Ninh Bình: Chiêm bái chùa Ngô Xá và bảo vật quốc gia 1.000 năm tuổi
Tọa lạc dưới chân núi Chương Sơn, chùa Ngô Xá vừa hoàn tất đợt trùng tu 60 tỷ đồng, nơi lưu giữ pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh quý hiếm từ thời nhà Lý.
Nằm yên bình dưới chân núi Chương Sơn (thôn Ngô Xá, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình), cụm di tích đình - chùa Ngô Xá và chùa Nề (còn gọi là chùa Phi Lai) là một trong những điểm đến tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử. Ngôi chùa được khởi dựng từ thời nhà Lý dưới triều vua Lý Nhân Tông (1072-1127), gắn liền với giai thoại về ba vị Hoàng hậu xây chùa thờ Phật trên đỉnh núi cao.
Hành trình phục dựng kiến trúc gỗ lim tinh xảo
Sau nhiều năm xuống cấp, vào tháng 10/2024, dự án bảo quản và tu bổ cụm di tích đã được triển khai với tổng mức đầu tư khoảng 60 tỷ đồng. Sau hơn một năm thực hiện, công trình hiện đã cơ bản hoàn thiện, mang lại diện mạo uy nghi nhưng vẫn giữ trọn hồn cốt cổ kính của di sản.
Đáng chú ý, phần mái của chùa vẫn được giữ nguyên lớp ngói cổ, trong khi các bộ vì kèo và xà ngang được thay mới bằng gỗ lim loại lớn. Các nghệ nhân đã khéo léo chạm trổ hình tượng rồng uốn lượn, mây trời và hoa lá một cách mềm mại trên các đầu dư, bẩy hiên. Những vết nứt tự nhiên và lớp gỗ sẫm màu theo năm tháng không bị che lấp, giúp công trình giữ được chiều sâu lịch sử thay vì cảm giác mới lạ của các công trình bê tông hóa.
Chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia tượng Phật A Di Đà
Bên cạnh giá trị kiến trúc, chùa Ngô Xá còn là nơi lưu giữ báu vật ngàn năm vô giá: pho tượng Phật A Di Đà bằng đá xanh. Đây là một trong những tượng Phật bằng đá có niên đại sớm nhất từ thời Lý hiện còn được lưu giữ tại khu vực Bắc Bộ.
Tượng có chiều cao tổng thể khoảng 2m, trong đó phần tượng cao 0,92m. Điểm độc đáo của báu vật này là phần đầu và thân tượng được ghép với nhau bằng mộng, có thể tháo rời. Thân tượng liền khối với cổ bệ hình tròn dẹt, xung quanh chạm nổi hình hai con sư tử cùng ngậm viên ngọc. Trên các cánh sen của bệ tượng là hình ảnh đôi rồng chầu với những chi tiết hoa văn dày đặc, tinh tế, thể hiện trình độ mỹ thuật dân gian điêu luyện của cha ông ta.
Việc bảo tồn và tôn tạo thành công cụm di tích Ngô Xá không chỉ bảo vệ một bảo vật quốc gia quý hiếm mà còn tạo nên một điểm đến văn hóa tâm linh đặc sắc cho du khách khi ghé thăm vùng đất Ninh Bình, nơi thời gian dường như ngưng đọng bên chân núi Chương Sơn hùng vĩ.