“6 rõ” trong
giải phóng mặt bằng
ĐNO - Ách tắc giải phóng mặt bằng khiến cho nhiều công trình, dự án bị chậm tiến độ, gây ra nhiều hệ lụy. Chính vì vậy, ngày 3/6/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị số 18-CT/TU về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn thành phố; trong đó yêu cầu cần xác định “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả) của công tác này.
BÀI 1: Hệ lụy ách tắc mặt bằng
Nhiều dự án đình trệ
Được triển khai từ tháng 5/2025, Dự án đường vào căn chỉ La Châu (xã Hòa Tiến) mang theo kỳ vọng hoàn thiện hạ tầng và tạo thuận lợi cho việc đi lại. Tuy nhiên, sau hơn một năm, tuyến đường vẫn chưa thể hoàn thành do những vướng mắc phát sinh trong thủ tục giải phóng mặt bằng.
Theo ông Nguyễn Bá Tâm, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Hòa Tiến, ba dự án khác gồm: nâng cấp đường từ ADB5 đi liên tổ 1, 2, 3; nâng cấp đường ĐH4 đi vành đai và nạo vét sông Tây Tịnh cũng đang chậm tiến độ. Nguyên nhân chủ yếu do khó khăn trong khâu đo vẽ, xác định thửa đất và lập hồ sơ dự toán, khiến chủ đầu tư thiếu cơ sở thẩm định, dẫn đến việc chậm ban hành quyết định thu hồi đất.
Là địa bàn trọng điểm phát triển hạ tầng với 169 dự án đang triển khai, song tiến độ giải phóng mặt bằng tại phường Điện Bàn Đông vẫn chưa đạt yêu cầu. Đơn cử, cầu Nghĩa Tự thuộc dự án nạo vét, thoát lũ khẩn cấp và chống xâm nhập mặn sông Cổ Cò cơ bản đã hoàn thành, nhưng phần đường dẫn hai đầu cầu vẫn chưa thể thi công do nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, vị trí tái định cư và đơn giá hỗ trợ.
Tại Dự án Khu đô thị thương mại - dịch vụ Bắc Hội An, dù quy mô lên đến 47ha nhưng hiện vẫn còn khoảng 8,5ha chưa thể giải phóng mặt bằng. Đại diện chính quyền phường Điện Bàn Đông cho biết, điểm nghẽn lớn nhất là gần 2.000 ngôi mộ cần di dời nhưng chưa có nơi cải táng phù hợp. Bên cạnh đó, hai hộ dân vẫn chưa chấp thuận phương án bồi thường do cho rằng đơn giá hỗ trợ còn thấp.
Tương tự, Dự án đường trục chính Tam Hòa nối quốc lộ 1 đến đường Võ Chí Công và tuyến ĐT613B (xã Tam Anh) dự kiến đưa vào khai thác cuối năm 2025. Tuy nhiên, do vướng mặt bằng, công trình không thể về đích đúng hạn, buộc UBND thành phố phải phê duyệt điều chỉnh thời gian thực hiện kéo dài đến hết năm 2026.
[VIDEO] - Kỹ sư Bùi Xuân Tỉnh, Chỉ huy công trường, chia sẻ về những vướng mắc mặt bằng tại Dự án đường trục chính Tam Hòa nối quốc lộ 1 đến đường Võ Chí Công và ĐT613B:
Theo ông Nguyễn Tuấn Phong, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng (chủ đầu tư), tại dự án này, các trụ T8, T9 và mố M2 của cầu Trường Giang vẫn chưa thể thi công; hạng mục đường dẫn từ quốc lộ 1 đến mố M1 cầu sông Chợ cũng rơi vào tình trạng tương tự.
Hệ lụy chồng chất
Theo kế hoạch, Dự án đường tránh lũ kết hợp phát triển đô thị Nam Phước (nối trung tâm hành chính huyện Duy Xuyên với quốc lộ 1 và quốc lộ 14H) phải hoàn thành từ tháng 4/2023. Thế nhưng, vướng mắc mặt bằng đã khiến công trình phải tạm dừng thi công nhiều lần (mới thi công trở lại từ ngày 31/5/2026).
