Tàu Nga chở 100.000 tấn dầu viện trợ đến Cuba

Cam kết tăng cường hỗ trợ từ Nga

Hãng thông tấn TASS (Nga) dẫn lời thông báo từ Bộ Giao thông Vận tải Nga ngày 30/3 (giờ địa phương) cho biết, tàu chở dầu Anatoly Kolodkin, chở hàng viện trợ nhân đạo, đang dỡ hàng tại cảng Matanzas (Cuba).

Điện Kremlin khẳng định Nga sẽ tiếp tục làm việc để cung cấp thêm dầu cho quốc đảo này trong thời gian tới. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhấn mạnh, Nga “không thể thờ ơ” trước những khó khăn hiện tại của Cuba; đồng thời coi việc hỗ trợ là trách nhiệm trong hoàn cảnh hiện nay.

Nguồn dầu viện trợ từ Nga trở nên đặc biệt quan trọng đối với Cuba trong bối cảnh quốc đảo này đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu nghiêm trọng vì gần như không thể nhập khẩu nhiên liệu kể từ tháng 12/2025.

Các nguồn cung truyền thống bị gián đoạn, đặc biệt là từ Venezuela (nhà cung cấp dầu thô và nhiên liệu chính cho Cuba), trong khi khả năng tiếp cận thị trường năng lượng quốc tế bị thu hẹp bởi các rào cản thương mại và tài chính, khiến Cuba gần như rơi vào trạng thái thiếu hụt kéo dài.

Tháng 3/2026, lưới điện quốc gia Cuba gặp sự cố 3 lần, gần nhất vào ngày 21/3, gây mất điện trên diện rộng.

Ngoài nhiên liệu, Cuba cũng đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực và thuốc men. Từ tháng 1/2026, Trung Quốc đã cung cấp khoảng 30.000 tấn gạo như một phần hỗ trợ nhân đạo, theo TASS.

Ở thời điểm lưới điện liên tục mất ổn định, nhiều nhà máy phải hoạt động cầm chừng và đời sống dân sinh chịu tác động trực tiếp, bất kỳ nguồn nhiên liệu nào đến kịp lúc đều mang ý nghĩa “giải áp” cho toàn bộ hệ thống, giúp duy trì phát điện và góp phần giữ nhịp cho các hoạt động kinh tế - xã hội thiết yếu, từ y tế, giao thông đến sản xuất.

Theo nguồn tin từ tờ The New York Times, phát biểu với báo giới tại Washington (Mỹ) gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông không phản đối việc dầu được vận chuyển tới Cuba, dù là từ Nga hay nước khác, vì mục đích nhân đạo; đồng thời nhấn mạnh nhu cầu thiết yếu của người dân Cuba đối với năng lượng sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày.

Tuyên bố này gây chú ý bởi ông Trump ký sắc lệnh vào ngày 29/1 cho phép Mỹ áp thuế quan đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba - quyết định khiến tình hình tại Cuba khó khăn hơn.

Nỗ lực từ ứng phó đến tái cấu trúc

Trước áp lực kéo dài, Cuba không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm nguồn cung thay thế, mà từng bước triển khai một loạt giải pháp nhằm tái định hình hệ thống năng lượng quốc gia, cho thấy cách tiếp cận hướng đến thích ứng dài hạn.

Theo báo Granma, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba, một trong những hướng đi nổi bật là đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo. Việc hoàn thành hàng chục công viên điện mặt trời, đóng góp đáng kể vào sản lượng điện ban ngày, cho thấy Cuba đang tận dụng lợi thế tự nhiên để giảm phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu, đánh dấu bước chuyển về tư duy phát triển: từ phụ thuộc sang chủ động.

Bên cạnh đó, Cuba tập trung khôi phục và nâng cấp năng lực sản xuất năng lượng nội địa. Việc gia tăng sản lượng dầu thô trong nước, dù chưa đủ để thay thế hoàn toàn nhập khẩu, vẫn góp phần tạo ra “vùng đệm” cho hệ thống. Các dự án bảo trì, nâng cấp nhà máy nhiệt điện và cải thiện hiệu suất vận hành cũng đang được triển khai nhằm tối ưu hóa nguồn lực hiện có.

Những nỗ lực chuyển đổi còn thể hiện qua việc đa dạng hóa cấu trúc năng lượng: từ khí đồng hành (khí tự nhiên được tìm thấy cùng dầu thô), năng lượng sinh khối đến các giải pháp lưu trữ điện.

Đáng chú ý, việc lắp đặt các trạm pin lưu trữ và mở rộng ứng dụng điện mặt trời đến các hộ gia đình, cơ sở y tế, trường học…, giúp giảm tải cho lưới điện quốc gia và nâng cao khả năng chống chịu.

Không chỉ dừng ở lĩnh vực năng lượng, các ngành công nghiệp và dịch vụ công của Cuba cũng đang được tái tổ chức theo hướng tiết kiệm và tự chủ hơn.

Việc khuyến khích doanh nghiệp tự cân đối tài chính, tăng cường liên kết với đối tác quốc tế và tận dụng nguồn lực nội địa cho thấy nỗ lực điều chỉnh mô hình vận hành trong điều kiện hạn chế.

Cuộc khủng hoảng năng lượng hiện đặt Cuba trước những khó khăn không nhỏ, nhưng cũng mở ra cơ hội để tái cấu trúc sâu rộng. Sự hỗ trợ từ bên ngoài, như nguồn dầu từ Nga hay lương thực từ các đối tác khác, đóng vai trò “cầu nối” giúp quốc gia này vượt qua giai đoạn khó khăn trước mắt. Song, chính các nỗ lực nội tại mới là yếu tố quyết định cho khả năng phục hồi dài hạn.

THƯ LÊ