EU công bố chiến lược giảm thuế điện và tăng dự trữ khí đốt để ổn định thị trường
Ủy ban châu Âu (EU) triển khai kế hoạch cắt giảm thuế điện và bổ sung dự trữ khí đốt nhằm giảm thiểu tác động từ cú sốc năng lượng và biến động địa chính trị.
Ngày 22/4, Ủy ban châu Âu (EU) chính thức công bố chiến lược cắt giảm thuế điện và bổ sung dự trữ khí đốt chiến lược. Động thái này nhằm bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ưu tiên cơ chế thị trường, tránh can thiệp thô bạo
Trong kế hoạch mới, EU lựa chọn tránh các biện pháp can thiệp mạnh như áp trần giá khí đốt hoặc đánh thuế lợi nhuận đột biến đối với các công ty năng lượng. Thay vào đó, khối này sẽ sửa đổi quy định để đảm bảo thuế điện luôn thấp hơn thuế khí đốt. Các quốc gia thành viên được tạo điều kiện để giảm thuế điện xuống mức 0% cho các hộ gia đình và ngành công nghiệp dễ bị tổn thương.
Ủy viên Năng lượng EU Dan Jorgensen nhận định rằng những thiệt hại đối với hạ tầng năng lượng tại Trung Đông do xung đột Iran sẽ khiến giá duy trì ở mức cao trong vài năm tới. Ngay cả khi xung đột kết thúc sớm, thị trường vẫn phải đối mặt với các hệ lụy kéo dài, buộc châu Âu phải đẩy nhanh tiến trình giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Tác động từ biến động tại Trung Đông
Việc phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu và khí đốt khiến châu Âu dễ tổn thương, đặc biệt là khi eo biển Hormuz - tuyến vận tải nhiên liệu huyết mạch - bị gián đoạn. Kể từ khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang vào ngày 28/2, giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 33,3%.
Mặc dù giá tăng, các chuyên gia phân tích lưu ý rằng mức hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so với thời điểm đỉnh cao năm 2022. Đến nay, châu Âu chưa đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nhờ nguồn cung bù đắp ổn định từ Mỹ và Na Uy. EU cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước thành viên để bổ sung kho dự trữ trong những tháng tới, tránh tình trạng giá tăng đột biến khi nhu cầu mua vào đồng loạt tăng cao.
Chuyển dịch sang năng lượng tái tạo và hạt nhân
Về dài hạn, EU đặt mục tiêu thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng năng lượng tái tạo và điện hạt nhân sản xuất nội khối. Theo dữ liệu từ tổ chức nghiên cứu Ember, cơ cấu nguồn điện của EU đã có sự thay đổi rõ rệt. Dự kiến trong năm 2025, khoảng 71% sản lượng điện của khối sẽ đến từ năng lượng sạch, tăng mạnh so với mức 60% ghi nhận vào năm 2022.
EU dự kiến sẽ công bố đề xuất pháp lý cụ thể về sửa đổi quy định thuế vào tháng 5/2025. Tuy nhiên, việc thông qua các thay đổi này cần sự nhất trí của toàn bộ quốc gia thành viên, một quy trình dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do khác biệt về lợi ích kinh tế giữa các nước.