Nhắc đến các dự án như: cầu Tam Tiến, đường và cầu ĐH7 qua sông Vĩnh Điện hay đường vành đai phía Bắc Quảng Nam, người dân địa phương quá bức xúc bởi tình trạng dang dở thi công kéo dài.
Nhiều nhà thầu cho biết, việc chậm bàn giao mặt bằng gây ra những thiệt hại nặng nề. Máy móc, thiết bị tập kết về công trường đành phải “đắp chiếu”, trong khi chi phí thuê phương tiện vẫn phải chi trả hàng ngày. Ông Trần Văn Tài (thôn Xuân Tân, xã Tam Anh) nói: “Là người dân, tôi thấy xót xa cho nhà thầu khi chưa có mặt bằng làm trụ và mố cầu Trường Giang. Máy móc trần ai trong mưa nắng, bị hơi muối nước biển ăn mòn thì rất chóng hỏng”.
Việc bàn giao mặt bằng theo kiểu “da beo” khiến nhà thầu không thể thi công cuốn chiếu, gây khó khăn cho công tác đảm bảo an toàn giao thông. Đặc biệt, tiến độ kéo dài so với hợp đồng khiến nhiều đơn vị rơi vào cảnh “càng làm càng lỗ”. Theo đại diện một đơn vị thi công, nếu có đủ mặt bằng sạch đúng cam kết, dự án của họ đã có thể về đích từ đầu năm 2025.
Thế nhưng, sự đình trệ đã đẩy tiến độ dự án vào đúng thời điểm giá nguyên vật liệu như đất, cát tăng phi mã từ 40 - 50% so với dự toán. Bên cạnh đó, biến động giá xăng dầu và nhựa đường cũng kéo theo chi phí máy móc, vật tư tăng đột biến, khiến các nhà thầu khó tránh khỏi thua lỗ.
Việc chậm mặt bằng còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và gây lãng phí kinh phí đầu tư. “Ngân sách đổ vào rất lớn nhưng công trình cầu Tam Tiến thì dở dang, người dân vẫn chưa được hưởng lợi gì”, một người dân địa phương nói.
Đơn vị quản lý Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14E cho biết, đến ngày 27/6, công trường thi công còn vướng 33 hộ. Đặc biệt, đoạn cầu vượt đường sắt (xã Thăng Bình) còn ách tắc 12 hộ và hệ thống điện nên không thi công được đường gom đảm bảo giao thông phía phải tuyến, tường chắn có cốt. Ngày 24/6/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng ký Công văn số 5891/UBND-ĐTĐT yêu cầu các xã Thăng Bình, Việt An, Hiệp Đức tập trung phối hợp các bên liên quan, xử lý dứt điểm vướng mắc, quyết tâm hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng chậm nhất ngày 30/6 năm nay.
BÀI 2: Đi tìm nguyên nhân
Nhận diện "điểm nghẽn"
Xã Tam Anh đang triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cho 9 dự án trọng điểm, đóng vai trò hạt nhân đối với sự phát triển của địa phương và khu vực phía nam Đà Nẵng. Trong đó, có 9 dự án lớn gồm: Khu công nghiệp Thaco Chu Lai (451ha), Khu công nghiệp Tam Anh 1, Khu công nghiệp Tam Anh - An An Hòa, đường trục chính Tam Hòa, dự án hoàn thiện đường Võ Chí Công (thành phần 1) và tuyến kết nối Khu công nghiệp ô tô Chu Lai Trường Hải với Khu công Tam Anh.
Bà Phạm Thị Thanh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tam Anh nhìn nhận, địa bàn tồn tại một số dự án do cấp trên hoặc doanh nghiệp làm chủ đầu tư gặp “điểm nghẽn” về mặt bằng, có dự án kéo dài từ 5 đến 8 năm.
Địa phương còn tồn đọng nhiều hồ sơ rắc rối về nguồn gốc đất, thủ tục pháp lý, tranh chấp tài sản, thừa kế hoặc nhà ở xây dựng trên đất nông nghiệp chưa có cơ sở xử lý thống nhất. Công tác phối hợp giữa các bên liên quan đôi lúc thiếu đồng bộ, khiến quá trình hoàn thiện hồ sơ bị kéo dài.
