Thế giới

Starliner chuyển sang bay chở hàng để kiểm chứng an toàn

HÙNG LÂM 26/11/2025 11:10

Boeing và NASA đã thống nhất tạm dừng việc đưa phi hành gia lên chuyến bay Starliner kế tiếp và chuyển sang thực hiện một chuyến bay thử nghiệm chỉ chở hàng nhằm đánh giá và chứng minh mức độ an toàn của hệ thống. Quyết định này đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong chương trình tàu vũ trụ Starliner, vốn đã trải qua nhiều trục trặc kỹ thuật và chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu.

Tàu vũ trụ Starliner chở các phi hành gia Butch Wilmore và Suni Williams đang tiếp cận Trạm Vũ trụ Quốc tế vào ngày 6/6/2024. Ảnh: NASA

Thông báo được đưa ra 8 tháng sau khi phi hành đoàn Starliner đầu tiên và duy nhất phải trở về Trái Đất bằng tàu của SpaceX, kết thúc nhiệm vụ kéo dài vượt dự kiến ban đầu.

Trong sứ mệnh năm 2024, hai phi công thử nghiệm của NASA là Butch Wilmore và Suni Williams đã thành công đưa Starliner kết nối với Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Tuy nhiên, một loạt vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành, đặc biệt liên quan đến hệ thống động cơ đẩy và khả năng kiểm soát, khiến NASA đánh giá rằng việc sử dụng Starliner để đưa họ quay về Trái Đất không còn đảm bảo an toàn. Cơ quan này đã quyết định để tàu trở về trong trạng thái rỗng, qua đó khiến hai phi hành gia phải lưu lại trên ISS thêm hơn 9 tháng trước khi họ được đưa về bằng một tàu Dragon của SpaceX.

Kể từ sự cố đó, các kỹ sư của NASA và Boeing đã tiến hành nhiều đợt phân tích chi tiết nhằm xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của các vấn đề kỹ thuật. Các cuộc điều tra tập trung vào hệ thống động cơ đẩy, độ tin cậy của các van, vật liệu chịu nhiệt, cũng như cơ chế kiểm soát quỹ đạo. Nhiều hạng mục thử nghiệm bổ sung đã được lên kế hoạch để đảm bảo toàn bộ hệ thống có thể hoạt động ổn định trong điều kiện thực tế của một sứ mệnh lên ISS. Chuyến bay thử nghiệm chở hàng sắp tới được xem là một cột mốc quan trọng trước khi NASA xem xét lại khả năng đưa phi hành gia trở lại Starliner.

Theo AP News, Boeing khẳng định họ vẫn duy trì cam kết với chương trình Starliner, đồng thời nhấn mạnh rằng an toàn tiếp tục là ưu tiên cao nhất. Nhà sản xuất hàng không vũ trụ này cho biết việc chuyển sang mô hình thử nghiệm chở hàng sẽ cho phép họ thu thập thêm dữ liệu, giảm rủi ro và từng bước khôi phục niềm tin đối với hệ thống.

Về phía NASA, cơ quan này cũng điều chỉnh kế hoạch sử dụng Starliner trong dài hạn. Thay vì 6 chuyến bay đã định trước đây, NASA đã giảm xuống còn 4. Nếu chuyến bay chở hàng thử nghiệm diễn ra suôn sẻ và đáp ứng các chuẩn an toàn, 3 chuyến bay còn lại sẽ được bố trí để thay phiên phi hành đoàn lên ISS, trước khi trạm vũ trụ này dự kiến ngừng hoạt động vào năm 2030. Theo Steve Stich, Giám đốc Chương trình phi hành đoàn thương mại của NASA, cả hai bên vẫn đang tiến hành các bài thử nghiệm nghiêm ngặt đối với hệ thống đẩy của Starliner để chuẩn bị cho tối đa 2 chuyến bay trong năm tới.

Việc tạm dừng chở người trên Starliner có thể xem là một bước lùi mang tính kỹ thuật, nhưng như NASA và Boeing khẳng định, đây là biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho phi hành gia. Nếu chuyến bay thử nghiệm sắp tới chứng minh được tính ổn định của hệ thống, Starliner vẫn có thể đóng vai trò quan trọng trong những năm cuối vận hành của ISS, góp phần duy trì một hệ sinh thái vận tải vũ trụ thương mại đa dạng và an toàn.

HÙNG LÂM