Chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng sen

Những ngày đầu tháng 6/2026, tại cánh đồng Khe Cái (thôn Dùi Chiêng), những chân ruộng trũng thấp, thường xuyên ngập nước, sản xuất lúa kém hiệu quả trước đây nay được phủ kín bởi màu xanh của sen thương phẩm. Cây sen sinh trưởng tốt, phát triển đồng đều, mang đến niềm vui và kỳ vọng về nguồn thu nhập ổn định cho người nông dân.

Năm 2026, đề án khuyến nông “Chuyển đổi diện tích ruộng sản xuất kém hiệu quả sang trồng cây sen thương phẩm gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị” được triển khai tại thôn Dùi Chiêng với sự tham gia của 24 hộ dân trên diện tích 4,7ha. Các hộ được hỗ trợ giống, vật tư, tập huấn kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm…

Là một trong những hộ tiên phong tham gia mô hình, ông Trần Bốn đã chuyển đổi 3.500m² đất lúa thường xuyên ngập úng sang trồng sen. Nhận thấy cây sen phát triển tốt, ông tiếp tục nhận khoán thêm đất của các hộ dân lân cận, mở rộng diện tích lên khoảng 2ha.

Ông Bốn chia sẻ, trước đây diện tích này chủ yếu trồng lúa nhưng hiệu quả kinh tế không cao. Từ khi chuyển sang trồng sen, cây phát triển khá tốt, chi phí đầu tư thấp hơn, công chăm sóc cũng ít hơn. Cây sen cho thu hoạch ổn định, cải thiện cuộc sống cho gia đình.

Nhiều hộ dân tham gia mô hình cũng đánh giá cây sen phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Trong điều kiện thời tiết diễn biến thất thường, cây sen vẫn sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh và dễ chăm sóc.

Để bảo đảm mô hình đạt hiệu quả, Trung tâm Cung ứng sự nghiệp công xã thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật theo dõi, hướng dẫn người dân từ khâu làm đất, xuống giống đến chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.

Bà Nguyễn Thị Huyền, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Cung ứng sự nghiệp công xã Quế Phước cho biết, qua nghiệm thu thực tế đề án, cây sen đạt tỷ lệ sống và phát triển khoảng 90%. Năng suất bình quân đạt 24 tạ/ha, tổng sản lượng toàn mô hình hơn 11 tấn. Với giá bán bình quân 45.000 đồng/kg, tổng doanh thu đạt hơn 500 triệu đồng, lợi nhuận gần 255 triệu đồng.

“Hiệu quả kinh tế của mô hình cao hơn khoảng 3,8 lần so với sản xuất lúa trên cùng diện tích. Người dân cũng đã thay đổi tư duy sản xuất, tiếp cận phương thức canh tác gắn với nhu cầu thị trường và liên kết tiêu thụ sản phẩm”, bà Huyền nói.

Theo ông Nguyễn Văn Lanh, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Phước, mô hình trồng sen tại thôn Dùi Chiêng bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực. Cây sen sinh trưởng tốt, phù hợp với thổ nhưỡng, ít sâu bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và giảm chi phí sản xuất. Ngoài giá trị kinh tế từ hạt, hoa và ngó sen, mô hình còn có tiềm năng phát triển các hoạt động tham quan, trải nghiệm.

“Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thực tế; hỗ trợ chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, phát triển các sản phẩm chế biến từ sen nhằm nâng cao giá trị, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân”, ông Lanh nói.

MINH THÔNG