Mỹ lần đầu ghi nhận “di cư ngược” sau nửa thế kỷ
ĐNO - Lần đầu tiên sau hơn 50 năm, Mỹ chứng kiến hiện tượng hiếm hoi trong lịch sử di cư hiện đại khi số người rời khỏi quốc gia này nhiều hơn số người nhập cảnh.
Theo báo cáo mới của Viện Brookings, năm 2025 đánh dấu thời điểm Mỹ ghi nhận di cư ròng âm, đánh dấu sự đảo chiều đáng chú ý trong bức tranh dân số vốn từ lâu gắn liền với hình ảnh “miền đất hứa”.
Từ “miền đất hứa” đến điểm rời đi
Theo ABC News, nghiên cứu của Brookings nêu rõ: “Chúng tôi ước tính dòng di cư ròng trong năm 2025 dao động từ -295.000 đến -10.000 người. Dù vẫn tồn tại nhiều bất định về chính sách, khả năng Mỹ tiếp tục ghi nhận di cư ròng âm năm 2026 là rất cao”.
Những con số này phản ánh thay đổi sâu sắc trong chính sách, trong hành vi di cư toàn cầu và trong cách nước Mỹ đang tái định hình cánh cửa nhập cư.
Thoạt nhìn, nhiều người có thể cho rằng, sự sụt giảm này bắt nguồn từ các chiến dịch trục xuất mạnh tay của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tuy nhiên, báo cáo của Brookings cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều. Yếu tố quyết định không nằm ở số người bị buộc rời đi, mà ở lượng người không còn đến Mỹ như trước.
Số ca trục xuất trong năm 2025 ước tính khoảng 310.000 - 315.000 người, chỉ nhỉnh hơn mức của năm 2024 và thấp hơn đáng kể so với con số mà Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố. Nói cách khác, di cư ròng âm không phải là hệ quả của làn sóng “đẩy ra”, mà là dấu hiệu của cánh cửa đang dần khép lại.
Brookings chỉ ra một loạt yếu tố cùng lúc làm suy giảm dòng người nhập cư. Nhiều chương trình nhân đạo, trong đó có phần lớn các chương trình tiếp nhận người tị nạn, bị đình chỉ trong nhiệm kỳ Trump 2.0. Số lượng thị thực tạm thời cũng giảm mạnh.
Bên cạnh đó, môi trường chính sách khó đoán định khiến cả người lao động lẫn các gia đình có ý định định cư dài hạn phải cân nhắc lại kế hoạch định cư tại Mỹ.
Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu của Brookings cho rằng, việc tăng cường thực thi luật nhập cư không chỉ dẫn đến trục xuất, mà còn khiến số người tự nguyện rời khỏi Mỹ gia tăng. Đây là điểm khác biệt lớn so với ước tính của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) khi đánh giá thấp cả số ca trục xuất lẫn làn sóng rời đi tự nguyện trong bối cảnh chính sách siết chặt.
California hiện là bang có cộng đồng người nhập cư lớn nhất nước Mỹ. Năm 2023, bang này có khoảng 11,3 triệu người nhập cư, chiếm 28,4% tổng số người nhập cư toàn quốc. Xếp sau là Texas với hơn 6 triệu người sinh ra ở nước ngoài, tiếp đến là Florida và New York.
Tác động đến nền kinh tế
Sự đảo chiều của dòng di cư không chỉ là vấn đề dân số, mà còn có tác động trực tiếp đến kinh tế. Brookings cảnh báo, một số lĩnh vực, đặc biệt là các ngành phục vụ cộng đồng nhập cư, có thể đối mặt với mức tăng trưởng yếu hơn dự kiến.
Báo cáo dự đoán tăng trưởng việc làm, GDP và chi tiêu tiêu dùng sẽ chậm lại, với mức giảm chi tiêu tiêu dùng 60 - 110 tỷ USD trong giai đoạn 2025 - 2026.
Đây là con số đáng kể đối với một nền kinh tế mà tiêu dùng nội địa đóng vai trò trụ cột. Trong bối cảnh đó, những thay đổi trong dòng di cư không còn là câu chuyện bên lề, mà trở thành biến số quan trọng trong các dự báo kinh tế vĩ mô của Mỹ.
Nhìn về phía trước, Brookings nhận định, khả năng di cư ròng tiếp tục ở mức thấp hoặc âm trong năm 2026 là hoàn toàn có cơ sở. Việc Quốc hội thông qua “One Big Beautiful Bill Act” (Dự luật lớn tuyệt vời) sẽ cung cấp thêm nguồn lực cho các cơ quan thực thi nhập cư, từ hạ tầng đến nhân sự, qua đó nâng cao năng lực kiểm soát và trục xuất.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc môi trường nhập cư của Mỹ có thể tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt, ít nhất trong ngắn hạn.
Trong hơn một thế kỷ, nước Mỹ được định hình bởi những dòng người đến từ khắp nơi trên thế giới, mang theo lao động, tri thức và khát vọng.
Việc lần đầu tiên ghi nhận di cư ròng âm sau hơn 50 năm không nhất thiết báo hiệu sự đứt gãy, nhưng rõ ràng cho thấy chương mới đang mở ra khi di cư không còn là dòng chảy một chiều hướng vào Mỹ.
Khoảng 75% người nhập cư tại Mỹ hợp pháp. Tính đến năm 2023, 46% đã nhập quốc tịch Mỹ, gần 25% là thường trú nhân và 4% là cư trú tạm thời vì mục đích học tập, lao động. Nhóm nhập cư không giấy tờ chiếm khoảng 27%.
Trong những năm gần đây, cơ cấu nguồn gốc người nhập cư vào Mỹ đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Tỷ lệ người đến từ Nam Mỹ và châu Âu ngày càng tăng, trong khi số người nhập cư từ châu Á và khu vực châu Phi cận Sahara có xu hướng giảm.
Dù vậy, người đến từ Nam Á và Đông Á vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể, khoảng 24% tổng số người nhập cư mới trong giai đoạn 2021 - 2023. Các quốc gia có số người nhập cư vào Mỹ nhiều nhất trong giai đoạn này lần lượt là Mexico (11%), Ấn Độ (8%), Venezuela (7%).