Sự trở lại của kênh đào Suez

Tuyến đường thủy bận rộn của thế giới

Kênh đào Suez (Ai Cập) vốn vận chuyển lượng hàng hóa khổng lồ, chiếm khoảng 12% thương mại toàn cầu, là một trong những tuyến đường thủy chiến lược nhất thế giới, nối liền Biển Địa Trung Hải với Biển Đỏ, cũng như cung cấp tuyến đường biển ngắn nhất giữa châu Âu và châu Á.

Kể từ tháng 11/2023, một tháng sau khi xảy ra cuộc xung đột Israel - Hamas ở Gaza, nhóm phiến quân Houthi (Yemen) thực hiện nhiều cuộc tấn công tàu thuyền ở Biển Đỏ, làm gián đoạn hoạt động vận chuyển của Suez, khiến doanh thu của kênh đào giảm hơn 60% trong năm 2024, xuống còn gần 7 tỷ USD.

Tháng 11 vừa qua, siêu tàu container khổng lồ CMA CGM Benjamin Franklin dài khoảng 400m với sức chứa 180.000 tấn, thuộc hãng tàu CMA CGM lớn nhất của Pháp, an toàn đi qua kênh đào Suez và eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường quan trọng nhất giữa Biển Đỏ và Vịnh Aden, trở thành tàu container siêu lớn nhất đi qua kênh đào Suez trong vòng 2 năm trước đó. Hãng CMA CGM cũng vận hành một số tàu cỡ nhỏ hơn qua kênh đào và chính thức thông báo nối lại hoàn toàn hoạt động vận tải qua Suez vào tháng 12 này.

Theo trang Morethanshipping, chuyến đi của CMA CGM Benjamin Franklin không chỉ là “biểu tượng”, mà cho thấy, các nhà vận chuyển và Cơ quan quản lý kênh đào Suez (SCA) tin tưởng, tuyến đường Biển Đỏ có thể trở lại hoạt động bình thường, góp phần khôi phục chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu. An ninh khu vực cải thiện, cùng với việc SCA đưa ra các ưu đãi, như chương trình giảm phí cầu đường linh hoạt, giúp khuyến khích tàu quay trở lại Suez.

Mới đây, SCA cho biết, Maersk (Đan Mạch) là một trong những tập đoàn vận tải và logistics tích hợp, giữ vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng thương mại toàn cầu, cam kết bắt đầu vận chuyển hàng hóa qua kênh đào vào tháng 12 này, như một “bước chuẩn bị cho việc khôi phục hoàn toàn công suất”. Trong tuyên bố hồi tháng 10 trước đó, SCA lưu ý, kênh đào khôi phục 28 chuyến đi của tàu container cỡ trung bình (130.000 - 160.000 tấn) trên tuyến đường châu Âu - châu Á. Cụ thể: 19 chuyến của tập đoàn vận tải biển khổng lồ CMA CGM của Pháp và 9 chuyến của tập đoàn vận tải biển MSC của Thụy Điển - Ý.

Chủ tịch SCA, ông Osama Rabie, khẳng định: “Kênh đào hoàn toàn sẵn sàng tiếp nhận các tàu container lớn nhất thế giới sau chuyến đi của nhiều tàu thuyền lớn, việc ổn định trở lại khu vực Biển Đỏ giúp cộng đồng hàng hải điều chỉnh lịch trình vận chuyển để nối lại hoạt động đi lại qua eo biển Bab el-Mandeb và kênh đào Suez”, theo Egyptindependent.

Nỗ lực khôi phục an toàn hàng hải

Dự báo của SCA, doanh thu cho năm tài chính 2026/2027 của kênh đào Suez đạt 8 tỷ USD, tăng lên 10 tỷ USD vào năm 2027/2028. Tháng trước, người đứng đầu SCA cho biết doanh thu của kênh đào dự kiến đạt 4,2 tỷ USD vào năm 2025. Tuy nhiên, các con số này đều thấp hơn so với kỷ lục 10,2 tỷ USD năm 2023. Trước đó, kênh đào Suez là một trong những nguồn thu ngoại tệ chủ chốt của Ai Cập, với khoảng 40 tỷ USD trong giai đoạn 2019 - 2024.

Như vậy, sau nhiều tháng gián đoạn, tuyến đường qua kênh đào Suez đang dần lấy lại sức hấp dẫn đối với các hãng vận tải biển lớn, vốn trước đây phải chuyển hướng tàu thuyền đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi) với chi phí cao hơn đáng kể và thời gian vận chuyển dài hơn đối với nhiều tàu hàng. Ngoài phí cầu đường, SCA đang mở rộng phạm vi dịch vụ, gồm hoạt động xử lý chất thải biển, bảo dưỡng và sửa chữa tàu, dịch vụ thay đổi thuyền viên, đặt mục tiêu định vị kênh đào Suez như một trung tâm dịch vụ hàng hải và hậu cần tích hợp.

Thống kê từ tháng 7 đến ngày 8/12 năm 2025, Suez đón tổng cộng 5.874 tàu, mang theo 247,2 triệu tấn trọng tải tịnh và tạo ra doanh thu 1,97 tỷ USD cho kênh đào, so với 1,677 tỷ USD trong cùng kỳ năm trước. Kết quả này phản ánh mức tăng 5,2% về số lượng tàu, 14,4% về trọng tải và 17,5% về doanh thu, theo Sis.

KIM OANH