Thế giới

Ứng dụng AI mới giúp phát hiện sớm cháy rừng bằng âm thanh

MAI DUNG 29/06/2026 17:39

ĐNO - Trong bối cảnh mùa hè bước vào cao điểm và nguy cơ cháy rừng gia tăng, một công ty khởi nghiệp của Israel đã phát triển thành công hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng cảm biến âm thanh để phát hiện cháy rừng chỉ trong vài phút.

untitled.jpg
Hệ thống AI của Firewave có khả năng thích nghi với từng môi trường khác nhau. Trong ảnh: Đám cháy rừng bùng phát gần thành phố Katzrin ở miền Bắc Israel, ngày 4/6/2026. Ảnh: Jerusalem Post

Theo tờ Jerusalem Post, công ty khởi nghiệp Firewave đã triển khai lắp đặt hàng nghìn cảm biến âm thanh tại các khu vực nhạy cảm như công viên, rừng quốc gia và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Theo đó, dữ liệu thu thập từ các thiết bị này sẽ được AI phân tích để phân biệt âm thanh trong môi trường bình thường của khu vực đó với âm thanh của ngọn lửa hoặc các tín hiệu nhiệt và âm thanh tăng nhanh của một đám cháy đang hình thành.

Hệ thống này còn được huấn luyện với hàng nghìn mẫu dữ liệu âm thanh khác nhau, giúp AI nhận biết chính xác không chỉ cháy rừng mà còn phân biệt được các đám cháy có kiểm soát, tàn lửa còn sót sau hoạt động đốt hoặc các vụ cháy do điều kiện thời tiết khắc nghiệt gây ra.

Bên cạnh các thuật toán AI để phát hiện đám cháy, Firewave còn tự thiết kế các thiết bị cảm biến chuyên dụng. Hệ thống có thể phát hiện các đám cháy nhỏ với diện tích chỉ rộng vài mét vuông trong vòng vài phút. Tốc độ này nhanh hơn đáng kể so với các phương pháp truyền thống vốn chỉ phát hiện ra vụ việc khi ngọn lửa đã bùng phát mạnh và tạo ra lượng khói lớn.

Tiến sĩ Jenia Yurkovsky, nhà đồng sáng lập Firewave, nhấn mạnh điểm nghẽn lớn nhất trong công tác ứng phó với cháy rừng hiện nay là khả năng phát hiện đám cháy trước khi lan rộng.

Theo ông Yurkovsky, việc rút ngắn thời gian phát hiện có ý nghĩa quyết định trong công tác chữa cháy bởi lực lượng cứu hỏa có thể dập tắt đám cháy ngay từ khi đám cháy còn nhỏ bằng các phương tiện đơn giản, thay vì phải huy động xe chữa cháy hạng nặng.

“Thông thường, các hệ thống truyền thống chỉ phát hiện ra cháy rừng khi khói đã bốc cao. Những tia lửa đầu tiên hầu như không thể quan sát được do lượng khói ban đầu rất loãng và tầm nhìn trong rừng bị hạn chế. Do đó, việc phát hiện kịp thời các tình huống này trước đây là điều bất khả thi”, tiến sĩ Yurkovsky cho biết.

Đồng thời, chuyên gia này cũng chỉ ra rằng hệ thống cảnh báo sớm bằng âm thanh đặc biệt hiệu quả khi kết hợp với các thiết bị chữa cháy tự động như máy bay không người lái (drone) hoặc vòi phun nước. Đây là những thiết bị tuy không thể mang theo lượng nước lớn nhưng lại phát huy tối đa tác dụng khi dập lửa ở các diện tích nhỏ vừa phát sinh.

Hiện Firewave triển khai nhiều dự án thí điểm cùng Trung tâm Đổi mới Kinneret và Cơ quan Công viên và Thiên nhiên Israel, với mạng lưới khoảng 140 cảm biến được lắp đặt tại nhiều khu vực có nguy cơ hỏa hoạn cao ở Israel.

Đáng chú ý, hệ thống AI này của Firewave có khả năng thích nghi cao với từng môi trường khác nhau. Đơn cử trong một dự án thử nghiệm tại bang California (Mỹ), hệ thống đã học cách nhận diện và loại bỏ tiếng ve sầu, một loại âm thanh đặc trưng của địa phương nhưng không có tại Israel, để tập trung hoàn toàn vào việc lọc các dấu hiệu tiếng động do cháy rừng gây ra.

Không dừng lại ở việc cảnh báo cháy rừng, Firewave đặt mục tiêu phát triển công nghệ này thành nền tảng AI bảo vệ rừng toàn diện. Trong tương lai, hệ thống được kỳ vọng tích hợp thêm khả năng phát hiện hoạt động khai thác gỗ trái phép, tiếng vận hành máy móc hạng nặng hoặc phương tiện xâm nhập trái phép vào khu vực rừng.

MAI DUNG