"Đường ra biển lớn" của sản phẩm OCOP
Những năm qua, thành phố Đà Nẵng có nhiều sản phẩm OCOP đã vươn mình đến với các chuỗi siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và đặc biệt là thị trường khó tính nước ngoài. Tuy nhiên, để sản phẩm OCOP thực sự "ra biển lớn", vẫn còn đó nhiều bài toán về vốn, nguyên liệu và cơ chế cần lời giải đồng bộ.
Đến thời điểm này, những cái tên sản phẩm OCOP 5 sao như "Bánh dừa nướng Quý Thu" (xã Xuân Phú) hay OCOP 4 sao "Bánh chưng Bà Ba Hội" (phường Bàn Thạch)... đã trở thành minh chứng sống động cho nỗ lực đưa hương vị quê hương ra thế giới.
Điển hình là câu chuyện của "Bánh chưng Bà Ba Hội", đứa con tinh thần của Hợp tác xã Bà Ba Hội và Công ty CP quốc tế Trường Xuân. Từ một món ăn truyền thống, sản phẩm này đã có mặt tại nhiều hệ thống siêu thị lớn. Đặc biệt, năm 2023 đánh dấu cột mốc quan trọng khi lô hàng hàng chục nghìn chiếc bánh chưng đầu tiên xuất khẩu thành công sang Mỹ.
Chị Huỳnh Thị Thu Thủy, chủ thể sản phẩm "Bánh chưng Bà Ba Hội" cho biết, để đạt được thành quả này, đơn vị đã đầu tư nhà máy sản xuất rộng 1.000m2 tại xã Tam Xuân với tổng vốn 22 tỷ đồng. Quy trình sản xuất, máy móc thiết bị đều đạt các chứng nhận khắt khe như HACCP, ISO, FDA và tiêu chuẩn châu Âu. Ngoài bánh chưng, các sản phẩm như cá nục rim, mì Quảng, cá bống rim của hợp tác xã cũng xuất hiện tại các thị trường Úc, Canada...
Mặc dù đã có những điểm sáng, nhưng thực tế con đường đưa OCOP "xuất ngoại" vẫn còn nhiều khó khăn. Theo chị Huỳnh Thị Thu Thủy, để cạnh tranh và đáp ứng các đơn hàng lớn, đặc biệt dịp Tết, doanh nghiệp nhỏ cần nguồn vốn lưu động lên tới 18 - 20 tỷ đồng dự trữ nguyên liệu, trong khi việc tiếp cận vốn vay còn hạn chế. Hơn nữa, doanh nghiệp phải linh hoạt thay đổi mô hình pháp nhân để phù hợp với yêu cầu của đối tác quốc tế.
Bên cạnh vấn đề vốn, nguồn nguyên liệu ổn định cũng là bài toán khó. Ông Hồ Viết Ký (Công ty TNHH Sơn Tiến) cho hay, sản phẩm tiêu Tiên Phước dù đạt OCOP 4 sao năm 2022 và đang xét 5 sao, nhưng vẫn gặp khó khi xuất khẩu do sản lượng vùng nguyên liệu Tiên Phước còn hạn chế, cây trồng hay bị dịch bệnh. Các đối tác Trung Quốc, Hàn Quốc yêu cầu cung ứng hàng chục tấn mỗi đợt, vượt quá khả năng đáp ứng hiện tại của địa phương...
Trước thực trạng này, bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, thành phố đang nỗ lực tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan... để mở rộng thị trường. Về cơ chế, Sở Công Thương và Sở Khoa học và Công nghệ đang triển khai các chương trình hỗ trợ đổi mới công nghệ, đăng ký sở hữu trí tuệ cho chủ thể.
"Chúng ta cần kết nối để tạo sức mạnh tổng hợp. Các chủ thể OCOP cần chú trọng thương mại điện tử, đầu tư sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP, Organic, GMP... để nâng cao giá trị. Đặc biệt, cần thay đổi tư duy trong thiết kế bao bì, nhãn mác sao cho tinh tế, kể được câu chuyện văn hóa địa phương, tránh sự đơn điệu để thu hút người tiêu dùng quốc tế", bà Vũ Thị Bích Hậu chia sẻ.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng khuyến nghị các chủ thể tập trung phát triển sản phẩm chế biến sâu, hạn chế sản phẩm thô, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ từ sản xuất đến tiêu thụ, tạo nền tảng vững chắc cho sản phẩm OCOP Đà Nẵng "vươn ra biển lớn".