Những con số giật mình
Hàng giả, hàng nhái và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ không còn nằm ở “vùng khuất” của thị trường mà đã len lỏi từ kho hàng, cửa hiệu đến các phiên livestream.
Những con số xử lý vi phạm cho thấy rủi ro này đang hiện hữu trực tiếp với người tiêu dùng, nhất là những ai thiếu cảnh giác khi mua sắm.
Len lỏi vào đời sống
Qua các đợt kiểm tra cao điểm, thị trường dần bộc lộ nhiều lớp vi phạm ẩn phía sau hoạt động mua bán thường ngày. Đi càng sâu vào kho hàng, cửa hiệu hay các kênh bán trực tuyến, lực lượng chức năng càng ghi nhận thêm các vụ việc mới.
Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, sau hơn một tháng triển khai đợt cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, từ ngày 7/5 đến 10/6, các lực lượng chức năng phát hiện và xử lý 81 vụ vi phạm liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Tổng số tiền xử phạt hơn 1,027 tỷ đồng, tổng trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 3,7 tỷ đồng.
Tiêu biểu, tại một kho hàng ở Khu đô thị Đa Phước, lực lượng Công an phát hiện hơn 5.000 túi xách mang các nhãn hiệu nổi tiếng có dấu hiệu giả mạo, tổng giá trị ước tính hơn 1 tỷ đồng. Trong khi đó, tại một hộ kinh doanh trên đường Phạm Văn Đồng, lực lượng quản lý thị trường thành phố phát hiện 335 sản phẩm gồm túi xách, ba lô, giày dép giả mạo các thương hiệu nổi tiếng, trị giá khoảng 157 triệu đồng.
Một vụ việc phản ánh quy mô tập kết lớn trong kho hàng, vụ còn lại xuất hiện ngay tại điểm bán lẻ, nơi người tiêu dùng có thể tiếp cận trực tiếp. Từ kho chứa số lượng lớn đến quầy bán nhỏ lẻ, từ những lô hàng trị giá hàng tỷ đồng đến các sản phẩm bày trên kệ, cho thấy hàng giả len lỏi qua nhiều tầng phân phối, tiến thẳng tới người mua.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng quản lý thị trường thành phố thực hiện 781 vụ kiểm tra, phát hiện và xử lý 541 vụ hàng lậu, gian lận thương mại và hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với tổng số tiền xử lý vi phạm hành chính gần 7,2 tỷ đồng thu nộp vào ngân sách nhà nước. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm 3,7 tỷ đồng. Trong đó, xử lý 193 vụ vi phạm về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với tổng số tiền xử phạt hơn 3,1 tỷ đồng, buộc tiêu hủy tang vật với tổng trị giá gần 2,1 tỷ đồng.
Cuộc chiến không chỉ của cơ quan chức năng
Việc phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh vi phạm qua các đợt ra quân, trong đó có cả những cửa hàng quy mô lớn, cho thấy tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn tiếp diễn với nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi. Ranh giới giữa hàng thật và hàng giả cũng vì thế mà trở nên khó nhận diện hơn, không còn chỉ tập trung ở các điểm bán nhỏ lẻ như trước đây.
Đà Nẵng là điểm sáng trong việc mức độ trấn áp, số vụ xử lý hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả này là sự quyết liệt của lực lượng chức năng thành phố trong cuộc chiến chống hàng giả, từ việc chủ động quản lý địa bàn, tăng cường phối hợp giữa các đơn vị, đến ứng dụng công nghệ để phát hiện vi phạm trên môi trường số.
Dù vậy, cuộc chiến này không thể chỉ đặt lên vai lực lượng chức năng. Khi hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục biến hóa và len lỏi vào nhiều kênh bán hàng, người tiêu dùng cũng giữ vai trò quan trọng trong việc chặn “đầu ra” của hàng hóa vi phạm. Sự cảnh giác của người tiêu dùng trong lựa chọn mua sắm, là lớp kiểm soát quan trọng giúp thu hẹp không gian tồn tại của hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên thị trường.
Theo Ban Chỉ đạo 389 thành phố, thời gian tới các lực lượng chức năng tiếp tục đẩy mạnh phối hợp các đơn vị đại diện sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng để nắm bắt thông tin, nhóm mặt hàng thường xuyên bị làm giả, xâm phạm quyền, xác định những dấu hiệu thật - giả. Từ đó, xây dựng phương án kiểm tra, xử lý hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trên môi trường thương mại điện tử.
Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khuyến cáo người dân lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, mua tại các địa chỉ uy tín; cảnh giác với những sản phẩm có giá bán bất thường và chủ động phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.