Tay nắm cửa điện: Tính năng thời thượng thành ác mộng an toàn

Từ biểu tượng thiết kế đến rủi ro an toàn

Tay nắm cửa điện, từng được xem là biểu tượng của tương lai ngành ô tô với thiết kế phẳng, liền mạch, nay đang trở thành một vấn đề an toàn đáng báo động. Ngày càng có nhiều tài xế và hành khách rơi vào tình huống bị mắc kẹt bên ngoài hoặc thậm chí không thể thoát ra khỏi xe, đặc biệt sau các sự cố va chạm hoặc mất điện.

Xu hướng này, khởi nguồn từ Tesla và nhanh chóng được các nhà sản xuất khác học hỏi, đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ. Theo dữ liệu, số lượng khiếu nại gửi đến Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) về cửa điện đã tăng 65% trong năm 2024 so với năm trước. Trong thập kỷ qua, cơ quan này đã ghi nhận 520 khiếu nại liên quan đến tay nắm và cửa điện.

Không chỉ là vấn đề của riêng Tesla

Mặc dù Tesla là thương hiệu nhận được nhiều khiếu nại nhất và đang là đối tượng của một cuộc điều tra an toàn tại Mỹ, vấn đề này không chỉ giới hạn ở một nhà sản xuất. Tài xế của nhiều hãng xe khác cũng đã báo cáo các sự cố tương tự.

Một chủ xe Fisker Ocean cho biết pin và cửa xe bị hỏng, khiến ông cùng mẹ già và con nhỏ bị kẹt bên trong suốt hai giờ. Một trường hợp khác liên quan đến chiếc SUV Lexus đời 2024, nơi người lái xe gặp khó khăn về di chuyển đã phải bò qua khoang hành lý để thoát ra ngoài. Chủ sở hữu một chiếc Ford Mustang Mach-E cũng báo cáo bị kẹt bên ngoài xe cùng gia đình và vật nuôi.

Theo phân tích của Bloomberg và Consumer Reports, có khoảng 70 mẫu xe tại Mỹ được trang bị công nghệ cửa điện, bao gồm cả xe điện như Rivian và xe chạy xăng như một số mẫu SUV Range Rover.

Lối thoát hiểm ẩn giấu: Thách thức trong tình huống khẩn cấp

Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề là dù các nhà sản xuất có trang bị lẫy mở cửa thủ công dự phòng, chúng thường được thiết kế ở những vị trí rất khó tìm, chẳng hạn như giấu dưới thảm sàn hoặc sau các tấm ốp. Trong tình huống khẩn cấp như va chạm hoặc hỏa hoạn, việc tìm kiếm kịp thời các lẫy này gần như là không thể.

Bà Janette Fennell, chủ tịch tổ chức Kids and Car Safety, nhận định: “Chúng gần như bị che giấu. Chúng tôi đã chứng kiến những tình huống mọi người hoảng loạn và thực sự không biết phải làm gì. Hãy nghĩ đến một vụ cháy xe. Bạn cần biết cách thoát ra ngoài nhanh chóng.”

Thêm vào đó, nhiều hãng xe đã loại bỏ sách hướng dẫn sử dụng dạng giấy, thay bằng phiên bản điện tử trên màn hình trung tâm – hệ thống này sẽ vô dụng khi xe mất điện.

Ngành công nghiệp ô tô tìm kiếm giải pháp

Trước những lo ngại ngày càng tăng, các nhà sản xuất ô tô đang bắt đầu xem xét lại thiết kế của cả tay nắm cửa điện và cơ cấu mở khẩn cấp.

Một số công ty như Ford, BMW và Lucid đã tích hợp hệ thống cơ và điện vào cùng một tay nắm. Với một cú kéo nhẹ, cửa sẽ mở bằng điện; với một cú giật mạnh hơn, cơ cấu cơ khí sẽ được kích hoạt. GM cũng đã cải tiến để lẫy mở cửa khẩn cấp trên xe Corvette dễ nhìn thấy hơn và bổ sung tính năng tự động mở khóa cửa sau va chạm.

Trong khi đó, Tesla và Rivian được cho là đang thiết kế lại tay nắm cửa để cơ chế mở thủ công trở nên trực quan hơn. Các nhà sản xuất khác như Stellantis và Ford trang bị siêu tụ điện để duy trì nguồn cho chốt cửa ngay cả khi ắc quy 12V của xe hết điện.

Một "cải tiến" không thực sự cần thiết?

Các chuyên gia và tổ chức an toàn cho rằng nếu ngành công nghiệp không tự tìm ra giải pháp đáng tin cậy, chính phủ cần phải ban hành các tiêu chuẩn mới. Các cơ quan quản lý ở Trung Quốc và Châu Âu đã bắt đầu xem xét các quy định chặt chẽ hơn đối với thiết kế cửa xe.

Ông Jake Fisher, giám đốc cấp cao tại Consumer Reports, coi cửa điện là một cải tiến nguy hiểm và không cần thiết. Ông cho rằng an toàn phải được tích hợp sẵn và bất kỳ thay đổi nào cũng phải trực quan để tránh những thảm kịch. "Tôi không biết người tiêu dùng nào cảm thấy việc kéo chốt cửa quá khó khăn," ông nói, nhấn mạnh rằng đây là một sự đổi mới do các hãng xe tự theo đuổi hơn là xuất phát từ nhu cầu thực tế của khách hàng.

PHỐ HỘI