Cầu nối truyền thông

Tuyên truyền từ thôn bản

Từ nhiều năm nay, trong những buổi sinh hoạt của Chi hội Liên hiệp Phụ nữ thôn Trà Don (xã Nam Trà My), chị Hồ Thị Hằng (cộng tác viên trợ giúp pháp lý tại thôn Trà Don) thường dành thêm thời gian để chia sẻ với bà con về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí, địa chỉ của các trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, các chính sách vay vốn ưu đãi hay những thủ tục cần thiết khi phát sinh tranh chấp trong cuộc sống.

Với chị Hằng, đó không phải là công việc mang tính phong trào, mà xuất phát từ những điều chị chứng kiến ngay tại địa phương mình, nơi không ít người dân vì thiếu hiểu biết pháp luật nên chấp nhận thiệt thòi hoặc lúng túng khi gặp những vướng mắc liên quan đến quyền lợi của bản thân.

Qua buổi sinh hoạt hội viên, những lần đến từng hộ gia đình hay cuộc trò chuyện giản dị trong thôn, chị Hằng dần trở thành cầu nối giữa người dân với các cơ quan thực hiện trợ giúp pháp lý. Nhiều phụ nữ, người cao tuổi, hộ nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn được chị hướng dẫn tìm đến đúng địa chỉ để được tư vấn miễn phí, giải đáp các vấn đề liên quan đến đất đai, hôn nhân gia đình, chế độ chính sách hoặc những tranh chấp dân sự phát sinh trong đời sống hằng ngày.

“Nhiều người không biết mình thuộc diện được trợ giúp pháp lý miễn phí hay nghĩ rằng muốn gặp luật sư thì phải có tiền... Tôi chỉ nghĩ đơn giản là biết gì thì chia sẻ với bà con, để họ có thêm thông tin và biết tìm đến nơi cần thiết khi gặp khó khăn”, chị Hằng chia sẻ.

Từ những nhu cầu thực tế ấy, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 2 thành phố Đà Nẵng nhiều năm qua đã duy trì việc đưa hoạt động truyền thông về tận các thôn, nóc vùng cao. Tại một hội nghị truyền thông tổ chức ở thôn Trà Don, hàng chục người dân được tiếp cận các nội dung liên quan đến Luật Trợ giúp pháp lý, quy định về phòng chống mua bán người, tư pháp người chưa thành niên, đồng thời được hướng dẫn cụ thể về địa chỉ, số điện thoại liên hệ khi cần hỗ trợ.

Các trợ giúp viên pháp lý cũng trực tiếp giải đáp những câu hỏi phát sinh từ thực tiễn đời sống, giúp người dân hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình.

Theo ông Võ Như Sơn Trà, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Trà My, sự thay đổi dễ nhận thấy nhất sau nhiều năm triển khai công tác trợ giúp pháp lý ở cơ sở là nhận thức của người dân đã có những chuyển biến rõ rệt. Nếu trước đây nhiều người còn tâm lý e dè khi tiếp cận pháp luật hoặc cho rằng những vấn đề liên quan đến pháp luật là chuyện của cơ quan nhà nước, thì nay bà con đã chủ động hơn trong việc tìm hiểu quy định, hỏi ý kiến khi phát sinh vướng mắc và mạnh dạn đề nghị hỗ trợ khi quyền lợi bị ảnh hưởng.

“Nhiều trường hợp được giải thích, tháo gỡ từ sớm nên không phát sinh thành tranh chấp kéo dài. Người dân cũng hiểu hơn về quyền lợi của mình và biết tìm đến các cơ quan có trách nhiệm khi cần hỗ trợ. Đó là thay đổi rất đáng ghi nhận từ công tác trợ giúp pháp lý ở cơ sở”, ông Trà nói.

Hiểu luật để phòng rủi ro

Thực tế tại nhiều địa bàn miền núi cho thấy phần lớn tranh chấp dân sự, mâu thuẫn gia đình hoặc những vụ việc liên quan đến người chưa thành niên đều không xuất hiện đột ngột. Chúng thường bắt đầu từ những giao dịch quen thuộc như vay mượn tiền bạc, chuyển nhượng đất đai, phân chia tài sản, quan hệ hôn nhân hoặc những ứng xử thiếu hiểu biết về pháp luật trong cộng đồng. Khi sự việc kéo dài, tích tụ thành tranh chấp hoặc vụ án, người dân mới tìm đến cơ quan chức năng thì nhiều cơ hội tháo gỡ từ sớm đã không còn.

Từ thực tiễn đó, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 thành phố Đà Nẵng xác định truyền thông pháp luật phải hướng đến việc nâng cao năng lực tự bảo vệ của người dân ngay từ cơ sở. Các hoạt động truyền thông được thiết kế phù hợp với từng nhóm đối tượng, từ học sinh vùng cao, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số đến người cao tuổi, phụ nữ và hộ nghèo. Những quy định pháp luật vốn khô khan được chuyển thành các tình huống gần gũi với đời sống, giúp người dân dễ hình dung, dễ ghi nhớ và biết cách ứng xử khi gặp vấn đề phát sinh.

Bà Nguyễn Thị Kim Anh, Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước số 1 thành phố Đà Nẵng cho biết, truyền thông trợ giúp pháp lý phải được xem là cầu nối để chính sách đến đúng đối tượng, giúp họ nhận biết quyền lợi của mình và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Cùng với các đợt truyền thông lưu động tại cơ sở, trung tâm còn phát hành các tài liệu pháp luật dưới dạng hỏi - đáp ngắn gọn, tăng cường truyền thông trên nền tảng số, đồng thời duy trì cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương, các hội, đoàn thể và cơ quan tiến hành tố tụng. Thông qua mạng lưới này, nhiều trường hợp thuộc diện được trợ giúp pháp lý được phát hiện và kết nối sớm với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp.

“Điều chúng tôi hướng đến là làm sao để người dân hiểu quyền được trợ giúp pháp lý. Khi hiểu quyền của mình, người dân sẽ chủ động hơn trong việc bảo vệ lợi ích hợp pháp, hạn chế những rủi ro phát sinh trong cuộc sống và giảm bớt các tranh chấp phải giải quyết bằng con đường tố tụng”, bà Kim Anh chia sẻ.

AN NHIÊN