Điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách thị thực Mỹ

Theo bức điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ do The Guardian tiếp cận, lệnh “đóng băng” sẽ có hiệu lực từ ngày 21/1 tới, nhắm đến những người nộp đơn xin visa định cư bị cho là có nguy cơ trở thành “gánh nặng xã hội” - cách diễn đạt quen thuộc trong chính sách nhập cư Mỹ, dùng để chỉ những cá nhân có thể phụ thuộc các chương trình trợ cấp công của quốc gia này trong tương lai.

Danh sách 75 quốc gia và vùng lãnh thổ bị ảnh hưởng trải dài khắp châu Phi, châu Á, Mỹ Latin, Trung Đông và Đông Âu. Theo báo cáo, trong số các quốc gia bị ảnh hưởng có Somalia, Nga, Iran, Afghanistan, Brazil, Nigeria và Thái Lan.

Việc đình chỉ này áp dụng riêng cho thị thực nhập cư của Mỹ dành cho người nước ngoài muốn định cư tại quốc gia này, nhưng không áp dụng đối với các loại thị thực ngắn hạn dành cho người lao động tạm thời, sinh viên hoặc du khách. Các thị thực liên quan đến World Cup 2026 dự kiến diễn ra tại Mỹ, cũng như visa du lịch, không nằm trong diện bị ảnh hưởng.

Đáng chú ý, chính sách này không chỉ dừng lại ở việc ngừng tiếp nhận hồ sơ mới. Theo chỉ đạo nội bộ, ngay cả những trường hợp đã được chấp thuận nhưng visa chưa kịp in cũng phải bị từ chối.

Ngoại lệ hiếm hoi chỉ dành cho công dân song tịch sử dụng hộ chiếu của một quốc gia không nằm trong danh sách, hoặc những người có thể chứng minh chuyến đi của họ phục vụ lợi ích “Nước Mỹ trên hết”.

Trên mạng xã hội X, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, việc tạm dừng sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ có thể bảo đảm rằng những người nhập cư mới sẽ không trục lợi từ người dân của quốc gia này.

Reuters dẫn nhận định của ông David Bier, Giám đốc Nghiên cứu nhập cư tại Cato Institute và Chủ tịch Quỹ Selz về chính sách nhập cư, động thái mới của Mỹ có thể khiến gần một nửa số người nhập cư vào Mỹ bị từ chối. Riêng trong năm tới, khoảng 315.000 trường hợp nhập cư có thể sẽ không được tiếp nhận.

Đặt trong bối cảnh rộng hơn, đây không phải là một quyết định đơn lẻ. Theo CNBC, chỉ vài tuần trước, chính quyền Tổng thống Trump tạm dừng chương trình visa đa dạng, cơ chế cho phép tối đa 55.000 người mỗi năm từ các quốc gia có tỷ lệ nhập cư thấp được định cư hợp pháp tại Mỹ.

Các quyết định nối tiếp nhau cho thấy cách tiếp cận xuyên suốt, trong đó vấn đề nhập cư được nhìn nhận dưới lăng kính thận trọng hơn, với trọng tâm là tăng cường kiểm soát.

Dù vậy, chính sách mới vẫn để lại nhiều khoảng trống đáng suy nghĩ. Trên thực tế, người sở hữu thẻ thường trú nhân, hay “thẻ xanh”, không thể tiếp cận ngay các chương trình phúc lợi liên bang quan trọng.

Theo tổ chức phi lợi nhuận USAFacts, phải sau ít nhất 5 năm định cư hợp pháp, họ mới đủ điều kiện nhận các hỗ trợ như các chương trình bảo hiểm y tế liên bang Medicaid, Medicare hay Chương trình Hỗ trợ dinh dưỡng bổ sung (SNAP).

Khoảng cách thời gian này từng được thiết kế nhằm bảo đảm người nhập cư có khả năng tự lực trước khi tiếp cận mạng lưới an sinh. Tuy nhiên, thay vì điều chỉnh các tiêu chí đánh giá hay tăng cường thẩm định cá nhân, chính quyền Mỹ lại quyết định dừng xử lý visa theo quốc gia.

Song song với việc “đóng băng” visa định cư, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã thu hồi hơn 100.000 visa trong năm 2025, bao gồm các trường hợp du khách quá hạn lưu trú, cùng hàng nghìn sinh viên quốc tế và lao động tay nghề cao vi phạm pháp luật.

Theo Reuters, bên cạnh cam kết ngăn chặn nhập cư trái phép, chính quyền ông Trump cũng điều chỉnh nhiều quy định theo hướng làm tăng chi phí và yêu cầu đối với các chương trình nhập cư hợp pháp, trong đó có visa H-1B dành cho lao động trình độ cao.

Trước đó, Chính phủ Mỹ phát tín hiệu về việc rà soát lại các thị thực nhập cư được cấp trong nhiệm kỳ của chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden.

Khi đặt các số liệu và quyết sách này cạnh nhau, có thể thấy Mỹ đang từng bước điều chỉnh lại cách tiếp cận đối với vấn đề nhập cư, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tăng cường kiểm soát lĩnh vực này kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025.

THƯ LÊ