Nâng cao vị trí trên bảng xếp hạng Bộ Chỉ số FTA Index: Triển khai giải pháp đồng bộ
Được chính thức ban hành từ năm 2024, Bộ Chỉ số FTA Index được ví von là “gương soi” năng lực cũng như thước đo đối với khả năng thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó có Đà Nẵng. Việc triển khai đồng bộ giải pháp sẽ giúp cải thiện vị trí, thứ hạng của Đà Nẵng trên bảng xếp hạng Bộ Chỉ số Index.
Nâng cao chất lượng thực hiện cam kết quốc tế
Tháng 9/2025, sau thời điểm hợp nhất, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 77/KH-UBND về nâng cao Bộ Chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do, hướng tới mục tiêu nằm trong nhóm 10/34 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước cũng như tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.
Kế hoạch 77 xác định rõ các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể nhằm duy trì những chỉ số, chỉ số thành phần đã đạt kết quả cao, đồng thời khắc phục, cải thiện những chỉ số còn ở mức thấp.
Kế hoạch 77 nêu rõ việc chỉ đạo các sở, ngành chủ động xây dựng kế hoạch, đề xuất phương án và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương để ban hành các chương trình truyền thông hiệu quả. Nội dung tập trung vào những vấn đề mà doanh nghiệp còn hạn chế trong tiếp cận, như tận dụng cam kết về quy tắc xuất xứ hàng hóa, biện pháp phòng vệ thương mại, các quy định liên quan đến thuận lợi hóa thương mại, cam kết về kiểm dịch động thực vật, cũng như việc tuân thủ các tiêu chuẩn liên quan đến phát triển bền vững trong lao động, môi trường và trách nhiệm xã hội.
Bà Trần Thị Thùy Nhung, Trưởng phòng Quản lý Thương mại Sở Công Thương cho hay, thành phố hiện tập trung tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn, hội nghị, hội thảo chuyên đề với nội dung được thiết kế phù hợp theo từng nhóm lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Qua đó góp phần trang bị kỹ năng để doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các ưu đãi và quy định mới.
Đồng thời lồng ghép các kế hoạch cũ của thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam về nâng cao hội nhập kinh tế quốc tế bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tiết kiệm nguồn lực.
Thành phố cũng thành lập nhóm hỗ trợ doanh nghiệp thực thi FTA, chủ động, phối hợp chặt chẽ trong công tác đánh giá, định kỳ trước ngày 5/12 hằng năm hoặc khi có yêu cầu đột xuất, báo cáo UBND thành phố thông qua Sở Công Thương, từ đó kịp thời tham mưu các giải pháp điều chỉnh, bảo đảm mục tiêu nâng cao vị thế của Đà Nẵng trên bản đồ hội nhập kinh tế quốc tế.
Xây dựng hệ thống giải pháp trọng tâm
Để cải thiện và nâng cao vị trí của thành phố Đà Nẵng trên bảng xếp hạng Bộ Chỉ số FTA Index hằng năm, bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc, Phó Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh miền Trung - Tây Nguyên (VCCI miền Trung - Tây Nguyên) cho rằng, chính quyền địa phương cần tăng cường công tác phổ biến tuyên truyền các FTA theo định hướng chuyển sang chuyên sâu về các vấn đề cụ thể, tương thích với từng giai đoạn trong thực thi các Hiệp định. Điển hình như thiết kế các hoạt động tuyên truyền có trọng tâm về chủ đề, phù hợp với từng nhóm doanh nghiệp riêng, chú trọng các vấn đề chi tiết, dẫn chiếu các trường hợp thực tế để doanh nghiệp hiểu và áp dụng được các cam kết vào tình huống cụ thể...
Bên cạnh đó, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh để hiện thực hóa cơ hội từ các FTA. Nâng cao hiệu quả, đổi mới phương thức xúc tiến thương mại đối với các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cụ thể của từng ngành/doanh nghiệp. Hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp thành phố tham gia các sự kiện thuộc Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia và cần có ưu tiên nhất định cho các doanh nghiệp nhỏ với các thiết kế phù hợp cho nhóm này.
Về phía các doanh nghiệp, cần chủ động tìm hiểu thấu đáo các quy định/cam kết của FTA có liên quan tới hàng hóa, hoạt động sản xuất kinh doanh mà mình quan tâm như các cam kết về thuế quan, quy tắc xuất xứ, các cam kết về đầu tư, mở cửa thị trường…, thiết lập và mở rộng mạng lưới bạn hàng, đối tác ở các thị trường FTA.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Ngọc, thành phố cần xây dựng một hệ thống các giải pháp có trọng tâm, bám sát tiêu chí chấm điểm theo hướng không chỉ cải thiện thực chất mà còn tối ưu điểm số. Cụ thể: đối với việc tăng thứ hạng, thành phố cần đồng thời cải thiện nội dung được chấm điểm thông qua việc tối ưu cách thức ghi nhận và đo lường điểm số; tập trung vào các chỉ tiêu có trọng số cao và dễ cải thiện trong ngắn hạn.
Để nâng điểm nhanh trong ngắn hạn, thành phố cần ban hành các giải pháp theo từng trụ cột chấm điểm của FTA Index như xây dựng Chuyên trang FTA Đà Nẵng trên Cổng thông tin thành phố. Trong đó, tách theo từng FTA riêng (EVFTA, CPTPP, RCEP…) và có hướng dẫn thực hành (C/O, thuế, tiêu chuẩn).
Ngoài ra, cần công bố đầu mối hỗ trợ FTA tại mỗi sở liên quan. Các nội dung này sẽ được cập nhật thông tin bằng song ngữ Việt - Anh vì sẽ được chấm điểm cao trên thang điểm của Bộ chỉ số.
Một trụ cột khác cần cải thiện và nâng cao nữa đó là đo lường mức độ hỗ trợ và tận dụng FTA của doanh nghiệp bằng việc tổ chức khảo sát định kỳ doanh nghiệp xuất nhập khẩu về vướng mắc FTA; thành lập Tổ hỗ trợ FTA doanh nghiệp Đà Nẵng (hotline - email - tư vấn trực tuyến).
Và một trong những giải pháp tác động trực tiếp đến điểm số trên bảng xếp hạng cần lưu ý đó là việc tập trung rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục xuất nhập khẩu và công khai số hóa toàn bộ quy trình liên quan FTA (C/O, cấp phép, phản ánh kiến nghị).
“Cần xem việc quản lý, cải thiện và nâng cao Bộ Chỉ số FTA Index” như một KPI của thành phố. Trong đó, nên chăng giao Sở Công Thương làm đầu mối tổng hợp dữ liệu FTA Index. Xây dựng Dashboard (bảng điều khiển) theo dõi FTA Index, tập trung ở điểm từng trụ cột cũng như đồng thời so sánh với các địa phương tốp đầu.
Ngoài ra, cần có sự phân tích kỹ bộ câu hỏi khảo sát FTA Index để tránh mất điểm do thiếu thông tin và bảo đảm minh chứng đầy đủ. Thực tế qua gần 2 năm thực hiện việc xếp hạng Bộ Chỉ số FTA Index cho thấy nhiều địa phương tụt hạng vì doanh nghiệp “không biết” chính sách. Cần truyền thông có trọng tâm tới doanh nghiệp được khảo sát FTA Index nhằm giúp họ có những đánh giá tích cực các hỗ trợ của thành phố”, bà Ngọc nói.