Cơ hội tái thiết đất nước của người dân Syria
Quốc hội Mỹ chính thức chấm dứt vĩnh viễn các lệnh trừng phạt áp đặt lên Syria dưới thời cựu Tổng thống Bashar al-Assad, mở đường cho quá trình tái thiết, sự trở lại của đầu tư và khôi phục kinh tế của quốc gia vùng Trung Đông này.
Đạo luật Caesar
Ngày 17/12/2025, với 77 phiếu thuận và 20 phiếu chống, Thượng viện Mỹ thông qua việc bãi bỏ đạo luật Caesar năm 2019, trong khuôn khổ của gói dự luật quốc phòng thường niên Mỹ năm 2026 với quy mô lớn trị giá 900 tỷ USD.
Dự luật được Hạ viện Mỹ phê chuẩn vào tuần trước và sẽ được Tổng thống Mỹ Donald Trump ký ban hành trong thời gian khoảng 10 ngày tới, theo TrtWorld. Ông Donald Trump từng hai lần đình chỉ việc thực thi các lệnh trừng phạt Syria để “đáp lại” lời kêu gọi từ Ả-rập Xê-út và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng minh của chính phủ mới ở Syria do ông Ahmed al-Sharaa đứng đầu.
Đạo luật Caesar năm 2019 của Mỹ, chính thức có hiệu lực vào tháng 6/2020, cho phép Tổng thống Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế và đi lại đối với cá nhân hoặc thực thể người Syria và nước ngoài hỗ trợ các lĩnh vực quân sự, tình báo, hàng không hoặc năng lượng... của chính phủ dưới thời ông Bashar al-Assad.
Tổng thống Donald Trump (trong nhiệm kỳ đầu tiên năm 2017 - 2021) phê chuẩn đạo luật Caesar, liên quan đến cuộc xung đột khiến hơn 500 nghìn người Syria thiệt mạng kể từ năm 2011.
Tháng 12/2024, phe đối lập Syria lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad. Sau đó, ông Ahmed al-Sharaa, lãnh đạo lực lượng đối lập Syria được bổ nhiệm làm Tổng thống lâm thời của nước này.
Hãng thông tấn Syria SANA viết, việc bãi bỏ đạo luật Caesar “mang tính toàn diện và vô điều kiện”, sau nỗ lực ngoại giao rộng rãi của Chính phủ Syria, được cộng đồng người Syria và các tổ chức người Mỹ gốc Syria hoạt động tích cực tại Washington, cũng như các quốc gia đồng minh và thân thiện ủng hộ, nhằm kêu gọi dỡ bỏ các lệnh trừng phạt Syria.
Tháng 5 vừa qua, Liên minh châu Âu (EU) thống nhất dỡ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế với Syria mà khối này cũng áp dụng dưới thời chính quyền ông Bashar al-Assad, trong đó có lệnh cấm xuất khẩu dầu, hạn chế tiếp cận các kênh tài chính toàn cầu.
Mới đây nhất, ngày 6/11/2025, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc bỏ phiếu thông qua nghị quyết do Mỹ soạn thảo, nhằm dỡ bỏ một loạt lệnh trừng phạt đối với Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa và các thành viên chính phủ của ông, chỉ vài ngày trước khi ông đến Mỹ trong chuyến thăm lịch sử tới Nhà Trắng vào ngày 8/11, theo AP.
Phản ứng của các bên
TrtWorld thông tin, Syria hoan nghênh việc Thượng viện Mỹ thông qua việc bãi bỏ các lệnh trừng phạt theo đạo luật Caesar, gọi động thái này là “bước tiến tích cực hướng tới sự hợp tác mới của Syria với cộng đồng quốc tế”. Ngoại trưởng Syria Asaad al-Shaibani phát biểu: “Quyết định này thể hiện bước phát triển tích cực, mở ra chân trời mới cho sự hợp tác và quan hệ đối tác giữa đất nước chúng tôi và thế giới”.
Thượng nghị sĩ Mỹ Jeanne Shaheen, một thành viên cấp cao của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, mô tả việc bãi bỏ đạo luật Caesar là bước ngoặt cho tương lai của Syria: “Đây là bước đi quyết định hướng tới việc mang lại cho người dân Syria một cơ hội thực sự để xây dựng lại đất nước và cuộc sống sau nhiều thập kỷ đau khổ”.
Việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Syria cũng được kỳ vọng là một cú hích lớn cho hoạt động của doanh nghiệp Syria. “Sau khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, chúng tôi sẽ có thể giao dịch với Visa và Mastercard, phương thức thanh toán được hầu hết khách du lịch ưa chuộng”, ông Yaser Homsi, chủ sở hữu của Sham Services, một công ty du lịch Syria chia sẻ với NPR. Syria hiện có dân số khoảng 25 triệu người.
Báo cáo của Liên Hợp Quốc ước tính, Syria tổn thất khoảng 800 tỷ USD về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong suốt 14 năm xung đột, kể từ năm 2011.
Khoảng 75% dân số Syria hiện cần viện trợ nhân đạo, gồm chăm sóc sức khỏe, giáo dục, việc làm, an ninh lương thực, nước sạch, năng lượng và nhà ở.
Trong khi đó, Ngân hàng Thế giới (WB) tháng 10 vừa qua ước tính, cần khoảng 216 tỷ USD để tái thiết Syria bao gồm sửa chữa, xây dựng cơ sở hạ tầng bị hư hại, rà phá bom mìn, cung cấp lương thực và vật tư y tế cho người dân...