Nhận diện Đà Nẵng

Từ ngày 27/11 đến 6/12, Cổng thông tin điện tử thành phố mở bình chọn 5 mẫu logo. Đến 4/12, theo thống kê trên cổng này, chưa mẫu nào vượt 50% lựa chọn; mẫu LG 30-1 đang tạm dẫn đầu với 45% trong hơn 2.370 lượt bình chọn. Những con số ấy cho thấy công chúng vẫn chưa tìm được “điểm rơi” thuyết phục. Dường như còn sự lưỡng lự trong việc bình chọn chăng?

Song song đó, mạng xã hội sôi nổi với nhiều trang bình luận, đề xuất và phân tích đa chiều về 5 mẫu logo. Đây là điều bình thường, thậm chí đáng mừng: chuyện nhận diện một thành phố không còn thuộc riêng giới thiết kế hay hội đồng nghệ thuật, mà là cuộc đối thoại rộng mở. Mỗi ý kiến, mỗi bản phác thảo được chia sẻ đầy thiện chí đều cho thấy sự quan tâm dành cho Đà Nẵng - nơi mà ai cũng mong đẹp hơn, xứng đáng hơn. Một biểu tượng của thành phố, suy cho cùng, cũng chính là biểu tượng của lòng tự hào.

Trên facebook, hình dung về Đà Nẵng xuất hiện dưới dạng các nhãn gọi quen thuộc: “thành phố của những cây cầu”, “đô thị hướng biển năng động bậc nhất miền Trung”, “nơi hội tụ nhiều di sản thế giới”, “thành phố đáng sống - đáng đến”, với khát vọng trở thành trung tâm sáng tạo, dịch vụ - du lịch, logistics, văn hóa và tài chính quốc tế. Mỗi nhãn gọi đều đúng, nhưng không cái nào đủ. Thành phố, như người xứ Quảng, phức hợp hơn những gì các logo mô tả.

Đà Nẵng vốn khắc sâu trong tâm thức người Quảng bằng hình ảnh nơi hội ngộ núi - sông - biển, cảnh quan “sơn kỳ thủy tú” và nhiều công trình biểu tượng cho sự chuyển mình mạnh mẽ sau Đổi mới. Nhưng nếu “vẽ hết” mọi thứ vào logo thì hóa thành bức tranh chứ không còn là biểu trưng nữa. Một logo tốt phải biết tiết chế, như một câu thơ, cần khoảng trống cho suy tư.

Logo cần tối giản để dễ nhớ, dễ chế tác và sử dụng trên mọi chất liệu; hài hòa giữa chữ và hình; chứa đựng tầng nghĩa về bản sắc; độc đáo, và không chạy theo trào lưu ngắn hạn. Quan trọng hơn, nó phải phản ánh được câu chuyện của thành phố, để khi người dân nhìn vào, họ thấy mình trong đó. Một logo sống được là logo được cộng đồng chấp nhận, tự hào sử dụng. Biểu tượng chỉ thật sự bền khi đi vào đời sống chứ không nằm yên trong hồ sơ thiết kế.

Với những yêu cầu ấy, có lẽ Đà Nẵng cần thêm thời gian để tiếp nhận góp ý, điều chỉnh hoặc thậm chí thiết kế lại. Bài học từ Hà Nội khi tìm biểu trưng trước Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội vẫn còn nguyên giá trị: mất gần ba năm, hàng trăm tác phẩm dự thi, cuối cùng mới chọn được hình tượng Khuê Văn Các. “Trái chín cây không thể chín nóng lòng”, nghĩ chậm chút cho chín là điều cần thiết cho biểu tượng dài hơi.

Nhiều năm qua, tinh thần đồng thuận là lợi thế lớn của Đà Nẵng, từ chỉnh trang đô thị, phát triển du lịch đến mở rộng hạ tầng. Một logo được người dân tự hào mang theo sẽ có sức sống mạnh hơn bất kỳ chiến dịch truyền thông nào. Biểu tượng của thành phố nên là thứ người dân có thể “thở cùng”, “đi cùng”, và xem như một phần thân thuộc của đời sống.

Đà Nẵng đang và sẽ còn mở rộng không gian biển, phát triển phía tây, tái cấu trúc du lịch - công nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới mô hình đô thị đa trung tâm. Những giá trị nhận diện của 10 năm trước đã khác, và những giá trị hôm nay cũng sẽ biến đổi trong 10 năm nữa. Vì vậy logo không chỉ phản ánh hiện tại, mà phải bám vào những giá trị có độ bền: văn minh, đổi mới, gần gũi, xanh, đáng sống - đáng đến. Một biểu tượng chỉ mạnh khi nó đứng được với thời gian.

Sau nhiều lần định vị hình ảnh bằng khẩu hiệu truyền thông (slogan), nay Đà Nẵng đang đứng trước nhu cầu kiến tạo một logo đủ tinh tế và đủ bền vững để nhận diện “khuôn mặt” của mình. Và rồi, từ một biểu tượng đẹp, thành phố sẽ viết tiếp câu chuyện về chính mình trong tương lai.

NGUYỄN ĐIỆN NAM