Thái Lan thử nghiệm “kinh tế y tế”
Trong khi các bệnh viện công chìm trong nợ nần, chính phủ Thái Lan bắt tay thử nghiệm chiến lược táo bạo: biến y tế từ gánh nặng ngân sách thành động lực tăng trưởng, nhưng chiến lược này cũng đang đối mặt nhiều thách thức.
Thay đổi cách tiếp cận
Tại một diễn đàn tuần này ở Bangkok, Bộ trưởng Y tế Công cộng Pattana Promphat chia sẻ hình dung về một tương lai mà các bệnh viện công không còn sống nhờ ngân sách nhà nước. Thay vào đó, họ sẽ tự kiếm tiền bằng cách thu hút bệnh nhân nước ngoài, hợp tác với công ty bảo hiểm, thậm chí mở phòng khám trong trung tâm thương mại. Theo báo Bangkok Post, đây là “kinh tế y tế” - chiến lược mà các nhà hoạch định chính sách gọi là yếu tố tiềm năng thay đổi cuộc chơi cho hệ thống y tế đang gồng mình dưới gánh nặng chương trình bảo hiểm 30 baht.
Tờ Bangkok Post dẫn lời Bộ trưởng Pattana cho biết, sự phụ thuộc lâu dài vào một nguồn tài trợ duy nhất không còn bền vững. Trong khi các bệnh viện công vẫn cam kết cung cấp y tế toàn dân, ông khẳng định họ cũng phải tự tạo thu nhập để đảm bảo khả năng phục hồi tài chính và củng cố toàn bộ ngành.
Ông tin rằng Bộ Y tế còn tiềm năng chưa được khai thác để mở rộng sang các lĩnh vực kinh doanh y tế. Các sáng kiến bao gồm điều trị y tế công nghệ cao và y tế thông minh, phát triển hệ thống kỹ thuật y tế và tạo ra các trung tâm thu hút đầu tư quốc tế. Ông Pattana tin tưởng bộ có khả năng thu hút nhiều đầu tư nước ngoài hơn, đặc biệt từ các thị trường như Ấn Độ và Sri Lanka.
Một bước đi cụ thể là hợp tác với các công ty bảo hiểm, cho phép người tham gia bảo hiểm tiếp cận điều trị tại các bệnh viện nhà nước với chi phí thấp hơn so với gói bảo hiểm bệnh viện tư. Theo Bangkok Post, chương trình này đã được triển khai tại 28 bệnh viện công lớn trên toàn quốc và dự kiến tạo ra hơn 8 tỷ baht doanh thu.
Tham vọng lớn hơn nằm ở thị trường quốc tế. Theo báo Nation, ông Pattana chỉ ra Nam Á là ưu tiên hàng đầu, cụ thể là Sri Lanka, Pakistan, Bangladesh và Maldives. Những quốc gia này cách Thái Lan khoảng 3 đến 3,5 giờ bay với tổng dân số khoảng 300 - 400 triệu người. Bộ trưởng Pattana ước tính khoảng 10%, tức khoảng 40 triệu người, có khả năng chi trả cần thiết.
Tiềm năng và thách thức
Mục tiêu rất cụ thể song rõ ràng con đường phía trước không hề bằng phẳng. Bày tỏ quan điểm trên tờ Nation, Tiến sĩ Paiboon Eksaengsri, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Thái Lan đề cập đến các rào cản như vấn đề visa và xuất nhập cảnh. Mặc dù một số quốc gia được miễn visa, song thời gian hạn chế cho việc xin visa của bệnh nhân từ một số quốc gia cụ thể khiến họ có thể chọn các nước khác có quy trình nhanh hơn. Ông Paiboon cho rằng, điều chỉnh các hạn chế này sẽ là yếu tố then chốt để thu hút bệnh nhân từ các đối thủ cạnh tranh như Singapore, Malaysia và Ấn Độ.
Tiến sĩ Paiboon nhấn mạnh rằng, ngành dịch vụ y tế Thái Lan xuất sắc về chất lượng điều trị với mức giá phải chăng; do đó việc loại bỏ một số rào cản sẽ thúc đẩy đáng kể những nỗ lực thu hút mọi người đến nhận dịch vụ tại Thái Lan - một ngành trị giá 400 - 500 tỷ baht trước đại dịch COVID-19, theo Nation.
Những con số từ trang Intellify Global càng làm rõ tiềm năng và thách thức. Ngành y tế Thái Lan được dự báo tăng trưởng với tốc độ CAGR 5,3%, mở rộng từ 679,6 tỷ baht năm 2025 lên hơn 880,5 tỷ baht vào năm 2030. Tuy nhiên, ngành cũng đối mặt với những thách thức như thiếu hụt lực lượng y tế, chi phí vận hành tăng cao và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các thị trường du lịch y tế khác như Trung Quốc và Singapore.
Trao đổi với Bangkok Post, ông Paiboon cũng lưu ý rằng danh tiếng mạnh mẽ của Thái Lan về y tế và chăm sóc sức khỏe tiếp tục thu hút bệnh nhân nước ngoài. Tuy nhiên, sự bất ổn kinh tế toàn cầu và căng thẳng khu vực vẫn là những rủi ro. Ông kêu gọi chính phủ nới lỏng các quy định về visa và các rào cản khác để duy trì khả năng cạnh tranh.
Cuối cùng, câu hỏi lớn nhất vẫn còn đó: liệu chiến lược “kinh tế y tế” có thể cân bằng được giữa sứ mệnh phục vụ dân nghèo với áp lực sinh lời? Trong khi chính phủ hứa hẹn về một tương lai nơi các bệnh viện công vừa cứu người vừa kiếm tiền, hàng triệu người Thái vẫn đang chờ xem liệu họ có bị bỏ lại phía sau hay không.