Tại xã Thăng Bình, 10 dự án trọng điểm sử dụng vốn ngân sách đa cấp cũng đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng. Theo ông Đoàn Thanh Khiết, Chủ tịch UBND xã, tình trạng chậm tiến độ bắt nguồn từ nhiều lý do, trong đó phổ biến là một bộ phận người dân cố tình trì hoãn, không hợp tác do cho rằng đơn giá bồi thường thấp so với giá thị trường đang tăng cao, tạo tâm lý so sánh và chờ đợi. Ngoài ra, việc tiếp nhận dự án chuyển tiếp từ huyện, tỉnh (cũ) khiến một số hồ sơ, thủ tục còn dở dang, cần xử lý theo quy định mới.
Ông Lê Văn Quang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Điện Bàn Tây chia sẻ, Dự án cầu Văn Ly và đường dẫn (do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng làm chủ đầu tư) đang chậm tiến độ do trở ngại trong việc xác định nguồn gốc đất.
Các văn bản quy phạm pháp luật thay đổi liên tục, phương án bồi thường phải lập lại nhiều lần. Thêm nữa là việc thiếu hụt quỹ đất tái định cư cũng gây khó khăn cho công tác bố trí chỗ ở cho các hộ bị giải tỏa trắng.
Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc
Ngày 3/6/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị số 18-CT/TU về tăng cường lãnh đạo, đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn.
Ông Phùng Văn Huy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà My nhận định, chỉ thị này thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm chính trị rất cao của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đối với nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Thành ủy xác định đây là vấn đề mấu chốt để thúc đẩy tăng trưởng thông qua tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công. Chỉ thị nêu rõ quan điểm chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể gắn với trách nhiệm của từng cấp ủy Đảng, cơ quan từ cấp thành phố đến cấp xã.
Tiến độ giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố nhìn chung vẫn còn chậm so với kế hoạch đề ra, nhất là các dự án, công trình động lực trọng điểm. Một số vướng mắc trong thực hiện chính sách thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chưa được giải quyết kịp thời, có kết quả, ảnh hưởng đến tiến độ dự án và cuộc sống của nhân dân.
“Trên tinh thần đó, Đảng ủy xã Trà My đã ban hành Công văn số 584-CV/ĐU ngày 12/6/2026 về tăng cường lãnh đạo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng Dự án Liên kết vùng miền Trung tỉnh Quảng Nam. Đến ngày 16/6, Đảng ủy xã tiếp tục ban hành Kế hoạch số 101-KH/ĐU nhằm thực hiện đồng bộ, kịp thời và hiệu quả công tác này cho các dự án trên địa bàn,” ông Huy chia sẻ.
Chi nhánh Khu vực 8 (Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng) hiện phụ trách bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các xã Thu Bồn, Duy Xuyên, Nam Phước, Duy Nghĩa (cùng một số địa phương khác theo phân công). Từ thực tiễn, ông Bùi Quang Trường, Giám đốc Chi nhánh Khu vực 8 nhận định, để công tác này hanh thông, cần sớm giải quyết những bất cập về chính sách, đặc biệt là đưa giá đất bồi thường tiệm cận giá thị trường. Hiện chênh lệch lớn giữa giá bồi thường và giá đất tái định cư khiến người dân phải nộp thêm tiền, gây khó khăn trong việc tạo sự đồng thuận.
Cũng theo ông Trường, cần rà soát tổng thể quỹ đất tái định cư trên toàn địa bàn để điều tiết hợp lý, tránh tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu”. Cần ưu tiên hoàn thiện hạ tầng các khu tái định cư đã quy hoạch và đẩy nhanh việc tạo lập quỹ đất tại những địa phương đang thiếu hụt. Song song đó, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan cần được thiết lập đồng bộ và chặt chẽ hơn.
