Thước đo công bằng trong cuộc đua tri thức
ĐNO - Đến nay, nhiều quốc gia trên thế giới vẫn xem kỳ thi đại học truyền thống là thước đo khách quan đánh giá quá trình tích lũy kiến thức và năng lực tư duy của thí sinh, mang tính cạnh tranh cao và minh bạch.
Tuần qua, khoảng 12,9 triệu học sinh Trung Quốc tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học (gaokao), một trong những kỳ thi khốc liệt nhất hành tinh, được cho là quyết định nghề nghiệp, tương lai của các thí sinh sau này.
Theo Asia Times, Trung Quốc tăng cường đầu tư vào kỳ thi được cho là trụ cột của sự công bằng trong giáo dục và ổn định xã hội. Bắc Kinh cũng kết nối kỳ thi với các ưu tiên quốc gia. Như năm nay bổ sung các chuyên ngành mới trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), robot tiên tiến, khoa học đất hiếm và kinh tế tầm thấp, hướng người tham gia kỳ thi đến những khoảng trống chiến lược trong lực lượng lao động.
Từ kiểm soát giao thông đến hệ thống chống gian lận dựa trên AI, Trung Quốc nỗ lực đảm bảo một quy trình công bằng và suôn sẻ. Global Times khẳng định, kể từ khi được khôi phục vào năm 1977 sau 10 năm, kỳ thi tuyển sinh đại học không chỉ là quá trình tuyển chọn mà còn là động lực quan trọng cho sự phát triển quốc gia và sự dịch chuyển xã hội.
Trong khi đó, các nhà phân tích cho rằng, kỳ thi liên tục cung cấp cho các cơ sở giáo dục đại học của Trung Quốc sinh viên chất lượng cao, đào tạo một lượng lớn chuyên gia phục vụ chiến lược quốc gia, phát triển kinh tế và đổi mới công nghệ, đồng thời nuôi dưỡng một nền văn hóa xã hội coi trọng tri thức và đề cao sự công bằng.
Vào tháng 11 hằng năm, Hàn Quốc bước vào một trong những ngày căng thẳng nhất trong năm, cho kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia định hình nền giáo dục, việc làm và thậm chí cả triển vọng xã hội.
Năm ngoái, hơn 500 nghìn thí sinh Hàn Quốc tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia, còn gọi kỳ thi Suneung. Kỳ thi được đánh giá quyết định phần lớn kết quả của 12 năm học tập miệt mài đối với người mong muốn vào được các trường đại học hàng đầu.
Trong đó, để mang lại hiệu quả cao trong kỳ thi và giúp thí sinh tập trung làm bài thi nghe Tiếng Anh, Chính phủ Hàn Quốc đình chỉ mọi hoạt động cất cánh và hạ cánh máy bay trên toàn quốc trong suốt thời gian diễn ra làm bài thi.
Tại Ấn Độ, mỗi năm có gần 20 triệu thí sinh bước vào năm cuối trung học. Tất cả đều hy vọng đủ điểm trong kỳ thi tốt nghiệp để có suất tại 1 trong hơn 600 trường đại học của nước nhà. Song, tỷ lệ chọi vào các trường đại học Ấn Độ vô cùng khắt khe khi chỉ có khoảng 20% học sinh đi thi vào được đại học.
Phụ huynh Ấn Độ cũng nổi tiếng kỳ vọng cao ở con cái, cho rằng bằng cấp giống như "hộ chiếu" an toàn hơn để bước chân vào thị trường lao động, sinh kế...
Tuy nhiên, ở phía bên kia Thái Bình Dương, khoảng 90% các trường đại học bốn năm được xếp hạng ở Mỹ không còn yêu cầu kỳ thi SAT/ACT. Đây là bài thi chuẩn hóa đánh giá năng lực học thuật, là thước đo bắt buộc hoặc quan trọng trong hồ sơ xét tuyển đại học của học sinh tại Mỹ và được công nhận rộng rãi bởi nhiều trường đại học hàng đầu trên toàn thế giới.
Dù vậy, sau khi bỏ yêu cầu thi cử trong thời kỳ đại dịch, giờ đây hệ thống này đang xem xét lại. Nhiều trường đại học nổi tiếng như Yale, Havard, MIT và Dartmouth đã khôi phục việc thi cử hay quay lại bắt buộc nộp điểm SAT vì nhận thấy điểm học bạ hay thư giới thiệu "dễ bị thao túng".
Mùa xuân năm nay, hơn 1.000 giảng viên Đại học California (UC) kêu gọi hệ thống khôi phục yêu cầu về toán học, viện dẫn lỗ hổng kiến thức nghiêm trọng đến mức các giảng viên phải dạy lại toán cấp trung học cơ sở.
Với bài luận được xem là "trái tim" trong hồ sơ xét tuyển đại học Mỹ, song nhiều chuyên gia giáo dục lo ngại, ngày càng nhiều ứng viên sử dụng AI để lên ý tưởng, lập dàn ý hoặc soạn thảo bài luận cá nhân.