Mở lối cho rừng gỗ lớn

Nâng cao giá trị nhờ liên kết trồng rừng gỗ lớn

Nhờ sự vận động tích cực từ chính quyền địa phương, ông Nguyễn Minh Hùng (thôn Cẩm Tây, xã Sơn Cẩm Hà) đã tiên phong liên kết với Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Lâm nghiệp Quảng Nam (QNAFOR) để triển khai mô hình trồng rừng gỗ lớn theo tiêu chuẩn chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC).

Theo chia sẻ của ông Hùng, trong giai đoạn 1 - 4 năm đầu, việc trồng rừng gỗ lớn đòi hỏi chi phí đầu tư khá cao về cây giống và công chăm sóc. Tuy nhiên, từ năm thứ 5 trở đi, khối lượng công việc giảm đáng kể; người trồng chỉ cần tiến hành tỉa thưa với mật độ duy trì khoảng 700 cây/ha để tối ưu hóa không gian sinh trưởng. Ở giai đoạn này, cây rừng phát triển ổn định và có khả năng chống chịu tốt trước các hình thái thời tiết cực đoan. Dự kiến sau chu kỳ 10 năm, giá trị kinh tế từ gỗ lớn sẽ cao gấp nhiều lần so với canh tác cây keo truyền thống.

Hiện tại, Công ty QNAFOR đã liên kết trồng hơn 6.583ha rừng gỗ lớn trên địa bàn thành phố, thu hút sự tham gia của 1.163 hộ dân. Riêng tại xã Sơn Cẩm Hà, doanh nghiệp đã hợp tác với gần 150 hộ để phát triển 500ha rừng đạt chứng chỉ FSC. Đặc biệt, QNAFOR còn chủ động tiếp cận các dự án phi chính phủ như USAID, WWF, IKEA… nhằm tranh thủ nguồn hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính, tạo đà cho sự phát triển bền vững của ngành lâm nghiệp.

[VIDEO] - Ông Nguyễn Minh Hùng (thôn Cẩm Tây, xã Sơn Cẩm Hà) chia sẻ về hiệu quả trồng rừng gỗ lớn:

Ông Đoàn Văn Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty QNAFOR cho biết, trước đây thu nhập của người dân khá bấp bênh do chủ yếu trồng rừng khai thác dăm gỗ. Để tạo dựng niềm tin và sự gắn kết bền vững, doanh nghiệp đã thiết lập mạng lưới tiêu thụ, đảm bảo bao tiêu sản phẩm với đầu ra ổn định. Song song đó, công ty thực hiện chuyển giao kỹ thuật trồng rừng gỗ lớn bằng giống keo lai nuôi cấy mô, kết hợp xen canh các loại cây bản địa, cây ăn quả và cây đặc sản đa mục đích. Mô hình nông - lâm kết hợp này thực hiện phương châm "lấy ngắn nuôi dài", hướng tới mục tiêu phát triển rừng bền vững và nâng cao thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích.

Thông tin từ ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà, địa phương hiện sở hữu hơn 7.090ha đất lâm nghiệp, bao gồm gần 1.506ha rừng phòng hộ và hơn 5.584ha rừng sản xuất. Trong 5 năm qua, kinh tế rừng đã đóng góp cho địa phương hơn 50 tỷ đồng. Tính riêng diện tích rừng gỗ lớn, toàn xã đã phát triển được hơn 642ha, trong đó Công ty QNAFOR quản lý hơn 504ha và Công ty TNHH Khương Đài đảm nhiệm hơn 137ha.

“Chúng tôi xác định phát triển rừng gỗ lớn là mũi nhọn kinh tế trọng điểm nhằm nâng cao đời sống người dân và khai thác tối đa tiềm năng đất đai. Để chuyển đổi nhận thức từ trồng rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn, địa phương đang đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai các mô hình thí điểm và nhân rộng những phương thức hiệu quả. Đồng thời, xã luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tàu triển khai các dự án liên kết tại địa phương”, ông Tuấn nhấn mạnh.