Bà Thanh cho hay, Đảng ủy xã Tam Anh đã quán triệt thực hiện nghiêm tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền xử lý. Theo đó, mỗi dự án phải có người phụ trách cụ thể, mỗi nhóm hồ sơ gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, và mỗi nhiệm vụ đều phải có thời hạn cùng kết quả đầu ra rõ ràng. Địa phương sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở.
[VIDEO] - Trên công trường Dự án đường trục chính Tam Hòa nối từ quốc lộ 1 đến đường Võ Chí Công và tuyến ĐT613B:
Đảng ủy xã Tam Anh sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đối thoại với nhân dân, đảm bảo mọi chính sách bồi thường, tái định cư được thực hiện công khai, minh bạch và đúng pháp luật.
Quan điểm nhất quán là phát triển phải đi đôi với bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân; chuyển mạnh từ tư duy chỉ đạo chung sang quản lý công việc theo tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm cá nhân.
Bài 3: Câu chuyện nêu gương
Đảng viên đi trước
Trên địa bàn xã Đồng Dương, hai dự án trọng điểm đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng là cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14E và Khu dân cư nông thôn mới tổ 6, thôn Đồng Đức (nay là thôn Đồng Thanh Sơn).
Bà Phan Thị Nhi, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã cho biết, địa phương đã hoàn tất bàn giao mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Thành quả này có sự đóng góp quan trọng từ vai trò nêu gương của các đảng viên trong việc chấp hành chủ trương bồi thường, tiêu biểu như hộ ông Trần Đình Tài (thôn Hiền Lộc) và ông Trương Văn Ngọc (thôn Châu Lâm).
Gia đình ông Trương Văn Ngọc (đảng viên 40 năm tuổi Đảng) có 56,4m2 đất thuộc diện thu hồi để thi công Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14E, ảnh hưởng trực tiếp đến phần sân và kho vật tư. Với tinh thần tiên phong, ngay sau khi được phổ biến chính sách bồi thường và giải phóng mặt bằng, gia đình ông đã chủ động ủng hộ chủ trương chung và hoàn tất bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư vào tháng 7/2024.
Ông Ngọc chia sẻ, dự án được triển khai đúng theo nguyện vọng của nhân dân vùng tây Thăng Bình (cũ). Trước đây, quốc lộ 14E nhỏ hẹp, lưu lượng phương tiện tăng nhanh dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông thương tâm do đường xuống cấp, khiến bà con nhiều lần kiến nghị mở rộng.
“Vì cái tâm và sự phát triển chung, với tư cách là đảng viên, tôi sẵn lòng đồng hành và chia sẻ trách nhiệm cùng địa phương thực hiện nhiệm vụ này”, ông Ngọc bày tỏ.
Tại xã Tam Anh, danh sách các đảng viên gương mẫu đi đầu trong công tác bàn giao mặt bằng ngày càng nối dài, tiêu biểu như các ông: Nguyễn Văn Việt, Nguyễn Đức Dâng, Bùi Đức Khanh, Đỗ Văn Đề, Châu Đức Trung (dự án Khu công nghiệp Thaco Chu Lai 451ha); Phạm Viết Thông, Nguyễn Văn Tịnh (dự án Khu công nghiệp Tam Anh - An An Hòa).
Đặc biệt, hộ ông Trần Văn Tài (thôn Xuân Tân) dù bị ảnh hưởng 3.000m2 đất nuôi trồng thủy sản nhưng vẫn tiên phong chấp hành bàn giao mặt bằng để triển khai Dự án đường trục chính Tam Hòa nối quốc lộ 1 với đường Võ Chí Công và tuyến ĐT613B.
Ông Tài nói, là đảng viên phải biết nêu gương, chấp nhận hy sinh lợi ích riêng vì lợi ích chung của cộng đồng. Khi hoàn thành, công trình này sẽ tạo nên trục giao thông xuyên suốt từ đồng bằng xuống ven biển, mở ra cơ hội khai thác tối đa tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Xã Tam Anh còn một số dự án chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, như đường trục chính Tam Hòa, hoàn thiện đường ven biển Võ Chí Công, Khu công nghiệp Tam Anh - An An Hòa liên quan nguồn gốc đất, nhà ở trên đất nông nghiệp, quỹ đất tái định cư và thủ tục pháp lý.
