EU chốt lộ trình cấm khí đốt Nga từ năm 2027, phạt doanh nghiệp vi phạm 40 triệu euro
Hội đồng EU chính thức phê chuẩn quy định loại bỏ hoàn toàn khí đốt và LNG của Nga vào năm 2027, đi kèm chế tài xử phạt nghiêm khắc để đảm bảo an ninh năng lượng khối.
Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày 26/1 đã chính thức thông qua quy định loại bỏ dần việc nhập khẩu khí đốt từ Nga. Quyết định này bao gồm cả khí đốt vận chuyển qua đường ống và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc năng lượng vào Moscow từ năm 2027.
Lộ trình thực hiện chiến lược REPowerEU
Quy định mới được 27 quốc gia thành viên phê chuẩn là bước tiến then chốt trong triển khai REPowerEU – sáng kiến tái cấu trúc hệ thống và tăng cường an ninh năng lượng cho toàn khối. Lệnh cấm sẽ bắt đầu có hiệu lực sau 6 tuần kể từ ngày công bố, đi kèm giai đoạn chuyển tiếp cho các hợp đồng hiện hữu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến thị trường và giá năng lượng.
Theo lộ trình, EU sẽ chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu LNG từ Nga vào đầu năm 2027. Đối với khí đốt vận chuyển qua đường ống, thời hạn cuối cùng được ấn định vào mùa Thu năm 2027. Bên cạnh việc cắt giảm nguồn cung từ Nga, EU sẽ tăng cường giám sát thị trường và thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung năng lượng từ các đối tác khác.
Giám sát chặt chẽ và kế hoạch thay thế quốc gia
Để đảm bảo tính khả thi, trước ngày 1/3/2026, các quốc gia thành viên phải xây dựng kế hoạch quốc gia nhằm thay thế khí đốt Nga. Kế hoạch này yêu cầu xác định rõ các rủi ro tiềm tàng và giải pháp đảm bảo an ninh nguồn cung. Ngoài ra, các doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo cho cơ quan chức năng và Ủy ban châu Âu (EC) về mọi hợp đồng khí đốt còn hiệu lực với phía Nga.
Chế tài xử phạt và cơ chế xử lý khủng hoảng
EU áp dụng khung hình phạt nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm lộ trình này. Cá nhân vi phạm có thể bị phạt tối thiểu 2,5 triệu euro. Đối với các doanh nghiệp, mức phạt tối thiểu là 40 triệu euro, tương đương ít nhất 3,5% tổng doanh thu toàn cầu hoặc 300% doanh thu giao dịch ước tính.
Tuy nhiên, trong trường hợp xảy ra khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng đe dọa an ninh nguồn cung tại một hoặc nhiều quốc gia thành viên, EC có quyền tạm thời đình chỉ lệnh cấm nhập khẩu trong thời gian tối đa 4 tuần. Quy định này sẽ có hiệu lực trực tiếp tại tất cả các nước thành viên ngay sau khi đăng tải trên Công báo của EU. Song song đó, EC cũng dự kiến đề xuất luật riêng nhằm loại bỏ dần việc nhập khẩu dầu mỏ từ Nga vào cuối năm 2027.