Liên kết “3 nhà” thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Đà Nẵng

Nhà nước kiến tạo môi trường đổi mới

Theo ông Võ Đức Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng (Sở Khoa học và Công nghệ), mô hình hợp tác “3 nhà” là nền tảng để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Các hoạt động kết nối và vận hành mô hình “3 nhà” đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố mối liên kết bền chặt giữa 3 thành tố quan trọng của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Đà Nẵng.

Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo cơ chế, dẫn dắt định hướng; nhà trường là trung tâm tri thức, đào tạo và nghiên cứu; doanh nghiệp trở thành lực lượng tiên phong ứng dụng, chuyển giao và lan tỏa giá trị công nghệ.

Khi “3 nhà” hợp tác chặt chẽ sẽ tạo nên hệ sinh thái mạnh mẽ, thúc đẩy sự ra đời của các startup sáng tạo, các trung tâm R&D; đồng thời mở ra cơ hội để Đà Nẵng trở thành điểm đến của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khu vực.

Song, để mô hình “3 nhà” vận hành hiệu quả hơn, cần đẩy mạnh việc gắn kết đào tạo của nhà trường với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp; mở rộng các chương trình thực tập, đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu và R&D.

Cạnh đó, cần xây dựng cơ chế đặt hàng các bài toán khoa học - công nghệ của thành phố để nhà trường và doanh nghiệp cùng tham gia giải quyết; đẩy mạnh hình thành các phòng thí nghiệm dùng chung, trung tâm đổi mới sáng tạo trong trường đại học.

Khuyến khích doanh nghiệp đồng hành trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ startup; mở rộng hợp tác trong phát triển đô thị thông minh, chia sẻ dữ liệu mở và thử nghiệm công nghệ mới theo mô hình sandbox (thử nghiệm có kiểm soát).

TS. Nguyễn Duy Nghiêm, Giám đốc Greenwich Việt Nam tại Đà Nẵng nhìn nhận, trong bối cảnh hiện nay, các trường đại học thường chủ động tìm kiếm, hợp tác với doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra cho sinh viên.

Nếu có cơ chế bắt buộc đối với các doanh nghiệp lớn (trên 100 nhân sự), khi đăng ký kinh doanh cần đáp ứng chỉ tiêu kết nối với ít nhất 1 - 2 trường đại học để chủ động đảm bảo nguồn nhân lực đầu vào sẽ tạo ra thay đổi lớn. Cách tiếp cận này tương tự mô hình được triển khai tại Osaka (Nhật Bản) hơn 10 năm qua, giúp giảm gánh nặng tìm kiếm nguồn lực cho nhà trường.

Song song, cần mở rộng môi trường thử nghiệm bằng cách thành lập một “sandbox” riêng biệt dành cho các trường đại học, tận dụng tối đa hạ tầng công nghệ sẵn có như: Khu Công nghệ cao Đà Nẵng, Công viên Phần mềm số 2.

Mục tiêu của sandbox này là thương mại hóa các kết quả nghiên cứu và tăng cường mối liên kết ứng dụng. Nơi đây sẽ đóng vai trò trung tâm đặt hàng và giải quyết các “bài toán”; mời các trường đại học tham gia, cung cấp cơ chế hỗ trợ linh hoạt, kết nối chuyên gia, quỹ đầu tư hỗ trợ ngân sách cho các sản phẩm nghiên cứu mang tính thời sự.

“Việc áp dụng sandbox sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian từ lúc đăng ký sở hữu trí tuệ đến khi sản phẩm hoàn thành, từ đó thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn”, TS. Nguyễn Duy Khiêm chia sẻ.

Nhà trường - doanh nghiệp lan tỏa giá trị sáng tạo

PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) cho biết, những năm qua, trường tổ chức nhiều chương trình, hoạt động hợp tác với các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức ươm tạo, quỹ đầu tư… trong nghiên cứu, hỗ trợ, chuyển giao khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, dấu mốc quan trọng trong hành trình chuyển mình từ đại học truyền thống sang “đại học đổi mới sáng tạo” là việc ra mắt, đưa vào vận hành Trung tâm Đổi mới sáng tạo & Hỗ trợ khởi nghiệp UED vào giữa tháng 11/2025.

Trung tâm được định hướng trở thành đầu mối dẫn dắt khu vực trong hai lĩnh vực trọng tâm là công nghệ giáo dục (EdTech) và sáng tạo vì cộng đồng. Qua đó, khẳng định vai trò tiên phong của nhà trường trong thực hiện trách nhiệm xã hội và thúc đẩy đổi mới sáng tạo gắn với nhu cầu thực tiễn.

“

Trung tâm Đổi mới sáng tạo & Hỗ trợ khởi nghiệp UED sẽ là đầu mối điều phối hệ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của nhà trường; kết nối “3 nhà” theo mô hình mở; vận hành mô hình phễu ươm tạo; thử nghiệm, tích hợp và chuyển giao công nghệ.

Chúng tôi mong muốn tiếp tục phát triển tinh thần hợp tác, gắn kết cùng nhau thực hiện sứ mệnh giữa “3 nhà”. Với vai trò là “nhà trường”, chúng tôi có tri thức để cùng các nhà khác góp phần phục vụ cho xã hội, cộng đồng.

PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng)

TS. Lê Nguyễn Tuệ Hằng, Phó Giám đốc Đại học Duy Tân cho biết, nhà trường đang thể hiện vai trò hợp tác, đổi mới sáng tạo trong việc kết nối giáo dục với công nghệ quốc tế, điển hình là vận hành “Samsung Innovation Campus” - chương trình cung cấp các khóa học AI miễn phí cho sinh viên toàn thành phố.

Đây là mô hình đào tạo cần thiết trong lĩnh vực AI, tạo cơ hội cho sinh viên học trực tiếp từ doanh nghiệp để tiếp cận nguồn kiến thức, nghiên cứu, cập nhật. Tính đến nay, Đại học Duy Tân tổ chức 3 năm liên tiếp với số lượng 200 - 300 sinh viên/năm trên toàn thành phố tham gia.

Theo TS. Lê Nguyễn Tuệ Hằng, khác với các lĩnh vực khác, sinh viên lĩnh vực AI cần phải học trực tiếp từ doanh nghiệp. Bởi lẽ, quỹ nghiên cứu của các trường không đủ lớn, trong khi AI phát triển rất mạnh và cần có kiến thức mới để đào tạo, nâng cao năng lực của sinh viên.

“Chúng tôi dự kiến sẽ đăng cai tổ chức Hội nghị cấp cao ASEAN về trí tuệ nhân tạo (ASEAN AI Summit) trong năm tới. Đây là sự kiện quan trọng quy tụ các nhà hoạch định chính sách, đại diện các trường đại học, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hàng đầu; tạo ra sân chơi “4 nhà” (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà nghiên cứu) trong việc thúc đẩy ứng dụng AI và chia sẻ kinh nghiệm phát triển công nghệ trong khu vực Đông Nam Á”, TS. Lê Nguyễn Tuệ Hằng chia sẻ.

VĂN HOÀNG