Sự chuyển mình ấn tượng của kinh tế Ấn Độ
Kinh tế Ấn Độ đang phát đi những tín hiệu cho thấy bước chuyển quan trọng từ tăng trưởng dựa vào tốc độ sang sự bền vững.
Những con số lợi nhuận ấn tượng của các hãng sản xuất xe hai bánh lớn cuối năm 2025 ban đầu có thể bị coi là hiện tượng nhất thời. Song, khi bức tranh được ghép nối đầy đủ, điều hiện ra không chỉ là sự hồi phục của một ngành riêng lẻ, mà là sự cải thiện sức mua ở khu vực nông thôn - nền móng của xã hội Ấn Độ.
Từ tăng tốc sang tăng lực
Theo The Straits Times, trong nhiều năm trước đây, tăng trưởng của kinh tế Ấn Độ bộc lộ sự lệch pha rõ rệt. Các phân khúc cao cấp như bất động sản, xe hơi hạng sang hay dịch vụ tài chính tăng tốc mạnh, trong khi phần đông người dân ở khu vực nông thôn, nơi tiêu thụ mặt hàng thiết yếu và phương tiện phổ thông, lại bị kìm hãm bởi thu nhập thiếu ổn định. Do đó, việc nhu cầu xe hai bánh tăng trở lại, cùng với tín hiệu tín dụng vi mô cải thiện, mang ý nghĩa vượt xa báo cáo tài chính đơn lẻ.
Khảo sát gần đây cho thấy hơn 40% hộ gia đình nông thôn có thu nhập tăng trong năm 2025 và khoảng 80% ghi nhận mức tiêu dùng cao hơn, một con số đáng lưu tâm trong bối cảnh xã hội vẫn tồn tại sự phân hóa thu nhập rõ nét. Khi sức mua bắt đầu lan rộng ra ngoài tầng lớp trung lưu, thượng lưu đô thị, tăng trưởng không còn là những đường biểu đồ đẹp, mà trở thành trải nghiệm sống của hàng trăm triệu người.
Điều này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh dự báo kinh tế Ấn Độ sẽ tăng 7,4% trong năm tài khóa hiện tại, trước khi giảm xuống 6,8% trong năm tiếp theo. Song, chính sự “giảm tốc có kiểm soát” ấy lại làm nổi bật chất lượng tăng trưởng. Thay vì phụ thuộc vào một vài “động cơ”, cỗ máy kinh tế đang cho thấy dấu hiệu vận hành đồng đều hơn, với nhu cầu nội địa, đặc biệt là ở nông thôn, đóng vai trò điểm tựa, trong khi các rủi ro như lạm phát được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Đáng chú ý, việc Ấn Độ vượt Nhật Bản năm 2025 để trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, với quy mô khoảng 4.200 tỷ USD, đánh dấu cột mốc mang tính biểu tượng trong lịch sử phát triển của quốc gia Nam Á này. Trong hơn một thập niên, Ấn Độ đã nổi lên như một trong những động cơ tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, hưởng lợi từ dân số trẻ, thị trường nội địa rộng lớn và làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng quốc tế.
Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu
Hiện quan hệ thương mại với Mỹ, thị trường xuất khẩu quan trọng nhất, rơi vào trạng thái căng thẳng sau các đợt áp thuế cứng rắn, gây tổn thất không nhỏ cho những ngành sử dụng nhiều lao động của Ấn Độ như dệt may, trang sức hay thủy sản. Dòng vốn đầu tư gián tiếp cũng trở nên thận trọng hơn, khiến thị trường tài chính và đồng rupee chịu áp lực.
Theo France24, trước tình thế này, Ấn Độ lựa chọn phản ứng mang tính chiến lược: đa dạng hóa thị trường và “bỏ trứng trong nhiều giỏ”. Mục tiêu không phải là rời bỏ thị trường Mỹ, mà là giảm mức độ lệ thuộc, qua đó gia tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc chính sách.
Năm 2025 được xem là một trong những giai đoạn sôi động nhất của ngoại giao thương mại Ấn Độ trong nhiều năm trở lại đây. Quốc gia này ký kết hoặc đưa vào hiệu lực bốn hiệp định thương mại, trong đó có thỏa thuận quy mô lớn với Vương quốc Anh, đồng thời mở rộng đàm phán với Liên minh châu Âu (EU), Liên minh Kinh tế Á-Âu, Mexico, Chile và khối Mercosur.
Các hiệp định mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ mạnh cho những ngành thâm dụng lao động như dệt may, trong khi một thỏa thuận tiềm năng với EU, có thể là lớn nhất từ trước đến nay. Song song đó, các hiệp định nhỏ hơn với Oman hay New Zealand cho thấy cách tiếp cận linh hoạt, từng bước củng cố vị thế kinh tế của Ấn Độ. AFP dẫn lời ông Ajay Srivastava, Giám đốc Viện Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu (GTRI) nhận định, nếu các cuộc đàm phán này thành công, Ấn Độ sẽ có quan hệ thương mại với nhiều nền kinh tế lớn.
Bước sang năm 2026, ưu tiên hàng đầu của Ấn Độ là bảo đảm tăng trưởng bền vững và bao trùm hơn. Khi sức mua nông thôn dần phục hồi, đầu tư tư nhân khởi sắc và không gian thương mại mở rộng theo nhiều hướng, quốc gia này phát đi thông điệp rõ ràng: chấp nhận giảm tốc để củng cố nội lực, thận trọng để tạo nền tảng cho những bước tiến dài hơi.
Trong bức tranh đa dạng hóa ấy, các động thái đối ngoại gần đây cho thấy rõ cách Ấn Độ mở rộng không gian chiến lược giữa những bất định toàn cầu.
Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong hai ngày 12-13/1 diễn ra đúng thời điểm New Delhi đang đẩy mạnh tìm kiếm các đối tác kinh tế ngoài khuôn khổ quan hệ truyền thống với Mỹ. Với vai trò đầu tàu kinh tế châu Âu, Đức là đối tác then chốt trong nỗ lực thu hút đầu tư, công nghệ và mở rộng thị trường xuất khẩu của Ấn Độ.
Nhiều năm qua, Ấn Độ kiên định theo đuổi chính sách “tự chủ chiến lược”, duy trì quan hệ linh hoạt với nhiều trung tâm quyền lực mà không ràng buộc chặt vào bất kỳ liên minh nào, qua đó tận dụng cơ hội hợp tác kinh tế mới.