Hàn Quốc siết chặt lừa đảo qua điện thoại
Hàn Quốc triển khai một “hệ thống chặn nhanh” với khả năng vô hiệu hóa các số điện thoại lừa đảo trong khoảng 10 phút kể từ khi được báo cáo. Đây được xem là bước tiến đáng kể trong cách tiếp cận liên ngành giữa cơ quan chức năng, nhà mạng và doanh nghiệp công nghệ.
Trước đây, theo quy định trong Luật Kinh doanh viễn thông của Hàn Quốc, việc ngắt kết nối một số điện thoại bị nghi sử dụng vào mục đích phạm pháp thường mất hơn 2 ngày, do phải trải qua nhiều khâu xác minh và phê duyệt. Khoảng trễ này tạo điều kiện để tội phạm lợi dụng “khung rủi ro vàng” 24 giờ đầu, giai đoạn mà theo thống kê, khoảng 75% thiệt hại từ lừa đảo giọng nói thường xảy ra.
Theo The Chosun Daily, từ ngày 24/11, nhờ hợp tác giữa Cơ quan Cảnh sát quốc gia, 3 nhà mạng lớn (SK Telecom, KT, LG Uplus) và Samsung Electronics, hệ thống chặn nhanh cho phép vô hiệu hóa số điện thoại trong vòng khoảng 10 phút sau khi tiếp nhận báo cáo. Ngay sau khi bị chặn, số điện thoại sẽ không thể thực hiện cuộc gọi, gửi tin nhắn mồi nhử và mọi nỗ lực liên lạc ngược từ phía người dân cũng sẽ không thể kết nối. Các số bị chặn tạm thời sau đó được phân tích chuyên sâu trước khi đưa ra quyết định ngừng sử dụng hoàn toàn.
Đáng chú ý, hệ thống này hoạt động dựa trên thực tế rằng toàn bộ cuộc gọi và tin nhắn tại Hàn Quốc đều đi qua mạng của 3 nhà mạng nội địa, cho phép cơ quan chức năng triển khai giải pháp tập trung và thống nhất. Đây là một lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có, nhưng cách thức phối hợp và quy trình xử lý là những yếu tố có thể nhân rộng.
Một điểm quan trọng trong mô hình của Hàn Quốc là trao quyền cho người dùng trở thành tuyến phòng thủ đầu tiên. Từ tháng 12 năm ngoái, Samsung Electronics đã tích hợp tính năng “báo cáo nhanh” ngay trên điện thoại thông minh của hãng. Khi người dùng nhấn giữ tin nhắn đáng ngờ hoặc xem lịch sử cuộc gọi, họ có thể gửi báo cáo ngay lập tức mà không cần qua nhiều thủ tục. Trường hợp người dùng bật ghi âm cuộc gọi, họ còn có thể gửi kèm file âm thanh, giúp cảnh sát có thêm bằng chứng để phân tích hành vi tội phạm. Người không dùng điện thoại Samsung cũng được tạo điều kiện báo cáo qua các nền tảng trực tuyến của Trung tâm Ứng phó tài chính - viễn thông Hàn Quốc.
Trong giai đoạn vận hành thử kéo dài 3 tuần, hệ thống đã tiếp nhận hơn 145.000 báo cáo, sau khi loại bỏ trùng lặp và báo cáo sai, 5.249 số điện thoại đã bị chặn. Những con số này cho thấy tốc độ và quy mô phản ứng nhanh là yếu tố then chốt trong giảm thiểu thiệt hại.
Một trong những thách thức lớn khi triển khai biện pháp ngắt kết nối nhanh là nguy cơ chặn sai số hợp pháp. Để tránh điều này, cảnh sát Hàn Quốc thiết lập cơ chế “danh sách trắng”, thường xuyên cập nhật các số không thuộc diện nghi vấn. Nhân sự chuyên trách được giao trách nhiệm ra quyết định cuối cùng, nhằm tránh việc hệ thống tự động hóa gây ra sai sót.
Trong tương lai, trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến được ứng dụng để phân tích mô hình báo cáo, đánh giá tần suất, thời gian, mức độ liên quan và mức độ trùng khớp của dữ liệu, từ đó giảm thêm nguy cơ chặn nhầm. Đồng thời, cảnh sát cảnh báo rõ rằng các báo cáo sai lệch cố ý hoặc báo cáo mang tính trêu chọc có thể bị xử lý hình sự. Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy một chiến lược chống lừa đảo hiệu quả cần dựa trên tốc độ, sự phối hợp và quản trị dữ liệu. Đây là những yếu tố có thể điều chỉnh và vận dụng linh hoạt tùy theo điều kiện của từng quốc gia nhằm tăng cường bảo vệ người dân trước các hình thức tội phạm công nghệ ngày càng tinh vi.