Điện thoại tại Ấn Độ phải cài ứng dụng của chính phủ

Quy định này tạo ra làn sóng tranh luận gay gắt về quyền riêng tư của người dùng, cũng như cách các tập đoàn công nghệ phản ứng trước áp lực pháp lý tại một trong những thị trường di động lớn nhất thế giới.

Giải pháp quản lý thiết bị di động

Theo Reuters, tất cả điện thoại thông minh được sản xuất hoặc nhập khẩu vào Ấn Độ trong vòng 90 ngày tới phải tích hợp ứng dụng an ninh mạng Sanchar Saathi.

Đây là sản phẩm do Bộ Viễn thông Ấn Độ phát triển, với mục tiêu bảo vệ người dùng di động trước vấn nạn lừa đảo trực tuyến, đánh cắp danh tính và các hình thức gian lận ngày càng tinh vi. Với hơn 1,2 tỷ thuê bao di động, Ấn Độ hiện là một trong những thị trường di động lớn nhất thế giới.

Sanchar Saathi cho phép người dùng khóa hoặc truy tìm điện thoại bị mất, xác minh và hủy thuê bao di động bị đăng ký giả mạo. Đồng thời, hỗ trợ phát hiện trường hợp làm giả hoặc nhân bản mã số nhận dạng thiết bị di động (IMEI), vấn nạn khiến đường dây tội phạm dễ dàng lợi dụng.

Giới chức Ấn Độ cho biết, ứng dụng này góp phần truy vết hơn 2,6 triệu thiết bị thất lạc hoặc có liên quan đến hành vi gian lận trong thời gian qua tại quốc gia này.

Vì sao các nhà sản xuất phản ứng?

Đằng sau lập luận an ninh, lệnh bắt buộc này làm dấy lên nỗi lo về việc mở rộng quyền giám sát kỹ thuật số của nhà nước trong bối cảnh Ấn Độ có hơn 730 triệu người dùng điện thoại thông minh.

Theo Channel News Asia, các tổ chức bảo vệ quyền riêng tư và giới chuyên gia cảnh báo ứng dụng do cơ quan công quyền vận hành, vốn không thể gỡ bỏ và có thể truy cập sâu vào hệ thống, là bước đi vượt quá phạm vi cần thiết và đi ngược lại chuẩn mực bảo vệ dữ liệu đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới.

Phản ứng mạnh mẽ nhất đến từ Apple, hãng đang tăng tốc mở rộng thị phần tại Ấn Độ. Nhiều nguồn tin cho biết, Apple không có kế hoạch tuân thủ và sẽ làm việc với cơ quan chức năng để bày tỏ quan ngại.

Công ty khẳng định không chấp nhận bất kỳ yêu cầu cài đặt ứng dụng bắt buộc nào trên iOS ở bất kỳ quốc gia nào, vì điều này có thể tạo lỗ hổng an ninh và xung đột với triết lý bảo vệ quyền riêng tư vốn là nền tảng của hệ sinh thái Apple.

Trong khi đó, Samsung và một số hãng Android đang xem xét việc thực hiện yêu cầu trên.

Đáng chú ý, giới quan sát cho rằng, quyết định trên được đưa ra nhưng không thông qua tham vấn với ngành công nghiệp, một điểm khiến nhiều doanh nghiệp khó an tâm.

Sự khác biệt căn bản giữa Apple và các hãng Android nằm ở cấu trúc hệ điều hành. Cụ thể, iOS được kiểm soát chặt chẽ và đồng nhất, trong khi Android là mã nguồn mở, cho phép tùy biến sâu hơn. Do đó, yêu cầu cài đặt ứng dụng không thể gỡ bỏ có thể tác động lớn đến kiến trúc bảo mật vốn được Apple thiết kế thống nhất toàn cầu.

Lệnh bắt buộc được ban hành vào thời điểm nhạy cảm khi Apple đối mặt vụ kiện chống độc quyền tại Ấn Độ và có nguy cơ phải chịu mức phạt lên tới 38 tỷ USD. Đây là trường hợp điển hình cho mức độ giám sát pháp lý gia tăng nhanh chóng đối với các tập đoàn công nghệ tại quốc gia Nam Á này.

Trong thông cáo, Bộ Viễn thông Ấn Độ lập luận, thị trường thiết bị cũ tại nước này rất lớn, trong khi tình trạng làm giả IMEI, buôn bán thiết bị bị đánh cắp hoặc máy xách tay bất hợp pháp đang gây ra rủi ro nghiêm trọng đối với an ninh mạng quốc gia.

Ấn Độ không phải quốc gia duy nhất áp dụng yêu cầu khắt khe này. Trước đó, Nga yêu cầu các nhà sản xuất thiết bị điện tử phải cài sẵn ứng dụng nhắn tin Max do nhà nước phát triển trên mọi điện thoại và máy tính bảng mới.

Với dân số khổng lồ và vị thế chiến lược, Ấn Độ trở thành tâm điểm nơi chính phủ thử nghiệm biện pháp quản lý không gian số, trong khi các tập đoàn công nghệ toàn cầu nỗ lực bảo vệ chuẩn mực bảo mật nhưng vẫn phải duy trì hiện diện trên thị trường.

Do đó, tranh luận xoay quanh Sanchar Saathi nhiều khả năng chỉ là mở màn cho một chương mới, nơi khái niệm quyền riêng tư tiếp tục được định nghĩa lại trong kỷ nguyên số.

THƯ LÊ