Không lạm dụng ngoại ngữ trong giao tiếp
Sử dụng tiếng Việt pha trộn tùy tiện với ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh khá phổ biến trong giao tiếp hiện nay. Cần hạn chế tối đa cách dùng này để giữ gìn sự trong sáng, tôn vinh tiếng Việt trong chính đời sống của người Việt.
Là một nhân viên truyền thông, chị Phương Thảo nhìn nhận, thực tế quá trình giao tiếp thông thường hiện nay, việc sử dụng tiếng Anh trộn chung với tiếng Việt cũng rất phổ biến. Tuy nhiên, người nói cần phải biết tiết chế, nếu lạm dụng sẽ trở nên phản cảm. Một vấn đề đáng lo ngại là giới trẻ tiếp xúc với công nghệ số và AI, nên tư duy có vẻ như được lập trình sẵn, từ văn bản trình bày đến giao tiếp hằng ngày đều mang cảm giác sáo rỗng, thiếu chiều sâu.
Cũng theo chị Phương Thảo, “ngôn ngữ ba rọi” được nhiều người ngộ nhận là cách thể hiện cá tính, phong cách thời thượng. Thực tế nêu trên khiến cho người đối diện nghe cảm thấy bản thân mình không được tôn trọng.
Một cô giáo dạy môn tiếng Việt kể, hiện tượng ngày càng phổ biến trong đời sống giao tiếp là sử dụng tiếng mẹ đẻ pha trộn tùy tiện với ngoại ngữ đã làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt. Những người xuất hiện trên truyền hình cũng nói “nửa tây nửa ta”, kể cả người dẫn chương trình thể thao.
Không thể phủ nhận giá trị của việc giỏi ngoại ngữ trong tâm thế hội nhập quốc tế, nhưng cần đặt ra ranh giới giữa năng lực ngôn ngữ và thói quen biểu đạt thiếu tiết chế. Cô Đỗ Đặng Minh Diệu, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ái Nghĩa (xã Đại Lộc) cho rằng, nếu biết tiết chế dùng đúng lúc, đúng nơi và có chọn lọc, ngoại ngữ có thể hỗ trợ công việc, giao tiếp nơi công cộng tốt hơn chứ không làm mất đi giá trị của tiếng Việt. Trong công tác tuyên truyền, giáo dục, cấp thẩm quyền cần khuyến khích tăng cường sử dụng tiếng Việt.
Ông Đỗ Hữu Tùng, Chủ tịch UBND xã Sông Kôn bày tỏ, việc sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập, song cần được đặt trên nền tảng tôn trọng và gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt. Lạm dụng, pha trộn tiếng Việt với ngoại ngữ một cách tùy tiện, thiếu chuẩn mực, đặc biệt trong môi trường công cộng, truyền thông và giáo dục cơ sở không chỉ gây phản cảm mà còn ảnh hưởng đến nhận thức, thói quen ngôn ngữ của thế hệ trẻ.
“Với vai trò là chính quyền cơ sở, chúng tôi cho rằng cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách và đội ngũ giáo viên phải gương mẫu khi sử dụng tiếng Việt thật chuẩn mực, rõ ràng, mạch lạc trong công việc và giao tiếp hằng ngày. Giỏi ngoại ngữ là cần thiết, nhưng không được đánh đổi bằng sự xem nhẹ tiếng mẹ đẻ. Giữ gìn tiếng Việt chính là giữ gìn bản sắc văn hóa và nền tảng giá trị của cộng đồng” - ông Tùng khẳng định.
Ông Huỳnh Thế Toàn, Trưởng ban Xây dựng Đảng xã Phú Thuận nhìn nhận, việc sử dụng ngôn ngữ kiểu “nửa tây nửa ta” nghe phản cảm, phô trương, thiếu tính đại chúng và mục đích truyền đạt lại không đầy đủ. Ngôn ngữ tiếng Việt là bản sắc văn hóa, tự tôn dân tộc Việt Nam. Vì vậy cần duy trì, đẩy mạnh thực hiện phong trào “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”; đồng thời tẩy chay với cách sử dụng ngôn ngữ tùy tiện, nhất là trong giáo dục và nơi không gian công cộng.