Liễn làng Chuồn trở lại đời sống Huế
Đầu năm 2026, dự án “Hồi sinh nghề liễn làng Chuồn” và công bố bộ mộc bản phục dựng đầu tiên đã chính thức diễn ra, đánh dấu cột mốc quan trọng trong nỗ lực khôi phục dòng liễn dân gian từng gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa Tết của người dân xứ Huế.
Liễn làng Chuồn, dòng tranh mang sứ mệnh “dân chủ hóa thẩm mỹ”, đưa chữ nghĩa thánh hiền vào không gian sống của người bình dân đã từng bị thất truyền hoàn toàn khi nghệ nhân cuối cùng qua đời.
Trước nguy cơ một phần ký ức văn hóa Cố đô bị xóa nhòa, anh Ngô Quý Đức cùng các cộng sự đã kiên trì bắt đầu hành trình tìm lại những mảnh ghép rời rạc, lần theo tư liệu cũ, kết nối các nghệ nhân làng nghề truyền thống và phục dựng nghề từ con số không.
Tại chương trình, thành quả đầu tiên của hành trình hồi sinh đã được trân trọng giới thiệu: bộ mộc bản in chữ PHÚC (福) Tứ linh, đi kèm đôi câu đối “Thiên địa tam dương thái - Càn khôn vạn sự xuân”, mang ý nghĩa tốt lành cho ngày Tết.
Cùng với đó, công chúng được trực tiếp chứng kiến quá trình in liễn làng Chuồn, cảm nhận rõ nét vẻ đẹp của kỹ thuật thủ công và tinh thần mỹ học dân gian xứ Huế.
Không chỉ dừng lại ở việc ra mắt sản phẩm, dự án còn góp phần khôi phục toàn bộ quy trình làm liễn làng Chuồn từ mộc bản, kỹ thuật in thủ công đến tinh thần thẩm mỹ gắn với đời sống dân gian.
Anh Ngô Quý Đức không khỏi bồi hồi khi nhắc lại hành trình “ngược dòng” đầy thử thách để đi đến thành quả hôm nay.
Anh chia sẻ: “Khi nghề đã mai một, nghệ nhân xưa không còn, mộc bản gốc cũng thất lạc, chúng tôi buộc phải chọn một lối đi vòng. Từ Huế, chúng tôi ra Bắc, tìm về làng khắc mộc bản Thanh Liễu (Hải Dương cũ, nay là Hải Phòng), rồi lần lượt gõ cửa các nghệ nhân ở Đông Hồ, Hàng Trống, Kim Hoàng, Sình để học hỏi kỹ thuật, chắp nối từng mảnh ký ức rời rạc của nghề xưa.”
TS. Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế đánh giá cao mô hình bảo tồn mang tính sáng tạo của dự án, thể hiện rõ vai trò chủ động của những người trẻ yêu mến văn hóa truyền thống của dân tộc; sự kết nối tri thức liên vùng, cùng cách làm bài bản, xuyên suốt từ nghiên cứu đến thực nghiệm đã góp phần làm nên sự “hồi sinh” liễn làng Chuồn vang bóng một thời.
Sự kiện lần này mở ra một ước mơ lớn hơn. Cụ thể, Huế xưa từng có ba dòng tranh dân gian: Sình - Chuồn - Tây Hồ.
Nếu tranh làng Sình vẫn được gìn giữ, liễn làng Chuồn nay dần hồi sinh, thì tranh làng Tây Hồ vẫn là một khoảng trống đầy day dứt. Nhóm dự án chia sẻ khát vọng tiếp tục hành trình tìm kiếm và phục dựng dòng tranh Tây Hồ, hướng tới một ngày bức tranh văn hóa dân gian xứ Huế được ghép lại trọn vẹn.