Rà soát, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ khoa học công nghệ, chuyển đổi số

Phiên họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến. Tại điểm cầu thành phố Đà Nẵng, tham dự có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Lê Ngọc Quang; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, cùng các đại biểu, thành viên Ban Chỉ đạo 57 thành phố.

Báo cáo tại phiên họp cho biết, quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, các bộ, ngành, địa phương đã thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, sự chủ động và tư duy đột phá trong việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tại Đà Nẵng, đến nay thành phố đã hoàn thành 170/289 nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được Trung ương giao; 119 nhiệm vụ còn lại đang trong hạn triển khai và không có nhiệm vụ quá hạn.

Hạ tầng số được đầu tư mạnh mẽ với 995 thôn, tổ dân phố được phủ sóng mạng 4G; mạng 5G cũng đạt gần 1.400 trạm; tỷ lệ hộ gia đình kết nối internet cáp quang đạt 88,4%.

Đặc biệt, mật độ doanh nghiệp công nghệ số đạt tỷ lệ 2,35 doanh nghiệp/1.000 dân (gần gấp 3 lần trung bình cả nước) với 53.000 nhân lực, chiếm 8,5% lực lượng lao động toàn thành phố. Đà Nẵng đặt mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 27% GRDP vào năm 2026.

Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, đặc biệt là tiến độ giải ngân kinh phí cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn rất chậm.

Tính đến hết ngày 10/6, các bộ, ngành, địa phương mới giải ngân được 8.700 tỷ đồng, chỉ đạt 21% trong tổng ngân sách 71.000 tỷ đồng đã phân bổ.

Đáng chú ý, tại nhiều địa phương, việc xác định nhiệm vụ và đăng ký sản phẩm khoa học công nghệ, chuyển đổi số đang có tình trạng chạy đua theo phong trào.

Theo Ban Chỉ đạo 57 Chính phủ, không ít địa phương dù có xuất phát điểm là kinh tế thuần nông, miền núi, hạ tầng viễn thông và điện lưới còn yếu, đồng thời thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, nhưng vẫn đăng ký nghiên cứu các công nghệ lõi, công nghệ đỉnh cao của thế giới.

Sự bất hợp lý giữa năng lực thực tế và mục tiêu kỳ vọng này dẫn đến hệ lụy lãng phí nguồn lực và hoàn toàn thiếu tính khả thi.

Ban Chỉ đạo 57 Chính phủ yêu cầu từng bộ, ngành, địa phương phải thay đổi căn bản tư duy quản lý. Đồng thời áp dụng hai nguyên lý đánh giá cốt lõi: gắn với chức năng, tiềm năng thực tiễn của từng đơn vị và đánh giá cắt lớp theo “chuỗi hình thành sản phẩm”.

Các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, lộ trình chi tiết triển khai từ nay đến cuối năm 2026, gắn nhiệm vụ cụ thể với đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm”.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo 57 của Chính phủ đề nghị cơ quan tham mưu tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của các bộ, ngành, địa phương để hoàn thiện, ban hành thông báo kết luận chỉ đạo.

Đồng thời, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát, tập trung xử lý dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn trước ngày 30/6 để làm cơ sở triển khai kế hoạch 6 tháng cuối năm.

Thủ tướng thống nhất với đánh giá về những tồn tại, hạn chế được chỉ ra; đặc biệt là khoảng cách trong cơ chế tổ chức thực hiện, chất lượng nguồn nhân lực và tiến độ giải ngân vốn. Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương thời gian qua còn bị động; vẫn còn tình trạng sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh.

Nhìn nhận phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực mới và khó, Thủ tướng nhấn mạnh nếu không quyết tâm sẽ rất khó đạt được kết quả đề ra; điều này đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu.

Đồng thời lưu ý, việc thực hiện các nhiệm vụ phải hướng đến mục tiêu đóng góp vào tăng trưởng hai con số, phục vụ phát triển kinh tế, trong đó các sản phẩm đầu ra cụ thể mới là thước đo cuối cùng.

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành Trung ương phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng; phối hợp sát sao với địa phương để nhận diện chính xác lợi thế đặc thù của từng vùng, từ đó thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của ngành mình.

Bộ, ngành phải chuyển từ vai trò ban hành “kế hoạch”, định hướng theo lĩnh vực quản lý ngành sang vai trò thiết kế chuỗi, phân vai địa phương, dẫn dắt công nghệ, mở thị trường và đo kết quả. Địa phương phải chuyển từ “thực hiện nhiệm vụ được giao” sang “chọn đúng sản phẩm, đúng lợi thế, đúng doanh nghiệp, đúng thị trường”.

Đặc biệt nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp, Thủ tướng đề nghị chuyển dịch mạnh mẽ phương thức từ “hỗ trợ, đồng hành” sang đặt doanh nghiệp vào vị trí “chủ thể trung tâm” trong chuỗi nghiên cứu, sản xuất sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các bộ, ngành, địa phương cần lựa chọn doanh nghiệp công nghệ có tiềm lực làm đầu tàu dẫn dắt, kéo theo các doanh nghiệp phụ trợ tham gia chuỗi cung ứng, nhằm tạo ra một hệ sinh thái liên kết chặt chẽ và bền vững...

TÂM ĐAN