Disney mở cửa thế giới sáng tạo cho người hâm mộ
Ông Bob Iger, Giám đốc điều hành (CEO) của hãng Disney, vừa công bố kế hoạch đột phá: cho phép khán giả tự tạo nội dung từ các thương hiệu phim nổi tiếng của hãng như Frozen (Bà Chúa Tuyết) hay Star Wars (Chiến tranh giữa các vì sao) thông qua công nghệ AI.

Theo đài NPR, trong tương lai không xa, người hâm mộ Disney có thể tự tay viết nên câu chuyện của riêng mình. Trong cuộc họp báo cáo thu nhập ngày 13/11, ông Iger tiết lộ Disney đang đàm phán với các công ty AI về những công cụ cho phép khách hàng tạo và chia sẻ nội dung dựa trên các câu chuyện thuộc sở hữu của hãng.
Đây là bước ngoặt lớn trong cách Disney định nghĩa mối quan hệ giữa người xem và nội dung, biến Disney+ từ nền tảng xem thụ động thành không gian sáng tạo tương tác.
Cuộc cách mạng tương tác
Theo đài NPR, ông Iger tuyên bố “AI sẽ cho phép chúng tôi cung cấp cho người dùng Disney+ trải nghiệm tương tác nhiều hơn, bao gồm khả năng để họ tạo nội dung do người dùng tạo ra”. Tuyên bố này mở ra kỷ nguyên mới cho ngành giải trí, khi ranh giới giữa người sáng tạo và người tiêu dùng đang dần bị xóa nhòa.
Theo trang Hollywood Reporter, ông Iger cho biết Disney+ đang triển khai “những thay đổi lớn nhất và quan trọng nhất - từ góc độ sản phẩm, từ góc độ công nghệ - kể từ khi chúng tôi ra mắt dịch vụ này vào năm 2019”. Những thay đổi này không chỉ bao gồm nội dung do AI tạo ra, mà còn có “một số tính năng giống trò chơi” thông qua thỏa thuận với Epic Games - công ty phát triển game và công nghệ nổi tiếng của Mỹ.

Tầm nhìn về tương lai tương tác của ông Iger không chỉ định hình cách Disney tiếp cận công nghệ, mà còn phản ánh triết lý kinh doanh đã chi phối hãng trong suốt nhiệm kỳ của ông.
Tuy nhiên, con đường đến tương lai tương tác này còn đầy thách thức. Ông Iger thừa nhận sự mâu thuẫn khi Disney một mặt đang tham gia các vụ kiện chống lại các công ty AI về vi phạm bản quyền, mặt khác lại muốn hợp tác với họ. Theo Hollywood Reporter, ông Iger cho biết đã có “các cuộc trao đổi hiệu quả” với các công ty AI chưa được tiết lộ tên, và ông “hy vọng có thể đạt được thỏa thuận “phản ánh nhu cầu bảo vệ tài sản trí tuệ của chúng tôi”.
Thực tế cho thấy không chỉ Disney muốn tái định nghĩa ranh giới giữa khán giả và nội dung giải trí. Theo đài NPR, bà Elizabeth Stone, Giám đốc công nghệ của Netflix, gần đây đã chia sẻ tại hội nghị TechCrunch Disrupt ở San Francisco rằng tương lai ngành giải trí sẽ được định hình bởi mức độ tương tác sâu hơn của người dùng. Năm 2026, Netflix sẽ cho phép khán giả bỏ phiếu trực tiếp qua TV hoặc điện thoại để quyết định thí sinh nào tiến xa trong chương trình tài năng Star Search.
Từ kiện tụng đến hợp tác
Động lực cho sự thay đổi này được giới quan sát nhận định là đến từ thế hệ khán giả trẻ. Theo khảo sát Xu hướng Truyền thông Kỹ thuật số 2025 của Deloitte được đài NPR trích dẫn, hơn một nửa số người thuộc thế hệ Gen Z cho rằng nội dung trên mạng xã hội phù hợp với họ hơn truyền hình và phim truyền thống.
Nghiên cứu cũng cho thấy các nhà sáng tạo độc lập ngày càng phổ biến, đồng thời kỳ vọng của người tiêu dùng về chất lượng đã đổi khác: nội dung không cần quá trau chuốt vẫn có thể thu hút mạnh mẽ, không ít kênh được xem nhiều nhất trên YouTube và TikTok đã chứng minh thực tế này.
Trong khi đó, ngành giải trí cũng đang thay đổi cách tiếp cận AI. Theo NPR, dù vẫn còn nhiều vụ kiện tụng đang diễn ra, các tập đoàn giải trí đang dần chấp nhận ý tưởng cấp phép nội dung cho các công ty AI. Theo NPR, một trong những thỏa thuận cấp phép gây chú ý nhất trong những tuần gần đây là hợp tác giữa tập đoàn Universal Music Group và nền tảng tạo nhạc AI Udio.
Ông Keith Kupferschmid, Giám đốc điều hành Copyright Alliance - tổ chức bảo vệ bản quyền tại Mỹ, đánh giá thỏa thuận này “cho thấy các công ty AI có thể làm việc với cộng đồng sáng tạo để xây dựng mô hình có lợi cho cả hai bên. Và chúng ta sẽ thấy thêm nhiều thỏa thuận mới vì họ nhận ra rằng điều này hoàn toàn khả thi nếu làm đúng cách”. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy ranh giới giữa bảo vệ bản quyền và ứng dụng công nghệ AI đang dần được làm rõ thông qua đối thoại và thỏa thuận thương mại.
Cuộc chiến phân phối
Ngay khi ông Iger công bố tầm nhìn AI, Disney đang đối mặt cuộc chiến phân phối lớn nhất trong lịch sử hãng. Theo báo Los Angeles Times, từ ngày 30/10 đến 13/11/2025, 10 triệu thuê bao YouTube TV mất quyền truy cập ESPN và ABC vì tranh chấp phí phân phối.
Theo trang Variety, ngân hàng Morgan Stanley ước tính Disney thiệt hại 30 triệu USD mỗi tuần. Tranh chấp cho thấy căng thẳng cơ cấu của ngành khi ESPN khiến nhà phân phối tốn gần 10 USD mỗi tháng cho mỗi thuê bao, trong khi YouTube TV đã tăng phí thuê bao tháng từ 35 USD năm 2017 lên 82,99 USD hiện nay. Cuối cùng, theo Fox Business, hai bên đạt thỏa thuận nhiều năm vào tối 13/11, khôi phục toàn bộ kênh Disney. Thỏa thuận cho thấy sức mạnh thương lượng của Disney, nhưng đồng thời nhắc rằng trong kỷ nguyên streaming, ngay cả gã khổng lồ cũng phải đấu từng đồng để giữ giá trị nội dung.