Sản vật xứ Quảng
Từ núi về biển, từ rừng về sông, mỗi sản vật xứ Quảng mang theo câu chuyện của những vùng đất, đang được định danh để vươn xa với thương hiệu chung “Made in Da Nang”.
Sản vật từ núi
Nửa năm trước, tour du lịch “Huyền thoại sâm Ngọc Linh” chính thức khai mở dưới những cung đường mờ sương của vùng đất Nam Trà My (tỉnh Quảng Nam trước đây).
Trong vòng 2 ngày, du khách tham quan đền thờ thần sâm làng Kon Pin (xã Trà Linh), trải nghiệm băng rừng, thăm vườn sâm Ngọc Linh ở độ cao hơn 1.800m (thôn Măng Lùng, xã Trà Linh), săn mây ở nóc Tăk Pổ (xã Trà Tập). Tham gia hành trình đó, du khách được thưởng thức đặc sản truyền thống, trong đó có những món ăn từ sâm, giao lưu văn hóa với đồng bào Xơ Đăng, lắng nghe câu chuyện về sâm Ngọc Linh giữa đại ngàn xứ Quảng.
Vậy là từ một sản phẩm dược liệu giá trị, cây sâm Ngọc Linh - với sự nức tiếng lâu nay, đã gợi mở hướng phát triển mới cho du lịch vùng cao. Đây là hướng đi mà Hợp tác xã Du lịch nông nghiệp dược liệu Trà Tập đang triển khai với sự kết hợp cùng các đơn vị du lịch.
“Mình đã gắn bó với núi rừng, với bà con được 15 năm. Hoạt động của hợp tác xã luôn hướng tới lan tỏa giá trị của đất và người, góp phần quảng bá sản phẩm vùng cao, tạo sinh kế bền vững và giúp bà con làm giàu trên chính quê hương”, chị Hồ Thị Thúy Ngân, Giám đốc HTX Du lịch nông nghiệp dược liệu Trà Tập chia sẻ.
Chị Ngân cho hay, mới đây cây sâm Ngọc Linh và những sản phẩm đặc trưng từ sâm vinh dự được trình làng trước đông đảo du khách tại Hội chợ Mùa Thu 2025 ở Hà Nội. Những kỳ vọng về một sản phẩm sâm Ngọc Linh “Made in Da Nang” bay cao, bay xa càng có cơ sở.
Hương đồng bằng
Dưới lò bánh khô mè đỏ lửa quanh năm bên dòng sông Cẩm Lệ, lưu truyền câu chuyện về người làm ra món bánh này, ít nhất hiện diện từ thời nhà Nguyễn. Qua thời gian, hương vị mộc mạc trong những dịp lễ, Tết, giỗ chạp trở thành sản phẩm đặc trưng của Đà Nẵng, được trình làng ở nhiều sự kiện, là quà tặng theo chân du khách gần xa.
Anh Huỳnh Đức Sol chủ cơ sở bánh khô mè Bà Liễu Mẹ (phường Cẩm Lệ) là người kế thừa đời thứ 3 của gia đình. Anh nói, bánh khô mè qua ký ức thế hệ trước là món lương khô cho cán bộ, chiến sĩ cách mạng ở địa phương trong những năm kháng chiến. Minh chứng là Văn bia chứng tích đầu cầu Cẩm Lệ giai đoạn kháng Pháp (1946 - 1954) tại vùng đất Hòa Vang cũ, nằm cạnh lò bánh. Để thấy, bánh khô mè không chỉ là món ăn bình dân mà còn là một phần lịch sử.
Qua năm tháng, bánh khô mè Bà Liễu Mẹ đã có chỗ đứng với 6 sản phẩm được công nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Thị trường tiêu thụ chính hiện nay của sản phẩm là Đà Nẵng và nhiều thành phố lớn với kênh phân phối qua đại lý, bán trực tiếp cho người tiêu dùng, mạng xã hội, website.
Trong năm qua, bánh khô mè được Bộ Công Thương mời tham gia quảng bá tại thủ đô Moscow (Liên bang Nga); được Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng giới thiệu tại Hội chợ Thương mại ASEAN - Hàn Quốc năm 2025 ở Seoul. Mới đây, chiếc bánh khô mè xứ Quảng góp mặt trong hành trình thăm và làm việc của đoàn công tác phường Cẩm Lệ với huyện Muju, tỉnh tự trị đặc biệt Jeonbuk (Hàn Quốc). Ở những nơi đi qua, dù trong hay ngoài nước, hình ảnh chiếc bánh khô mè “Made in Da Nang” đầy mộc mạc vẫn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ khách thập phương.
Những gợi mở cho sản phẩm “Made in Da Nang”
Ngoài bánh khô mè, sâm Ngọc Linh, xứ Quảng còn đó hương nước mắm trải dài vùng biển như Nam Ô, Cửa Khe, Cửa Đại…, bánh dừa nướng, quế Trà My, yến sào, sâm ba kích, sâm bảy lá một hoa, bánh tráng, bánh đậu xanh, hàng thủ công mỹ nghệ… để tạo thành chuỗi sản phẩm “Made in Da Nang” đa dạng, thể hiện đủ đầy bản sắc xứ Quảng.
Dẫu vậy, để sản phẩm “Made in Da Nang” bay cao, bay xa còn những trăn trở cần tháo gỡ. Như anh Sol, sau khi đưa bánh khô mè ra thị trường nước ngoài theo đường tiểu ngạch vẫn luôn ấp ủ hướng xuất khẩu chính ngạch, nhưng còn những rào cản, đặc biệt về thuế quan. Còn ở không gian sản xuất, anh mong muốn được thành phố hỗ trợ quỹ đất để xây dựng không gian tái hiện làng nghề bánh khô mè truyền thống, kết hợp sản xuất và đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách.
Từ cánh núi, chị Hồ Thị Thúy Ngân bày tỏ, dư địa núi rừng để phát triển dược liệu và du lịch là có, nhưng đường đi xa xôi, thiên tai phức tạp, những đợt sạt lở… cũng là trở ngại trong khâu quảng bá sản phẩm, vì thế cần sự nâng cấp mạnh mẽ về hạ tầng giao thông. Ý kiến này cũng được ông Coor Le, Chủ tịch UBND xã Đông Giang chia sẻ: “Bà con trên mình sản xuất nhiều sản phẩm đặc trưng nhưng đầu ra lại gặp khó khi đường sá hạn chế. Chỉ khi nâng cấp hạ tầng giao thông đồng bộ, thì giao thương giữa đồng bằng với vùng cao mới mạnh được”.
Theo đánh giá của nhiều đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn, Đà Nẵng với quy mô rộng lớn, địa thế trải dài với đủ đầy núi - rừng - sông - biển là không gian thuận lợi cho những sản phẩm “Made in Da Nang” mở rộng thị trường. Bằng cách này hay cách khác, mỗi sản phẩm chứa đựng một mẩu địa lý - văn hóa của xứ Quảng. Do đó, cần định hướng phù hợp để bản đồ định danh sản phẩm “Made in Da Nang” phát huy tối đa bản sắc và giá trị.