Dữ liệu số, AI cho đô thị thông minh

Việc chủ động tiếp cận, tìm kiếm lời giải từ các chuyên gia và mô hình công nghệ hiện đại trên thế giới được xem là chìa khóa then chốt phục vụ công cuộc phát triển toàn diện của thành phố.

Nhận diện thách thức

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhận định, Đà Nẵng đang bước vào một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đi kèm theo đó là những yêu cầu ngày càng khắt khe, toàn diện hơn về chất lượng quản trị đô thị, năng lực cạnh tranh cũng như bảo đảm phát triển bền vững.

Quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, thành phố kiên định xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực tăng trưởng mới. Mục tiêu chiến lược của Đà Nẵng là phấn đấu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tầm cỡ quốc tế, đồng thời góp mặt trong Top 50 bảng xếp hạng đô thị thông minh uy tín toàn cầu vào năm 2030. Để hiện thực hóa khát vọng này, thành phố đang tập trung nguồn lực triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm: xây dựng Bản sao số đô thị (Digital Twin), Sàn dữ liệu, thúc đẩy ứng dụng AI, phát triển kinh tế không gian tầm thấp, xây dựng khu thương mại tự do thông minh và trung tâm tài chính quốc tế cùng nhiều mô hình đột phá khác.

Dù vậy, thực tiễn khách quan cũng đang đặt ra cho địa phương không ít thách thức mới trong công tác quản lý và điều hành. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh: “Đà Nẵng đang tập trung giải quyết bài toán quản trị đô thị trên nền tảng dữ liệu thời gian thực; khai thác hiệu quả tài nguyên dữ liệu; ứng dụng AI vào quản lý nhà nước, phục vụ người dân, doanh nghiệp và xây dựng các nền tảng số dùng chung bảo đảm an toàn, đồng bộ. Đây là những vấn đề mà thành phố rất quan tâm và mong muốn được tiếp cận các mô hình tiên tiến, kinh nghiệm thực tiễn cùng giải pháp công nghệ hiện đại”.

Nhìn nhận từ góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Danh Thành, đại diện Trung tâm Đô thị số (Viettel Solutions) đánh giá, thời gian qua, Đà Nẵng đã triển khai nhiều nền tảng, cơ sở dữ liệu quan trọng và bước đầu hình thành hệ sinh thái số tương đối đồng bộ phục vụ công tác điều hành, cung cấp dịch vụ công.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là dữ liệu vẫn còn tình trạng phân tán theo các ngành dọc. Điều này dẫn đến khó khăn trong việc đánh giá tác động liên ngành, thiếu hụt công cụ dự báo và mô phỏng trực quan. Khi thiếu căn cứ dữ liệu đa chiều và giải pháp công nghệ hỗ trợ, công tác ra quyết định đôi khi vẫn phải dựa vào kinh nghiệm chủ quan, làm hạn chế đáng kể tốc độ và tính chính xác trong quá trình điều hành tổng thể.

Cam kết đồng hành

Tại hội thảo, các đơn vị thuộc Tập đoàn Viettel cùng nhiều đối tác quốc tế đã đề xuất hàng loạt giải pháp AI nhằm tối ưu hóa hiệu quả công tác quản trị đô thị thông minh.

Chia sẻ chi tiết về giải pháp “Xây dựng nền tảng AI đô thị thống nhất từ dữ liệu đến ra quyết định”, ông Jacky Lee, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo AI khu vực APJ (Tập đoàn Dell Technologies) khuyến nghị Đà Nẵng cần sớm vạch ra lộ trình triển khai thực tiễn thay vì mất quá nhiều thời gian cho các bước thí điểm. Thành phố cần hợp nhất toàn bộ hệ thống camera giám sát, hệ thống cảm biến, hạ tầng giao thông, dữ liệu từ các cơ quan và quy trình điều hành vào chung một hệ thống quản lý tập trung.

Vị đại diện này chỉ ra 4 thành tố cốt lõi để vận hành hiệu quả gồm: Trung tâm điều hành tích hợp (IOC) giúp kết nối, chia sẻ hình ảnh và quy trình chỉ huy; nền tảng dữ liệu chung chuẩn hóa để tái sử dụng hiệu quả; các dịch vụ AI giúp phát hiện, dự báo, đề xuất hành động nhanh chóng; bản sao kỹ thuật số (Digital Twin) để mô hình hóa kịch bản, lập kế hoạch phục hồi, tăng trưởng, ưu tiên đầu tư.

Đồng quan điểm về tính thiết yếu của dữ liệu mô phỏng, ông Nguyễn Danh Thành cho rằng Đà Nẵng cần mạnh mẽ ứng dụng nền tảng bản sao số đô thị vào quản trị. Ông Thành khẳng định: “Bản sao số đô thị không phải là một hệ thống thay thế, mà là bước phát triển tiếp theo của đô thị thông minh. Nền tảng này giúp kết nối, hợp nhất và nâng cao giá trị dữ liệu từ các hệ thống hiện có để phục vụ công tác phân tích, dự báo, mô phỏng và hỗ trợ ra quyết định”.

Mang đến kinh nghiệm quốc tế, đại diện Huawei, ông Wang Xin chia sẻ câu chuyện thành công của Thâm Quyến (Trung Quốc), địa phương xuất sắc vượt qua 429 đô thị từ 64 quốc gia để giành giải thưởng “Đô thị thông minh thế giới” năm 2024.

Chìa khóa của Thâm Quyến nằm ở 4 lĩnh vực tiên phong: bản sao số, AI, mạng siêu tốc và năng lượng xanh. Áp dụng vào thực tế Đà Nẵng, chuyên gia này đề xuất thành phố nên tập trung công nghệ hiện đại giải quyết 3 thách thức lớn nhất gồm an ninh đô thị, quản trị hành chính và quản lý ngập lụt, đi kèm một lộ trình thực thi cụ thể.

Cam kết đồng hành với Đà Nẵng, các doanh nghiệp công nghệ khẳng định không chỉ cung cấp giải pháp thuần túy mà còn mang đến một nền tảng chiến lược dài hạn, an toàn, linh hoạt, có khả năng tích hợp với hạ tầng hiện hữu nhằm bảo vệ các khoản đầu tư trước đó, giúp địa phương làm chủ lộ trình phát triển.

Đại diện Dell Technologies đúc kết: “Một đô thị thông minh không thể được xây dựng trên một hệ thống khép kín, khó tích hợp hoặc bị phụ thuộc lâu dài vào một nhà cung cấp. Thành phố cần ứng dụng các công nghệ theo tiêu chuẩn quốc tế để dễ dàng bổ sung, nâng cấp theo nhu cầu thực tiễn, từ đó đảm bảo toàn quyền trong công tác quản trị và vận hành dữ liệu”.

VINH ANH