Chuyện nghề của cán bộ truyền thanh cơ sở
Ở các xã vùng đồng bằng, miền núi, biên giới vẫn có một lực lượng làm báo đặc biệt đang ngày đêm âm thầm giữ nhịp thông tin cho cơ sở. Họ vừa là phóng viên, biên tập viên, phát thanh viên, vừa kiêm luôn kỹ thuật viên vận hành hệ thống truyền thanh.
Những người làm đài truyền thanh cơ sở thường được ví như những “người gác sóng” thầm lặng. Công việc của họ bắt đầu từ rất sớm và kết thúc khi nhiều người đã trở về với gia đình.
Giữ tiếng loa giữa đại ngàn biên giới
Tại xã Avương, vùng biên giới phía tây Đà Nẵng, chị Tô Thị Hiền Thúy là cán bộ phụ trách Đài truyền thanh xã đã quen với việc bắt đầu ngày làm việc từ trước 5 giờ sáng. Khi tiếng loa truyền thanh vang lên giữa các khu dân cư cũng là lúc chị bước vào guồng quay quen thuộc của một ngày mới.
Hiền Thúy chia sẻ, điện thoại của chị gần như luôn trong tình trạng hoạt động 24/24 giờ. Những cuộc gọi đến không chỉ là thông tin phục vụ tuyên truyền mà còn là những phản ánh rất đời thường của người dân.
Có người đề nghị giảm âm lượng loa vì trẻ nhỏ đang ngủ, người nhà đang ốm; nhưng cũng có người phản ánh loa phát quá nhỏ khiến họ không nghe rõ nội dung. Mỗi cụm dân cư có điều kiện địa hình, mật độ dân cư khác nhau nên việc điều chỉnh âm lượng phù hợp với tất cả mọi người chưa bao giờ là chuyện đơn giản.
Không chỉ sản xuất nội dung chương trình phát thanh, chị Hiền Thúy còn phải tự kiểm tra thiết bị, xử lý sự cố đường truyền, theo dõi hệ thống điện, quản lý các cụm loa và bảo đảm chương trình được phát sóng đúng giờ.
Những ngày hệ thống gặp sự cố, chị cùng đồng nghiệp phải vượt nhiều tuyến đường đồi núi để kiểm tra từng cụm loa. Có khi nguyên nhân xuất phát từ hỏng hóc thiết bị, nhưng cũng không ít lần chỉ vì nguồn điện bị ngắt hoặc dây dẫn bị đứt khiến hệ thống mất kết nối.
Bên cạnh công việc kỹ thuật, những người làm truyền thanh cơ sở như chị Thúy còn thường xuyên có mặt tại các hội nghị, cuộc họp, lễ phát động, hoạt động văn hóa, thể thao để ghi nhận thông tin, chụp ảnh, viết tin bài phục vụ công tác tuyên truyền.
Ở vùng cao, để có được một bản tin ngắn hay bài phản ánh chân thực, chị Thúy phải vượt những cung đường xa, đến tận thôn, khu dân cư để ghi nhận đời sống người dân; từ những mô hình phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới đến những tấm gương điển hình trong cộng đồng.
Vượt khó thích ứng chuyển đổi số
Nếu ở vùng biên giới Avương, người làm truyền thanh phải đối mặt với những khó khăn về địa hình, khoảng cách thì tại các xã đồng bằng sau sắp xếp đơn vị hành chính, áp lực lại đến từ khối lượng công việc ngày càng lớn và yêu cầu chuyển đổi số mạnh mẽ.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chị Giang Biên được điều động về xã Thăng Điền phụ trách công tác thông tin tuyên truyền. Từ môi trường làm việc ở cấp huyện, chị phải nhanh chóng thích nghi với vai trò mới tại cơ sở.
Nếu trước đây nhiệm vụ chủ yếu là thu thập tư liệu, viết tin, biên tập chương trình phát thanh và tham gia sản xuất các chương trình truyền hình địa phương thì nay chị Giang Biên phải học thêm kỹ năng quay phim, dựng hình, ghi âm, xử lý âm thanh và trực tiếp vận hành hệ thống truyền thanh.
Những ngày đầu nhận nhiệm vụ tại xã mới, khó khăn gần như chồng chất. Xã Thăng Điền được hình thành từ việc sáp nhập 3 xã Bình Trung, Bình Tú và Bình An với 22 thôn.
Hệ thống truyền thanh được bàn giao gồm cả công nghệ truyền thanh thông minh IP và hệ thống FM truyền thống với gần 90 cụm loa. Việc tích hợp, vận hành đồng bộ hai hệ thống khác nhau trở thành bài toán khó đối với một nữ cán bộ chưa từng được đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật. Có thời điểm chị phải trực tiếp bật máy phát sóng, chờ chương trình phát xong mới trở về nhà.
Khó khăn không chỉ nằm ở thiết bị mà còn ở điều kiện làm việc. Hiện nay, nhiều đài truyền thanh xã như Avương và Thăng Điền chưa có phòng thu riêng, máy tính đã cũ, cơ sở vật chất còn hạn chế.
Để bảo đảm chương trình phát thanh được thực hiện đều đặn phải tận dụng các phòng họp kín có khả năng cách âm để thu âm chương trình, sau đó tự biên tập và xử lý bằng phần mềm chuyên dụng.
Không dừng lại ở hệ thống loa truyền thanh, người làm truyền thanh cơ sở còn chủ động xây dựng trang fanpage thông tin xã, sản xuất video, infographic và các sản phẩm truyền thông số nhằm tiếp cận nhóm đối tượng trẻ trên không gian mạng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, đội ngũ cán bộ truyền thanh cơ sở cũng đang đứng trước những yêu cầu mới.
Theo lộ trình, từ ngày 1/8/2026, hệ thống truyền thanh cơ sở trên địa bàn thành phố Đà Nẵng sẽ được vận hành tập trung trên hệ thống thông tin nguồn. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi cán bộ truyền thanh không chỉ biết làm báo mà còn phải thành thạo công nghệ, quản trị dữ liệu và vận hành các nền tảng số.
Dù còn nhiều khó khăn, áp lực nhưng những người làm công tác truyền thanh cơ sở vẫn bền bỉ với nghề. Niềm vui lớn nhất là khi người dân kịp thời nắm bắt chủ trương, chính sách, thông tin thiết yếu thông qua những bản tin phát thanh hằng ngày, hay trên trang thông tin của xã.
Giữa núi rừng biên giới hay vùng quê đồng bằng, những phóng viên kiêm kỹ thuật viên đài truyền thanh cơ sở vẫn lặng lẽ làm nghề bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu nghề, để tiếng loa cơ sở tiếp tục vang lên, kết nối ý Đảng với lòng dân và đưa hơi thở cuộc sống đến gần hơn với cộng đồng.