Đề xuất nhiều khu vực nhận chìm chất nạo vét trên biển
ĐNO - Ngày 20/12, Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức hội thảo tham vấn kiến thức chuyên môn, kiến thức pháp luật và tuyên truyền chính sách về hoạt động nạo vét, nhận chìm chất nạo vét ở biển nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng tại Đà Nẵng.
Theo lãnh đạo Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo, thực hiện nhiệm vụ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao, đơn vị đã triển khai dự án điều tra, đánh giá hiện trạng nhận chìm chất nạo vét và xác định các khu vực có thể nhận chìm tại vùng biển từ mực nước triều thấp nhất trung bình nhiều năm ra phía biển khoảng 12 hải lý (vùng biển gần bờ).
Qua đó, phục vụ việc quản lý tài nguyên môi trường biển Việt Nam, nhất là trong lĩnh vực cấp phép, giao khu vực biển cho hoạt động nhận chìm chất nạo vét, lập quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ.
TS. Nguyễn Lê Tuấn, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo cho biết, theo tính toán đến thời điểm hiện nay, nhu cầu nạo vét ở các khu vực biển trên cả nước rất lớn. Cụ thể ở các khu vực biển phía Bắc khoảng 42,63 triệu m3 chất nạo vét, khu vực biển Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ khoảng 14,7 triệu m3, khu vực biển Đông Nam Bộ khoảng 14,95 triệu m3, khu vực biển Tây Nam Bộ khoảng 3,65 triệu m3.
Sau thời gian thực hiện dự án nói trên, đơn vị đã đề xuất các khu vực biển từ mực nước triều thấp nhất trung bình nhiều năm ra phía biển khoảng 12 hải lý có thể nhận chìm chất nạo vét.
Đây là một trong những cơ sở để các cơ quan cấp phép nhận chìm chất nạo vét trên biển căn cứ phục vụ việc cấp phép.
Theo ThS. Lê Đức Dũng, Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo, nhiều văn bản pháp luật quy định và hướng dẫn nhận chìm chất nạo vét trên biển được ban hành. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp giấy phép cho các hoạt động nhận chìm ở bên ngoài ngoài vùng biển cách mực nước triều thấp nhất trung bình nhiều năm 6 hải lý.
UBND cấp tỉnh cấp giấy phép nhận chìm ở trong vùng biển từ mực nước triều thấp nhất trung bình nhiều năm ra 6 hải lý; có trách nhiệm công bố danh mục các khu vực đổ chất nạo vét trên bờ và nhận chìm chất nạo vét ở biển.
Chất nạo vét, khu vực sử dụng để nhận chìm phải được đánh giá và đảm bảo các tiêu chí theo quy định trước khi cấp giấy phép nhận chìm xuống biển.
“Trên cơ sở quy định hiện hành, UBND cấp tỉnh cần sớm công bố danh mục các khu vực đổ chất nạo vét trên bờ và nhận chìm chất nạo vét ở biển trên phạm vi quản lý của địa phương để tạo thuận lợi về thủ tục, thời gian cấp giấy phép nhận chìm cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu.
Bên cạnh đó, công tác giám sát môi trường và quản lý các khu vực quy hoạch nhận chìm chất nạo vét là một trong những vấn đề quan trọng cần được quy định và hướng dẫn cụ thể”, ThS. Lê Đức Dũng đề nghị.
Ông Hoàng Nhất Thống, đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin, hằng năm cả nước có từ 12-15 tuyến luồng hàng hải (trong tổng số 36 tuyến luồng hàng hải) được nạo vét duy tu, trong đó có tuyến luồng phải nạo vét duy tu nhiều lần như: luồng tàu vào cảng Hải Phòng là 3 lần/năm, luồng tàu Định An 2 lần/năm.
Tính đến ngày 30/11/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cấp 48 giấy phép nhận chìm ở biển với tổng trữ lượng vật chất được nhận chìm gần 100 triệu m3 trên tổng diện tích khu vực biển được giao để thực hiện nhận chìm là 5.713ha.
Ở địa phương, UBND các tỉnh, thành phố đã cấp 22 giấy phép nhận chìm ở biển với khối lượng vật chất được nhận chìm là gần 11 triệu m3 trên tổng diện tích 1.390ha khu vực biển.
Việc đổ thải chất nạo vét trên đất liền đòi hỏi diện tích đất rất lớn (quỹ đất ven biển thường khan hiếm và đắt đỏ), chi phí vận chuyển đường bộ cao, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm mặn cho nguồn nước ngầm hoặc đất nông nghiệp xung quanh... Vì vậy, giải pháp nhận chìm chất nạo vét ở các khu vực biển được quy hoạch được xem là giải pháp tối ưu để xử lý khối lượng vật chất rất lớn một cách nhanh chóng, giảm chi phí xử lý chất nạo vét, giúp dự án nạo vét không bị đình trệ.
Mặt khác, bùn cát dưới đáy biển là một phần của hệ sinh thái động nên việc nhận chìm chất nạo vét đúng vị trí ở biển giúp giữ lại lượng trầm tích trong hệ thống thủy động lực học, góp phần giảm thiểu tình trạng sạt lở bờ biển do thiếu hụt bùn cát tự nhiên; đồng thời, vật chất nạo vét được nhận chìm ở các khu vực gần bờ có thể tận dụng sóng biển đưa cát vào bù đắp cho các bãi biển đang bị xói mòn, sạt lở...
Tại hội thảo, đại diện Vụ Pháp chế, Viện Khoa học môi trường, biển và hải đảo thông tin một số quy định mới về cắt, giảm thủ tục hành chính trong cấp phép nhận chìm chất nạo vét trên biển; tuyên truyền, hướng dẫn cộng đồng tham gia công tác giám sát, bảo vệ môi trường, sinh thái khi có hoạt động nạo vét và nhận chìm vật chất nạo vét ở biển; hướng dẫn kỹ thuật quản lý, giám sát môi trường, sinh thái tại các khu vực có thể nhận chìm chất nạo vét ở biển...