Tuy nhiên, chúng tôi nhìn nhận đây không phải là khó khăn mang tính bế tắc mà chủ yếu là những vướng mắc cụ thể trong từng hồ sơ, từng trường hợp. Cho nên, cần phải nhận diện đúng nguyên nhân, phân công rõ trách nhiệm và kiên trì vận động, đối thoại với người dân để tìm được tiếng nói chung theo tinh thần Chỉ thị số 18-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng.
Nằm trong diện giải tỏa thi công cao tốc Hòa Liên - Túy Loan, hộ bà Trần Thị Hồng (thôn Phước Thuận - Phước Hậu, xã Bà Nà) gặp vướng mắc do ngôi nhà xây dựng từ nhiều năm trước trên đất trồng cây lâu năm, không thuộc diện được bố trí tái định cư. Dù chịu nhiều thiệt thòi, bà Hồng vẫn khẳng định: “Gắn bó với mảnh đất này đã lâu nhưng là đảng viên, tôi phải nghiêm túc chấp hành để dự án sớm hoàn thành, góp sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển”.
Áp dụng “dân vận khéo”
Dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan là công trình trọng điểm đi qua xã Bà Nà, ảnh hưởng đến khoảng 1.200 hộ dân với hàng nghìn hồ sơ giải phóng mặt bằng cần xử lý. Trong bối cảnh đó, công tác “dân vận khéo” được xác định là giải pháp then chốt. Do mỗi gia đình có hoàn cảnh khác nhau, cán bộ cơ sở phải kiên trì tuyên truyền, giải thích thấu đáo các chính sách và lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của từng người dân.
Điển hình tại thôn Thạch Nham Tây (xã Bà Nà), hộ bà Nguyễn Thị An bị thu hồi toàn bộ đất ở. Ban đầu, gia đình còn do dự do mức bồi thường thấp và lo lắng về nơi ở mới. Trước băn khoăn đó, Ban Nhân dân thôn cùng các đoàn thể đã nhiều lần trực tiếp đến tận nhà để đối thoại, giải thích chính sách và hỗ trợ thủ tục. Nhờ vậy, bà An đã hiểu rõ quyền lợi, đồng thuận bàn giao đất và hiện đã được bố trí tái định cư theo đúng quy định.
Ông Nguyễn Đông Nhựt, Bí thư Chi bộ thôn Thạch Nham Tây (xã Bà Nà) cho biết, phương châm xuyên suốt trong quá trình tuyên truyền là ưu tiên lắng nghe, chia sẻ và giải đáp tận gốc thắc mắc của nhân dân. Cán bộ thôn kiên trì bám sát từng hộ, phân tích lợi ích dự án và hướng dẫn đầy đủ các chính sách hỗ trợ để người dân yên tâm thực hiện. Nhờ cách làm gần dân, tôn trọng dân, các hộ đều tự nguyện bàn giao mặt bằng. Thôn Thạch Nham Tây được UBND thành phố tuyên dương trong phong trào thi đua “Dân vận khéo” năm 2025.
Theo ông Trần Kim Đính, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công xã Bà Nà, địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để tuyên truyền, vận động và giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của người dân. Sự đồng thuận cao từ phía các hộ gia đình không chỉ giúp đảm bảo tiến độ thi công dự án trọng điểm mà còn khẳng định sự tin tưởng của nhân dân vào chủ trương đầu tư của Nhà nước.
Ông Đoàn Thanh Khiết, Chủ tịch UBND xã Thăng Bình nhận định, tinh thần gương mẫu của các đảng viên đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong quần chúng. Nổi bật là dự án đường Tiểu La (đoạn Tư Thiết - Bình Quý) hiện đã hoàn tất bàn giao 104/104 thửa đất của đợt 1, 2 và 3. Nhiều hộ dân tự nguyện ký biên bản ngay sau khi nghe phổ biến chính sách, thể hiện ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng. Những tấm gương này là minh chứng sống động cho tinh thần “dân là gốc”, luôn sẵn sàng đồng hành cùng chính quyền xây dựng quê hương.