Ngành nông nghiệp Đà Nẵng chủ động chống hạn cho cây trồng
ĐNO - Trước thời tiết nắng nóng cực đoan, nông dân nhiều địa phương của thành phố Đà Nẵng triển khai cấp bách các biện pháp bảo vệ cây trồng như áp dụng mô hình tưới tiết kiệm, công nghệ quan trắc.
Chủ động giải pháp ứng phó hạn hán
Ông Nguyễn Tư (thôn 3, xã Tiêm Phước) cho biết, nhờ được Nhà nước hỗ trợ đầu tư giếng khoan từ năm 2023, gia đình ông hoàn toàn làm chủ nguồn nước tưới trong mùa khô.
Để duy trì sự sinh trưởng cho vườn bưởi và măng cụt của gia đình rộng 8.000m2, ông Tư chủ động đào thêm ao trữ nước. “Bên cạnh việc tưới tiết kiệm, tôi phối hợp các biện pháp như: phủ gốc, cải tạo đất và kiểm soát cỏ dại để tăng khả năng giữ ẩm cho cây”, ông Tư nói.
Tương tự, ông Thái Công Bằng (thôn 4, xã Tiên Phước) cũng đầu tư hệ thống tưới tự động cho 100 gốc tiêu của gia đình để thích ứng với tình trạng khô hạn kéo dài. Đặc biệt vào tháng 4 và tháng 5 âm lịch, khi bước vào cao điểm thu hoạch, nhu cầu nước của cây tiêu tăng mạnh để duy trì năng suất và chất lượng hạt.
“Cây tiêu rất nhạy cảm, nếu thiếu nước là năng suất sụt giảm ngay. Khi mùa trước bị bão lũ, đến mùa hè lại gặp nắng hạn, cây sẽ khó phục hồi sau thu hoạch, thậm chí suy kiệt và chết dần. Do đó, tôi phải duy trì tưới tiêu đều đặn, thường xuyên thăm vườn để kịp thời phát hiện và xử lý những dấu hiệu bất thường”, ông Bằng nói.
Ông Nguyễn Hùng Anh, Chủ tịch UBND xã Tiên Phước cho hay, chống hạn cho cây ăn quả và cây lâu năm là nhiệm vụ cấp bách. Ngay từ đầu năm, xã đã chỉ đạo điều tiết, sử dụng nước tiết kiệm tại các hồ đập thủy lợi. Đồng thời, địa phương tích cực rà soát, củng cố các công trình thủy lợi để đảm bảo nguồn nước tưới ổn định cho các nhà vườn.
“Chúng tôi đã khảo sát nhu cầu tại các khu vực thiếu nước để lên kế hoạch khoan thêm giếng. Xã cũng khuyến khích người dân tận dụng ao vườn để trữ nước, đồng thời cử cán bộ nông nghiệp hướng dẫn kỹ thuật giữ ẩm cho các loại cây đặc sản như sầu riêng, lòn bon, măng cụt…”, ông Nguyễn Hùng Anh cho biết.
Đối với những diện tích thiếu nước tưới và canh tác kém hiệu quả, các địa phương đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Điển hình tại xã Thăng Trường, 5ha đất lúa đã được chuyển sang trồng sen, mang lại thu nhập cao hơn cho người dân.
Tương tự, xã Tây Hồ đang chuyển đổi 600ha đất lúa thiếu nước sang các loại cây trồng cạn như dưa hấu, đậu phụng và rau màu để tối ưu hóa giá trị sản xuất.
[VIDEO] - Ông Nguyễn Hùng Anh chia sẻ về các giải pháp chống hạn cho cây trồng tại xã Tiên Phước:
Thích ứng linh hoạt với hạn hán
Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào (xã Thăng An) đã liên kết với các hộ nông dân chuyển đổi 14,5ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng mè, lạc và sen. Các mô hình này mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 1,5 lần so với canh tác lúa thương phẩm truyền thống.
Hợp tác xã cũng tích cực nhân rộng các mô hình sản xuất ứng phó với biến đổi khí hậu. Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào Võ Tấn Sanh cho biết, thông qua dự án "Dự báo khí tượng nông nghiệp, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cho người dân" đơn vị lắp đặt 2 trạm quan trắc tại cánh đồng. Hệ thống này giúp cập nhật chính xác các thông số về độ ẩm, mực nước, dự báo thời tiết cực đoan ngay trên điện thoại thông minh để nông dân kịp thời xử lý.
Triển khai từ năm 2020, mô hình “Nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu” tại địa bàn xã Thăng An đã chuyển giao nhiều kỹ thuật tiên tiến trong canh tác lúa, lạc và dưa hấu. Giải pháp này giúp nông dân tiết kiệm đáng kể chi phí giống, phân bón, nước tưới mà vẫn đảm bảo năng suất vượt trội.
Từ năm 2022, dự án sản xuất lúa giống theo chuỗi liên kết cũng giúp nông dân áp dụng thuần thục quy trình tưới “ướt - khô xen kẽ”, góp phần tối ưu hóa nguồn nước trong bối cảnh khô hạn.
“Trước áp lực của biến đổi khí hậu, việc ứng dụng công nghệ và quy trình tiên tiến giúp bà con thay đổi tư duy canh tác, nâng cao giá trị nông sản. Đây là bước đệm quan trọng để hướng tới nền nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và bền vững”, ông Sanh khẳng định.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Điện Hồng 2 (xã Điện Bàn Tây) cho biết, đơn vị vừa liên kết với doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh trồng thử nghiệm 2ha bạc hà chiết xuất tinh dầu. Kết quả cho thấy loại cây này thích nghi tốt với thổ nhưỡng địa phương, chịu hạn giỏi và cho hàm lượng tinh dầu cao, mang lại lợi nhuận tốt cho nông dân.
“Thời gian tới, hợp tác xã dự kiến mở rộng diện tích lên 50 - 70ha tại những vùng thiếu nước hoặc canh tác rau màu kém hiệu quả, đồng thời cam kết đảm bảo nguồn cung theo đúng lộ trình liên kết với doanh nghiệp”, ông Hùng thông tin.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), diện tích chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn thành phố đạt hơn 1.150ha. Riêng vụ Hè Thu chiếm khoảng 950ha với các cây chủ lực như: dưa hấu, ngô, lạc, sen...
Hầu hết diện tích chuyển đổi đều cho lợi nhuận cao hơn từ 20 - 30% so với trồng lúa; đặc biệt, mô hình trồng sen cho thu nhập cao gấp 2-3 lần trước đây.
Nhiều tiến bộ kỹ thuật đang được nông dân áp dụng rộng rãi như: sử dụng màng phủ nông nghiệp, hệ thống tưới phun mưa bán tự động, tận dụng phụ phẩm làm phân bón hữu cơ và triển khai các chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM, ICM, SRI...).
Bên cạnh đó, các mô hình nông nghiệp công nghệ cao được đầu tư bài bản đã mang lại giá trị kinh tế vượt trội. Đây chính là nền tảng để các địa phương của thành phố chuyển dịch từ phương thức canh tác truyền thống sang phát triển ngành trồng trọt hiện đại, bền vững và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu.