Người có uy tín hiến kế phát triển miền núi

Đầu tư sát nhu cầu thực tế

Tại hội nghị tuyên truyền Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Nghị quyết Đại hội MTTQ Việt Nam các cấp vừa qua, ông Đinh Thái Long, người có uy tín xã Đông Giang cho rằng, những năm qua Nhà nước dành nhiều nguồn lực đầu tư cho miền núi, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, một số chương trình, dự án chưa mang lại hiệu quả như mong muốn do còn trùng lặp, thiếu đồng bộ hoặc chưa thật sự phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Nhiều nơi vẫn thiếu đất sản xuất, diện tích canh tác hạn chế, một số khu vực còn chồng lấn với đất rừng phòng hộ. Trong khi đó, một bộ phận người dân chưa thực sự nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế nên tình trạng tái nghèo vẫn còn diễn ra.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tái nghèo được ông Long nhắc đến là chuyện cưới hỏi linh đình, tốn kém. Tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến vốn liếng mà cặp vợ chồng trẻ có thể dùng để làm ăn, phát triển kinh tế. Theo ông Long, nhiều gia đình trẻ vừa lập nghiệp đã phải gánh những khoản chi lớn cho lễ cưới, sính lễ và tiệc tùng, dẫn đến thiếu vốn sản xuất và gặp khó khăn trong phát triển kinh tế gia đình.

Vì vậy, cùng với hỗ trợ sinh kế, cần đẩy mạnh tuyên truyền xây dựng nếp sống văn minh, từng bước xóa bỏ các hủ tục, tập quán lạc hậu. Để giảm nghèo bền vững, các cơ quan chức năng cần rà soát cụ thể nguyên nhân nghèo của từng hộ dân để có giải pháp hỗ trợ phù hợp; quan tâm hơn đến đào tạo nghề, giải quyết việc làm, nâng cao dân trí và tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên thoát nghèo.

Cùng quan điểm, ông Chrưm Nhiên, người có uy tín xã Thạnh Mỹ đề xuất tiếp tục khảo sát, đánh giá hiệu quả các chương trình giảm nghèo đã triển khai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để có cơ sở điều chỉnh chủ trương đầu tư phù hợp với nhu cầu của từng địa phương. Thay vì đầu tư dàn trải, cần tập trung xây dựng các mô hình điểm hiệu quả để duy trì và nhân rộng.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông cần được quan tâm đầu tư đồng bộ hơn nhằm tạo điều kiện cho người dân phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa và tiếp cận việc làm. “Nhiều tuyến đường xuống cấp nhưng việc sửa chữa còn manh mún, thiếu đồng bộ. Vì vậy, đề nghị thành phố có chủ trương đầu tư đồng bộ hơn nhằm bảo đảm giao thông đi lại thuận lợi cho người dân”, ông Nhiên kiến nghị.

Ông Dương Lai, người có uy tín xã Trà Liên chia sẻ, nhiều chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất hiện nay chưa thật sự phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác của đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Lai dẫn chứng, từ năm 2024 đến nay, một số hộ dân được hỗ trợ bò giống để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, do giống bò đưa về không thích nghi tốt với khí hậu và môi trường sống ở miền núi nên sau một thời gian chăm sóc, nhiều con bị chết, hiệu quả hỗ trợ không đạt như mong muốn.

“Nhiều lần họp với địa phương, tôi đã kiến nghị nên hỗ trợ giống bò thích nghi tốt với điều kiện miền núi để quá trình sinh trưởng thuận lợi hơn”, ông Lai chia sẻ.

Theo ông Lai, các chính sách hỗ trợ cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân; quan tâm nhiều hơn đến hỗ trợ nhà ở cho hộ khó khăn để người dân ổn định cuộc sống và có điều kiện phát triển kinh tế lâu dài. Đối với công tác bảo vệ rừng, cần có cơ chế phân bổ, chia sẻ nguồn kinh phí hợp lý cho các hộ dân nhằm khuyến khích cộng đồng tham gia quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân miền núi.

Giữ gìn vốn quý văn hóa

Bên cạnh các đề xuất về giảm nghèo, phát triển sinh kế và đầu tư hạ tầng, nhiều người có uy tín cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến công tác bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Ông Chrưm Nhiên đề xuất thành phố nghiên cứu xây dựng trung tâm đào tạo gắn với công tác bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số. Đây sẽ là nơi tập hợp nghệ nhân, nhà nghiên cứu, cán bộ văn hóa và học viên để sưu tầm, lưu giữ, truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống. Đề xuất này xuất phát từ thực tế lực lượng nghệ nhân ngày càng ít, nhiều người tuổi cao, sức yếu. Nếu không kịp thời trao truyền tri thức dân gian cho thế hệ trẻ thì nguy cơ mai một bản sắc văn hóa là điều khó tránh khỏi.

“Phải xem các nghệ nhân là những người truyền cảm hứng cho cộng đồng, có cơ chế quan tâm, động viên thường xuyên để họ tiếp tục trao truyền vốn quý văn hóa dân tộc”, ông Nhiên nói.

Ông Đinh Văn Hin, người có uy tín phường Hải Vân cho rằng việc phát triển sinh kế cần gắn với bảo vệ rừng, phát triển du lịch sinh thái và khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa bản địa. Bên cạnh hỗ trợ sản xuất, các địa phương cần quan tâm kết nối đầu ra cho sản phẩm của người dân.

Trước thực trạng lớp trẻ ngày càng ít sử dụng tiếng nói và chữ viết truyền thống, ông Hin đề nghị đưa tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có tiếng Cơ Tu, vào chương trình giáo dục địa phương nhằm tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình.

ALĂNG NGƯỚC