Nâng cấp xã lên phường: Đầu tư nâng cấp
Dựa theo các quy hoạch cùng định hướng phát triển đô thị của thành phố, 10 xã gồm Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà, Điện Bàn Tây, Núi Thành, Tam Anh, Nam Phước, Chiên Đàn, Đại Lộc và Thăng Bình có đủ điều kiện lên phường đều phù hợp với tính chất đô thị, là cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực, thu hút đầu tư kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm kiến tạo không gian phát triển mới.
Huy động nguồn lực đầu tư
Trên công trường kè khẩn cấp sông Vu Gia, khu vực trung tâm Ái Nghĩa (xã Đại Lộc), nhà thầu đang hối hả thi công. Ông Lê Đỗ Tuấn Khương, Chủ tịch UBND xã Đại Lộc chia sẻ, địa phương đôn đốc nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị chuyên dụng, vật liệu đẩy nhanh tiến độ xây dựng, phấn đấu về đích cuối năm 2026 (vượt tiến độ 1 năm). Công trình này không chỉ chống sạt lở, mà còn hình thành nên tuyến đường mới ven sông kết nối ĐT609 với ĐT609B, tạo mỹ quan và mở rộng không gian đô thị của phường Đại Lộc tương lai gần.
Vừa qua, đường nông thôn kết nối từ tuyến ĐT615 đến nhà văn hóa thôn Thạnh Hòa (xã Chiên Đàn) đã được kiên cố hóa thông thoáng. Để công trình hoàn thành, 17 hộ dân ven tuyến đã tự nguyện hiến đất, tháo dỡ vật kiến trúc phục vụ mở rộng mặt đường. Là một trong những hộ tích cực hiến đất, ông Phạm Lực bày tỏ niềm phấn khởi khi được chung tay với địa phương xây dựng hoàn thành công trình, tạo thuận lợi trong việc đi lại và góp phần hình thành diện mạo đô thị Chiên Đàn ngày càng khang trang.
Các xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà, Điện Bàn Tây, Núi Thành, Tam Anh, Nam Phước và Thăng Bình cũng đang tích cực huy động các nguồn lực để đầu tư kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo hướng đồng bộ, hiện đại.
Ông Nguyễn Văn Khánh, Chủ tịch UBND xã Nam Phước chia sẻ, địa bàn xã có 8 tuyến đường ĐH dài 24,1km được kiên cố, mở rộng giữ vai trò quan trọng kết nối lưu thông giữa các thôn với trung tâm xã, liên kết với các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ. Các tuyến đường này giúp tăng cường khả năng tiếp cận các công trình công cộng như trường học, cơ sở y tế, chợ, trung tâm hành chính.
Trong khi đó, ông Trần Văn Trường, Chủ tịch UBND xã Tam Anh cho biết, hạ tầng phục vụ thương mại - dịch vụ - du lịch trên địa bàn hình thành, phát triển khá đa dạng với 2 chợ truyền thống, 21 siêu thị và cửa hàng tiện lợi, cùng 704 cơ sở kinh doanh thương mại, ăn uống, lưu trú và dịch vụ tổng hợp, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phù hợp định hướng phát triển đô thị.
Phát huy thế mạnh
Có thể thấy, địa bàn 10 xã đủ tiêu chuẩn lên phường đều được kế thừa cơ sở vật chất của thị trấn, thị tứ trước đây và nằm vị trí đắc địa tại các đầu mối hạ tầng giao thông quan trọng, mang tầm chiến lược. Ở phía nam thành phố, xã Núi Thành sở hữu đầy đủ 5 loại hình giao thông từ đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy nội địa cho đến đường biển.
Các xã Tam Anh, Chiên Đàn, Thăng Bình đều có đường sắt, đường cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ huyết mạch đi qua. Các xã Bà Nà, Hòa Vang, Hòa Tiến và Đại Lộc “hội tụ” ven trục quốc lộ 14B thuộc Hành lang kinh tế Đông - Tây 2. Ngoài đường bộ, Điện Bàn Tây hay Nam Phước cũng có sự hiện diện của đường thủy nội địa.
Ông Hồ Xuân Lượng (thôn Hòa Đông, xã Núi Thành) nhìn nhận, việc chuyển từ xã lên phường sẽ tạo động lực lớn phát triển kinh tế - xã hội. Người dân Núi Thành kỳ vọng khi trở thành phường sẽ được quan tâm đầu tư đồng bộ hạ tầng nhằm hiện thực hóa là đô thị trọng điểm của cực tăng trưởng phía nam Đà Nẵng.
Từ đó, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động, thúc đẩy tăng trưởng, xứng tầm với lợi thế của địa phương.
Tuy nhiên, việc kiến tạo không gian phát triển mới cần sự lan tỏa, hài hòa giữa các khu vực nội phường; chú trọng quy hoạch theo hướng xanh, sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu.
Theo ông Thái Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Chiên Đàn, địa phương vốn có lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống giao thông, nên một khi xã lên phường sẽ thuận lợi thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, thương mại - dịch vụ, tạo việc làm để nâng cao thu nhập cho người dân.
Địa phương sẽ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước theo mô hình chính quyền đô thị; đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường.
Đặc biệt, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội sẽ được quan tâm đầu tư khớp nối theo hướng đồng bộ, hiện đại.
Xã Thăng Bình có hệ thống giao thông liên vùng thuận lợi như quốc lộ 14E, cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, đường sắt Bắc - Nam, quốc lộ 1 và tương lai gần là đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua.
Chủ tịch UBND xã Thăng Bình Đoàn Thanh Khiết chia sẻ, địa phương có nhiều cơ sở trở thành đầu mối giao thương, trung tâm thương mại - dịch vụ, công nghiệp và logistics, là đô thị kết nối giữa trung tâm thành phố với Tam Kỳ, Chu Lai cùng các địa phương lân cận, sẽ tạo đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế, mở rộng không gian đô thị.
Các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội Trung ương dành cho Đà Nẵng chính là điều kiện, nguồn lực quan trọng để Thăng Bình bứt phá.
Lãnh đạo nhiều xã đều có chung nhận định, giữa bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra đối với cấp cơ sở không chỉ dừng lại ở quản lý hành chính thuần túy mà còn phải thực hiện chức năng quản lý phát triển đô thị, quản lý dân cư, quản lý trật tự xây dựng, môi trường và cung ứng dịch vụ công ngày càng cao.
Việc tiếp tục duy trì mô hình đơn vị hành chính cấp xã đối với địa bàn đã có đầy đủ các yếu tố phát triển đô thị sẽ không còn phù hợp.
Chính vì vậy, nâng cấp xã có đủ điều kiện lên phường nhằm phù hợp với tính chất đô thị, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để huy động nguồn lực, thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ là yêu cầu tất yếu.