Người trẻ sáng tạo công cụ hỗ trợ giáo dục
ĐNO - Từ chính trải nghiệm học tập, nhiều sinh viên chủ động sáng tạo các công cụ giáo dục trên nền tảng công nghệ, giúp việc học trở nên trực quan, hiệu quả và gần gũi hơn với người học.
DigiBook và ClearEdu là hai dự án được thai nghén từ giảng đường đại học, hiện đang từng bước định hình hướng đi và mục tiêu phát triển rõ nét.
Giáo trình điện tử thông minh
Ý tưởng DigiBook xuất phát từ những bất tiện của sinh viên trong thời đại số như tài liệu học tập phân tán, khó quản lý; ghi chép thủ công tốn thời gian; quá trình ôn tập thiếu công cụ hỗ trợ hiệu quả và cá nhân hóa.
Nhóm sinh viên lớp 48K30, chuyên ngành Kinh doanh số, Khoa Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) khởi động dự án bằng việc khảo sát hành vi học tập của sinh viên, qua đó chỉ ra “nút thắt” phổ biến là học nhiều nhưng thiếu hệ thống, tiếp cận công nghệ nhiều nhưng chưa đúng cách.
DigiBook được phát triển như một nền tảng giáo trình điện tử thông minh, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ người học trong các thao tác quen thuộc nhưng tốn nhiều thời gian như tìm kiếm tài liệu, tóm tắt nội dung, giải thích khái niệm, tạo câu hỏi ôn tập và theo dõi tiến độ học tập cá nhân.
Điểm khác biệt của DigiBook là vừa số hóa giáo trình, vừa xây dựng nền tảng học tập cá nhân hóa, cho phép mỗi sinh viên có thể điều chỉnh nội dung, phương pháp và nhịp độ học phù hợp với năng lực bản thân.
Theo sinh viên Nguyễn Văn Tài, đồng sáng lập dự án, nhóm xác định DigiBook không phải là "thư viện điện tử" đơn thuần mà là công cụ đồng hành với sinh viên trong suốt quá trình học tập.
Chúng tôi muốn biến giáo trình từ tài liệu tĩnh thành một không gian học tập chủ động. AI không thay thế người học, mà hỗ trợ người học hiểu bài sâu hơn, ôn tập hiệu quả hơn và không bị quá tải thông tin.
Nguyễn Văn Tài, đồng sáng lập dự án DigiBook
Trong quá trình hoàn thiện, DigiBook được xây dựng trên nền tảng dữ liệu hành vi học tập của người dùng, kết hợp các công nghệ AI, NLP, Machine Learning và Big Data nhằm phân tích, cá nhân hóa trải nghiệm học tập. Nhóm đồng thời hướng tới hợp tác với các trường đại học để đồng phát triển giáo trình chính thống, bảo đảm tính học thuật và độ tin cậy của nội dung.
Nhận xét về dự án, bà Hồ Thị Tuyết Sương, Partnership & Community Manager Công ty Enouvo IT Solutions, mentor của DigiBook cho rằng, điểm đáng ghi nhận nhất của nhóm là khả năng xuất phát từ nhu cầu thực tế và tiếp cận công nghệ một cách vừa sức.
"DigiBook không đặt mục tiêu quá lớn ngay từ đầu. Các bạn đi từ bài toán rất cụ thể của sinh viên, từ đó thiết kế giải pháp có tính ứng dụng cao. Với sự hoàn thiện về mô hình kinh doanh và kiểm chứng thị trường, dự án có tiềm năng triển khai trong môi trường đại học", bà Sương nhận định.
Minh bạch hóa hành trình học tập
Nếu DigiBook tập trung vào trải nghiệm học tập của sinh viên, thì ClearEdu lựa chọn một lát cắt khác của giáo dục, chú trọng kết nối nhà trường - phụ huynh - học sinh nhằm theo dõi và bảo đảm chất lượng học tập.
Dự án ClearEdu do nhóm sinh viên Trường Đại học Kinh tế (Đại học Đà Nẵng) và Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh) phát triển, xuất phát từ thực tế nhiều phụ huynh thiếu công cụ để kịp thời nắm bắt tình hình học tập, hành vi và tâm lý của con em tại trường.
ClearEdu là ứng dụng giám sát học tập thông minh, sử dụng hệ thống camera AI kết hợp nền tảng dữ liệu để theo dõi hành vi học tập, đồng thời cảnh báo sớm các nguy cơ như bắt nạt học đường, gian lận thi cử hoặc dấu hiệu bất ổn tâm lý. Thông tin được tổng hợp và gửi đến phụ huynh, giúp tăng cường sự phối hợp với nhà trường, thay vì chỉ nắm bắt tình hình qua các cuộc họp cuối kỳ.
Trần Thị Thu Hà, đồng sáng lập ClearEdu, cho biết nhóm xác định ngay từ đầu rằng công nghệ chỉ có ý nghĩa khi phục vụ đúng nhu cầu xã hội.
ClearEdu không nhằm giám sát theo cách kiểm soát, mà hướng đến minh bạch và phòng ngừa. Khi phụ huynh có thông tin kịp thời, nhà trường có công cụ hỗ trợ quản lý lớp học, học sinh sẽ được bảo vệ tốt hơn trong môi trường giáo dục an toàn.
Trần Thị Thu Hà, đồng sáng lập dự án ClearEdu
Dự án hướng tới nhóm khách hàng B2B như các trường THCS, THPT, hệ thống giáo dục tư thục và cơ quan quản lý giáo dục, đồng thời chú trọng bảo đảm quyền riêng tư và an toàn dữ liệu. Theo nhóm sáng lập, việc ứng dụng AI trong giáo dục cần được triển khai thận trọng, có lộ trình và đặt yếu tố con người làm trung tâm.
Bà Đoàn Thị Xuân Trang, Phó Giám đốc Vườn ươm Doanh nghiệp Đà Nẵng (DNES) cho rằng, DigiBook và ClearEdu là những ví dụ cho thấy tư duy đổi mới sáng tạo đang dần đi vào chiều sâu.
"Điểm chung của các dự án này là không chạy theo công nghệ thuần túy, mà giải quyết những vấn đề rất cụ thể của giáo dục. Thông qua Chương trình Ươm tạo tương tác FINC+ 2025, các nhóm được mentor hỗ trợ hoàn thiện mô hình, kiểm chứng thị trường và nâng cao tính khả thi trước khi triển khai rộng", bà Trang nhìn nhận.
Theo ông Nguyễn Viết Toàn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thành phố Đà Nẵng, các dự án giáo dục do người trẻ khởi xướng đang có xu hướng đi vào những vấn đề rất rõ của thị trường, từ học liệu số, giám sát học tập đến cá nhân hóa trải nghiệm học.
"Giáo dục là lĩnh vực khó, đòi hỏi sự kiên trì và trách nhiệm xã hội cao. Tuy nhiên, nếu người trẻ biết bắt đầu từ nhu cầu thật, có sự đồng hành của hệ sinh thái hỗ trợ, các dự án giáo dục hoàn toàn có thể phát triển bền vững và tạo tác động tích cực, lâu dài", ông Toàn nhấn mạnh.