Bulgaria gia nhập Eurozone: Kỳ vọng và âu lo
Ngày 1/1/2026, Bulgaria chính thức trở thành thành viên thứ 21 của Eurozone, đánh dấu cột mốc lịch sử trong hành trình hội nhập châu Âu của quốc gia nghèo nhất EU, song cũng làm dấy lên những nỗi lo sâu sắc về lạm phát trong dư luận người dân nước này.
Trong tiệm tạp hóa nhỏ ở làng Chuprene, tây bắc Bulgaria, bà Bilyana Nikolova, 53 tuổi, chủ cửa hàng, nhìn những tờ lev với ánh mắt lo lắng. “Giá cả sẽ tăng vọt. Bạn bè tôi ở Tây Âu đã nói thế”, bà chia sẻ với hãng tin AFP. Hẳn là không chỉ riêng bà có nỗi lo ấy, khi Bulgaria chuẩn bị bước vào kỷ nguyên euro, một bước đi được Brussels ca ngợi nhưng vẫn khiến một nửa dân số nước này còn băn khoăn.
Theo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Bulgaria chính thức gia nhập Eurozone với tỷ giá cố định 1,95583 lev = 1 euro. Hội đồng EU đã phê duyệt việc này từ ngày 8/7/2025, sau khi Quốc hội châu Âu và ECOFIN - Hội đồng các Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính EU - nhất trí rằng Bulgaria đáp ứng đầy đủ các tiêu chí hội tụ Maastricht.
Đây là thành tựu quan trọng sau gần hai thập kỷ Bulgaria gia nhập EU năm 2007. Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF), bà Kristalina Georgieva, cũng là người Bulgaria, nhấn mạnh ý nghĩa của bước đi này: Bulgaria giờ có quyền biểu quyết tại Hội đồng Quản trị ECB, không chỉ về chính sách tiền tệ mà còn về giám sát ngân hàng, ổn định tài chính và hệ thống thanh toán.
Các nhà hoạch định chính sách tại Brussels và Sofia kỳ vọng euro sẽ thúc đẩy nền kinh tế. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết nhờ đồng euro, Bulgaria sẽ có nhiều thương mại, đầu tư hơn và “những công việc chất lượng cùng thu nhập thực tăng”.
Chủ tịch ECB Christine Lagarde khẳng định lợi ích “đáng kể”, bao gồm “thương mại suôn sẻ hơn, chi phí tài trợ thấp hơn và giá cả ổn định hơn”. Theo trang RTE, bà Christine Lagarde cho biết các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Bulgaria sẽ tiết kiệm khoảng 500 triệu euro chi phí đổi tiền. Ngành du lịch, chiếm khoảng 8% GDP năm nay của xứ sở hoa hồng, được kỳ vọng hưởng lợi đặc biệt.
Nhưng dù thế thì dư luận Bulgaria vẫn chia rẽ sâu sắc. Theo khảo sát của Bộ Tài chính Bulgaria, 51% số công dân ủng hộ việc gia nhập eurozone trong khi 45% phản đối. Khảo sát mới nhất của Eurobarometer thuộc EU lại cho thấy 49% người Bulgaria phản đối, theo đài RTE.
Nỗi lo lớn nhất tập trung vào lạm phát. Theo Viện Thống kê Quốc gia Bulgaria, giá thực phẩm tháng 11 tăng 5% so với cùng kỳ năm trước, cao gấp đôi mức trung bình khu vực đồng euro. Người dân vùng nông thôn nghèo và người cao tuổi lo ngại nhất về khả năng chi trả khi giá tăng vọt.
Bà Boryana Dimitrova, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Alpha, đơn vị theo dõi dư luận về đồng euro trong một năm qua, giải thích với AFP rằng những người tiêu dùng đang vật lộn với lạm phát lo sợ họ sẽ không đủ khả năng trang trải cuộc sống.
Để giải tỏa những lo ngại này, chính phủ Bulgaria đã triển khai nhiều biện pháp. Quốc hội năm nay thông qua các cơ quan giám sát được trao quyền điều tra các đợt tăng giá đột biến và kiềm chế những mức tăng “bất hợp lý” liên quan đến chuyển đổi sang euro. Hệ thống hiển thị giá kép đã được áp dụng và các chiến dịch giáo dục công chúng trên toàn quốc đang giúp người dân và doanh nghiệp chuẩn bị cho mọi khía cạnh của việc chuyển đổi.
Chủ tịch ECB Christine Lagarde dự báo tác động lên giá tiêu dùng sẽ “khiêm tốn và ngắn hạn”, dựa trên kinh nghiệm các lần chuyển đổi euro trước cho thấy mức tác động từ 0,2 đến 0,4 điểm phần trăm. Thách thức lớn hiện nay, theo nhà kinh tế cao cấp Georgi Angelov từ Viện Xã hội Mở tại Sofia, là có một chính phủ ổn định trong ít nhất một đến hai năm để Bulgaria gặt hái đầy đủ lợi ích từ việc gia nhập khu vực đồng tiền chung euro.