Công tác dân số ở Đà Nẵng: Gỡ “điểm nghẽn” vùng miền núi
ĐNO - Trong giai đoạn phát triển mới, công tác dân số - phát triển ở Đà Nẵng được định hướng theo chiều sâu, chuyển trọng tâm từ kiểm soát quy mô sang nâng cao chất lượng dân số, hướng tới phát triển hài hòa, bền vững giữa các vùng, nhất là thu hẹp chênh lệch giữa miền núi, trung du và đô thị.
Báo cáo của Chi cục Dân số thành phố cho thấy, sự chênh lệch về tiếp cận dịch vụ dân số - y tế giữa các vùng vẫn là “bài toán khó”.
Ở khu vực đồng bằng và thành thị, nhiều chỉ tiêu cơ bản được duy trì ở mức tích cực. Tỷ lệ khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc trước sinh và sơ sinh đạt trên 95%, công tác tư vấn tiền hôn nhân từng bước đi vào nền nếp.
Trong khi đó, tại các huyện miền núi, các chỉ số này còn ở mức rất thấp. Tây Giang chỉ đạt 31% khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi, triển khai sàng lọc trước sinh, sơ sinh chỉ đạt dưới 30%.
Đông Giang mới đạt 40% khám sức khỏe định kỳ, 17% sàng lọc trước sinh. Nam Trà My cũng ghi nhận tỷ lệ sàng lọc trước sinh, sơ sinh ở mức khiêm tốn, thậm chí chỉ từ 5 - 10%.
Những con số này phản ánh thực tế dịch vụ nâng cao chất lượng dân số chưa được bao phủ đồng đều, chất lượng dân số ở miền núi còn thấp, mức sinh biến động; trong khi ở đồng bằng và thành thị lại xuất hiện nguy cơ mức sinh thấp và các vấn đề về già hóa dân số.
Dù còn không ít khó khăn, thời gian qua, các địa phương triển khai nhiều giải pháp thiết thực. Hoạt động truyền thông tại cơ sở được tăng cường; các chương trình khám, sàng lọc phát hiện bệnh sớm cho người cao tuổi được tổ chức...
Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa các vùng vẫn thể hiện rõ, nhất là ở chỉ tiêu khám sức khỏe định kỳ cho người cao tuổi. Vùng núi đạt thấp và thiếu tính bền vững; vùng đồng bằng trung du có sự khác biệt giữa các địa phương; trong khi khu vực thành thị cơ bản giữ được sự ổn định.
Trước thực tế đó, Chi cục Dân số thành phố đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm cho giai đoạn tới theo hướng tập trung nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với già hoá dân số, triển khai đồng bộ các nội dung dân số - phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW và Pháp lệnh Dân số sửa đổi năm 2025.
Cùng với đó là tăng cường tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số; từng bước đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, thống kê dân số; chủ động tham mưu chính quyền địa phương bố trí thêm nguồn lực cho chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, tư vấn tiền hôn nhân, sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Công tác truyền thông cũng được xác định phải “đi đúng, đi trúng”, phù hợp từng địa bàn, nhất là vùng sâu, vùng xa, miền núi. Việc phối hợp các đoàn thể, già làng, người có uy tín trong cộng đồng được xem là chìa khóa để nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân.
Riêng tại Trung tâm Y tế khu vực Hội An, căn cứ Thông tư số 32/2024/TT-BYT, Khoa Dân số - Phát triển được giao triển khai đồng bộ các dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân, sàng lọc trước sinh, sơ sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; quản lý biến động dân số, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và giảm thiểu tảo hôn, hôn nhân cận huyết.
Trong khi đó, tại Hội An, chị Lê Thị Hồng Hoa, một phụ nữ trẻ vừa tham gia chương trình tư vấn tiền hôn nhân cho biết, những buổi tư vấn giúp chị hiểu rõ hơn về sức khỏe sinh sản và chuẩn bị tốt trước khi lập gia đình.
Chi cục Dân số thành phố cho biết sẽ tập trung khắc phục các “điểm nghẽn” tại miền núi như khu vực Nam Trà My, Tây Giang, Đông Giang, Nam Giang, Phước Sơn, đồng thời củng cố, giữ vững thành quả ở đồng bằng và thành thị. Mục tiêu cuối cùng là phát triển dân số bền vững, cân bằng giữa các vùng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
Thạc sĩ Phùng Thị Hương Hạnh, Chi cục trưởng Chi cục Dân số thành phố cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn tập trung ở khu vực miền núi, do địa hình hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn.
“Ngành dân số sẽ tập trung nguồn lực để tháo gỡ các "điểm nghẽn" này, đồng thời duy trì thành quả ở đồng bằng và thành thị, hướng tới phát triển dân số bền vững, đồng đều hơn giữa các vùng”, bà Hạnh nhấn mạnh.