Thế giới

Thu hút độc giả trong kỷ nguyên AI

NAM VIỆT 19/06/2026 06:50

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang được xem như công cụ xuất sắc để xử lý dữ liệu, sản xuất nội dung và tối ưu hóa quy trình xuất bản. Song, các bài báo do con người viết vẫn khẳng định sức hút nhờ sự tinh tế về cảm xúc, đưa tin trực tiếp, tính phản biện lẫn kinh nghiệm thực tế và sự sáng tạo...

AI đang hỗ trợ đắc lực cho tác nghiệp nhưng không thể thay thế các nhà báo. Ảnh: Worldhero

Trong thời đại bùng nổ thông tin, sự xuất hiện của AI ở lĩnh vực báo chí ngày càng phổ biến. Không thể phủ nhận, AI đóng vai trò là “trợ thủ đắc lực” trong kỷ nguyên báo chí hiện đại. Các công cụ tự động hóa và AI góp phần định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị của ngành báo chí và xuất bản, từ khâu thu thập thông tin, thiết kế đồ họa cho đến sản xuất nội dung.

Đặc biệt, AI có thể tương tác với độc giả và tìm hiểu thông tin người dùng để cá nhân hóa trải nghiệm đọc tin, gợi mở xu hướng đọc hay “tiêu thụ thông tin”. Trong kỷ nguyên AI, việc chọn lọc thông tin đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Nghiên cứu đăng trên Eurekalert phát hiện ra rằng, phần đông độc giả nghĩ nếu AI có liên quan đến việc sản xuất tin tức theo một cách nào đó, thì sẽ ít tin tưởng hơn vào độ tin cậy của tin tức.

“Sự xuất hiện ngày càng tăng của AI trong báo chí là vấn đề nhận nhiều ý kiến bình luận. Tuy vậy, chúng tôi quan tâm đến việc độc giả nhìn nhận như thế nào. Phần lớn vẫn ưa chuộng các bài báo do con người thực hiện, có cảm xúc chân thực, có giải trình, mang tính nhân văn trong nhiều bài viết mà AI không thể thay thế”, Alyssa Appelman, Phó Giáo sư tại Trường Báo chí và Truyền thông Đại chúng William Allen White thuộc Đại học Kansas (Mỹ), đồng tác giả nghiên cứu trên chia sẻ.

Nhiều chuyên gia nhận định, một số mạng xã hội đang đối mặt với vấn đề nghiêm trọng khi những bài đăng do AI tạo ra một cách tệ hại đang tràn lan trên các bảng tin. Không biết nên yêu hay ghét AI. Nhiều người dùng đang mất dần niềm tin.

Một cuộc khảo sát cho thấy, 52% người đọc lo ngại về việc các thương hiệu chia sẻ nội dung AI mà không được tiết lộ. Gần một nửa người đọc tại Mỹ cho rằng AI tạo ra nội dung, đôi khi làm cho nội dung truyền thông trở nên tồi tệ hơn.

Theo Forbes, độc giả thích các bài viết do con người viết hơn vì họ khao khát trải nghiệm thực tế, tính giải trình, độ chân thực, trách nhiệm xã hội, đặc biệt ở tính sáng tạo, mà AI không thể tạo ra.

Mặc dù AI có thể cấu trúc thông tin một cách hoàn hảo, nhưng nó thường làm mất đi những góc cạnh chân thực, quan điểm độc đáo để bài viết trở nên gần gũi hơn, khiến độc giả cảm thấy mệt mỏi bởi cách diễn đạt chung chung hoặc dễ đoán. Người viết để lại “dấu vết rất riêng của kinh nghiệm”.

Thực tế, dù AI tổng hợp dữ liệu hiện có rất tốt, nhưng con người cung cấp những trải nghiệm trực tiếp, bối cảnh văn hóa độc đáo và những ý kiến sắc bén mà thuật toán không thể sao chép.

Greatimpressions giải thích vì sao nội dung do con người viết hiện trội hơn nội dung do AI tạo ra. AI có thể viết một bài đăng blog trong vài giây, nhanh và không cần nghỉ giải lao. Nhưng tốc độ không có nghĩa là người đọc sẽ thực sự quan tâm đến những gì họ đang đọc. Các công cụ viết bằng AI rất hữu ích, nhưng chúng không thể thay thế những người viết thực thụ. AI có thể xử lý nghiên cứu, bản nháp và các nhiệm vụ lặp đi lặp lại, nhưng con người mang lại sự sáng tạo và hiểu biết thực tế.

Vài năm trước, các công ty rất hào hứng với AI và tin rằng AI có thể thay thế người viết bằng cách tạo ra nội dung không giới hạn và miễn phí. Họ vội vàng sử dụng các công cụ AI và tràn ngập internet bằng các bài báo được tạo tự động.

Nhưng người đọc nhanh chóng nhận thấy điều gì đó còn thiếu. Nội dung trở nên nhàm chán và thiếu sức sống, và ngay cả Google cũng nhận thấy điều đó. Ngày nay, nhiều công ty trong số đó đang quay trở lại với các tác phẩm do con người viết và sẵn sàng chi trả thù lao nhiều hơn trước.

Nhiều chuyên gia hài hước, AI không có kinh nghiệm thực tế, chưa từng sống một ngày nào. Nó không biết cảm giác lỡ chuyến bay hay thức cả đêm chăm sóc con ốm là như thế nào. Còn các cây bút là con người dựa trên cuộc sống thực, điều này làm cho bài viết dễ gần gũi hơn.

AI cố gắng tỏ ra hào hứng, hài hước hoặc buồn bã. Nhưng điều đó thường tạo cảm giác gượng ép. Các nhà văn có cảm xúc thật, và người đọc cảm nhận được điều đó. Rõ ràng, các bài viết của con người mang lại giá trị mà AI không thể sao chép.

Hãy giao cho AI những công việc như viết bản nháp đầu tiên, thu thập dữ liệu, viết những nội dung lặp đi lặp lại như mô tả sản phẩm. Song, việc đưa ra ý tưởng chủ đề, sáng tạo, kinh nghiệm thực tế, hoàn thiện bản nháp, tạo dựng lòng tin bên cạnh câu chuyện cá nhân, tạo ra những khoảnh khắc cảm xúc khó quên, thì hãy để con người.

NAM VIỆT