[VIDEO] - Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà chia sẻ về định hướng trồng rừng gỗ lớn của địa phương:

Tích cực đồng hành cùng người trồng rừng

Theo số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố, tổng diện tích đất lâm nghiệp trên địa bàn đạt gần 700.000ha; trong đó rừng tự nhiên chiếm khoảng 500.000ha và rừng trồng đã thành rừng đạt hơn 184.000ha. Đáng chú ý, diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC đã vượt mốc 27.000ha.

Đóng vai trò chủ lực trong việc phát triển rừng gỗ lớn đạt chứng chỉ FSC là các doanh nghiệp và hợp tác xã giàu kinh nghiệm liên kết với hộ dân, tiêu biểu như: Công ty Cổ phần Lâm đặc sản xuất khẩu Quảng Nam (1.172ha); Công ty TNHH Khương Đài (2.254ha); HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận (1.397ha); HTX Lâm nghiệp Thuận Nhiên (1.018ha); Công ty Lâm nghiệp Thiện Hoàng (2.271,40ha); Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Nam (650ha)…

Tại huyện Hiệp Đức, diện tích rừng đạt chứng chỉ FSC có hiệu lực đến hết năm 2024 là 2.063ha với 363 hộ tham gia; diện tích dự kiến cấp mới trong năm 2025 là 1.485ha của 260 hộ. Trong giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu diện tích rừng được cấp chứng chỉ đạt 1.550ha, với sự dẫn dắt của hai đơn vị nòng cốt là Công ty QNAFOR và HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận.

Ông Nguyễn Hữu Dương, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận cho biết, đơn vị đang liên kết với 260 hộ dân quản lý 1.486ha rừng FSC. Người dân tham gia chuỗi liên kết được hỗ trợ vốn trồng rừng và 30% chi phí duy trì để kéo dài chu kỳ kinh doanh rừng từ năm thứ 5. Ngoài việc cung ứng cây giống chất lượng cao từ vườn ươm riêng với hình thức trả chậm hoặc hỗ trợ 100% không hoàn lại, HTX còn cam kết thu mua sản phẩm sau khai thác với mức giá cao hơn thị trường từ 5 - 7%.

“Để đảm bảo an toàn cho người trồng rừng, HTX đã xây dựng quỹ phòng ngừa rủi ro với mức đóng góp tự nguyện từ 200.000 - 400.000 đồng/ha/năm. Trong trường hợp xảy ra thiên tai hoặc hỏa hoạn, người dân không phải hoàn trả chi phí đầu tư ban đầu. Đặc biệt, nếu mức độ thiệt hại từ 30% trở lên, hộ dân sẽ được hỗ trợ gấp 10 lần mức đóng góp vào quỹ”, ông Dương chia sẻ.

Theo ông Lê Văn Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Khương Đài, doanh nghiệp hiện đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền các xã: Phú Ninh, Tây Hồ, Chiên Đàn, Thạnh Bình, Tiên Phước và Sơn Cẩm Hà để phát triển 2.871ha rừng FSC, thu hút 1.162 hộ dân tham gia. Việc áp dụng tiêu chuẩn FSC không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn gia tăng giá trị gỗ xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành lâm nghiệp Việt Nam. Điều này đặc biệt quan trọng khi các thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang siết chặt các quy định về tính hợp pháp và tính bền vững của nguồn gốc gỗ.

Trong chiến lược phát triển lâm nghiệp bền vững, thành phố đặt ưu tiên hàng đầu vào việc phát triển rừng gỗ lớn gắn liền với kinh doanh tín chỉ carbon và ứng phó với biến đổi khí hậu. Mục tiêu đến năm 2030, diện tích rừng gỗ lớn đạt chuẩn FSC toàn thành phố sẽ đạt quy mô hơn 30.000ha. Hiện nay, thành phố đang xem xét ban hành cơ chế mới cho giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào các chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn và cung cấp các khoản vay ưu đãi lãi suất thấp để mở rộng quy mô rừng sản xuất.

HỒ QUÂN