Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng thảo luận về lĩnh vực giáo dục

Việc xây dựng và ban hành các chính sách về giáo dục nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” về thể chế trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo; nâng cao quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục gắn với bảo đảm chất lượng, hiệu lực, hiệu quả; đáp ứng yêu cầu mới về phân quyền, phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, tinh gọn tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; khơi thông và huy động hiệu quả mọi nguồn lực, tạo động lực và không gian phát triển mới cho toàn ngành giáo dục.

Tham gia thảo luận, đại biểu Vương Quốc Thắng, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đóng góp nhiều ý kiến để hoàn thiện pháp luật, cụ thể:

Đối với dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), đại biểu cho rằng, về tự chủ đại học công lập, ngoài các chính sách trong dự thảo luật, cần bổ sung chính sách về “Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu cơ sở công lập”, giúp chuyển từ “kiểm soát hành chính” sang “kiểm soát bằng thông tin và kết quả đầu ra”.

Bổ sung chính sách “phân loại mức độ tự chủ” để khuyến khích cạnh tranh lành mạnh, tăng động lực cải cách. Trong đó, cơ sở đại học công lập được xếp hạng tự chủ cao - trung bình - thấp theo tiêu chí do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Bổ sung chính sách nâng cao vai trò của hội đồng khoa học & đào tạo nhằm giữ vai trò “trí tuệ học thuật” trong hoạch định chính sách của cơ sở đại học. Trong đó, mở rộng quyền tham vấn chiến lược học thuật, đánh giá chương trình, nghiên cứu và hợp tác.

Tại khoản 1, Điều 23 về “Chương trình đào tạo được thiết kế đơn ngành hoặc liên ngành”, đại biểu cho rằng, việc chương trình đào tạo được thiết kế liên ngành là rất phù hợp với nhu cầu và bối cảnh hiện nay, nhưng cần phải có quy định phù hợp cho việc xác định mã ngành đào tạo theo các chương trình đào tạo liên ngành.

Đồng thời, tại Điều 31, nên xem xét bổ sung vai trò của các chuyên gia có kinh nghiệm, trình độ cao từ các cơ sở công nghiệp/viện nghiên cứu tham gia giảng dạy/đồng giảng dạy. Như vậy sẽ tạo cơ hội cho người học được tiếp xúc với thực tế và người có kinh nghiệm chuyển giao được kiến thức/kỹ năng cho người học.

Đối với dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đại biểu Vương Quốc Thắng cho rằng, quy định tại điểm d, khoản 2, Điều 6 tạo cơ hội để định hướng, phân luồng người học, là điều kiện để đầu tư nguồn lực đào tạo, phát triển lực lượng lao động phục vụ phát triển các lĩnh vực trọng điểm, mũi nhọn theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, để bảo đảm quyền lợi cho người học, đặc biệt trong việc liên thông lên các trình độ cao hơn cho người học trung học nghề, cần rà soát, quy định rõ về điều kiện “đầu vào” đại học tại dự thảo Luật Giáo dục đại học, cũng như phần “kiến thức cốt lõi của chương trình trung học phổ thông” trong chương trình đào tạo trung học nghề được quy định tại khoản 2, Điều 18.

Tại khoản 3, Điều 19, theo đại biểu, đây là căn cứ để xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn, công cụ phục vụ việc thực hiện công nhận kiến thức, kỹ năng, năng lực nghề nghiệp của người học, người lao động đã tích lũy trong quá trình lao động và tự học.

Chính sách này sẽ mở ra cơ hội cho người lao động trong việc học tập, rèn luyện để được công nhận trình độ kỹ năng nghề, thúc đẩy việc xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời; giảm bớt gánh nặng cho các cơ sở giáo dục, đào tạo, đồng thời giúp tiết kiệm được nguồn lực quốc gia.

Do đó, cần tiếp tục rà soát thêm quy định tại khoản 4, Điều 3, trong đó quy định “không hướng tới cấp văn bằng, chứng chỉ” đối với các chương trình đào tạo ngắn hạn không những không thúc đẩy việc chuẩn hóa các nội dung đào tạo mà còn không tạo điều kiện cho người học tích lũy căn cứ, minh chứng để tham gia việc công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp đã tích lũy được nêu tại khoản 3, Điều 19.

Đại biểu Vương Quốc Thắng nhấn mạnh: “Trong bối cảnh phát triển khoa học và công nghệ hiện nay, hệ thống văn bằng, chứng chỉ nghề nghiệp và việc công nhận trình độ, kỹ năng của người lao động cũng cần được thiết kế khoa học, phù hợp với bối cảnh thực tiễn của người học được hình thành thông qua việc tự học, tự rèn luyện và công nhận kết quả học tập phi chính thức để được miễn giảm khi tham gia các chương trình đào tạo theo khung trình độ quốc gia như trung cấp, cao đẳng, đại học...”.

HỒNG CHÂU