Chủ động ứng phó sạt lở bờ sông Vu Gia trước mùa mưa

Sạt lở ngày càng nặng

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Hội Khách Đông chia sẻ, trước đây, đoạn gần mép đường bê tông nông thôn ra sát bờ sông Vu Gia là đất trồng đậu, bắp kéo dài hàng chục mét. Nhưng qua các đợt lũ năm 2025, diện tích đất canh tác hoa màu bị sạt lở gần hết, bờ sông ăn sâu vào khu dân cư, đe dọa sự an toàn của hàng trăm hộ dân. Để bảo đảm an toàn cho người dân trước mùa mưa lũ sắp tới, xã Thượng Đức đã tổ chức họp dân lấy ý kiến về việc di dời các hộ trong vùng nguy cơ sạt lở đến nơi tái định cư mới an toàn.

Ông Võ Xuân Quang, Trưởng thôn Hà Dục Đông cho biết, trước đây địa phương đã di dời 80 hộ dân bị ảnh hưởng sạt lở của sông Vu Gia tái định cư ở nơi khác. Những hộ thời điểm đó không thuộc diện nguy cơ ảnh hưởng đã xây dựng nhà ở kiên cố. Song, qua thời gian, sạt lở bờ sông tiến dần vào khu dân cư, những hộ này đối diện nguy cơ sạt lở.

“Hiện nay người dân đã xây dựng nhà ở kiên cố nên nguyện vọng định cư lâu dài trên đất này. Người dân mong Nhà nước quan tâm làm kè để bảo vệ đất và nhà ở, ổn định cuộc sống” - ông Quang nói.

Khu vực bờ sông Vu Gia thuộc địa phận các thôn Hà Dục Đông, Hà Dục Tây và Tịnh Đông Tây có tổng cộng khoảng 1.105 hộ với 4.350 nhân khẩu đang sinh sống.

Ông Phan Trung Phi, Chủ tịch UBND xã Thượng Đức cho biết, bờ sông tại Hà Dục Đông và Tịnh Đông Tây được xác định là điểm sạt lở “đặc biệt nguy hiểm”. Đoạn sạt lở này có chiều dài khoảng 2.000m; chiều sâu tính từ bờ đến đáy sông dao động 9-11m. Mùa mưa lũ, đoạn bờ này chịu tác động trực tiếp của dòng chảy nên tốc độ xói lở rất nhanh, nếu không kịp thời có giải pháp ứng phó, mùa mưa lũ sắp tới nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và an toàn của các hộ dân.

Sạt lở cũng có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến 32 hộ dân ở thôn Hội Khách Đông, 89 hộ dân ở thôn Hội Khách Tây trong mùa mưa lũ sắp tới, khi ở khu vực này bờ sông có nơi đã ăn sát vào bờ, cách chân đường bê tông khoảng 1,5m.

Cần ứng phó khẩn cấp

Ông Phan Trung Phi cho biết, địa phương xác định các thôn Hà Dục Đông, Hà Dục Tây và Tịnh Đông Tây là khu vực đặc biệt nguy hiểm, cao độ sạt lở rất lớn, ảnh hưởng tính mạng người dân nếu mưa lớn, lũ lụt kéo dài.

UBND xã đã đưa dự án kè sông này vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, kế hoạch phòng chống thiên tai giai đoạn 2026 - 2030 để có cơ sở triển khai các nhiệm vụ ứng phó. Trước mắt, địa phương đã bố trí lực lượng thường xuyên kiểm tra, theo dõi diễn biến sạt lở tại các điểm xung yếu; cắm các biển cảnh báo nguy hiểm, nguy cơ sạt lở....

Đối với các tình huống tại Hội Khách Đông và Hội Khách Tây (kể cả “ốc đảo” thôn Đầu Gò), xã Thượng Đức đã đề xuất UBND thành phố và được phân bổ kinh phí có mục tiêu để triển khai 2 dự án tái định cư tại thôn Đồng Chàm (tái định cư toàn bộ thôn Đầu Gò, một số hộ của thôn Đồng Chàm); thôn Hội Khách Đông (tái định cư hộ dân ven sông các thôn Hội Khách Đông, Hội Khách Tây). Các điểm tái định cư đã được cập nhật vào quy hoạch của địa phương, đăng ký danh mục với cơ quan chức năng có thẩm quyền; đưa vào kế hoạch thực hiện dự án trọng điểm của xã.

Trong tháng 4 và tháng 5/2026, UBND xã đã tổ chức 8 đợt họp dân tại các thôn để tuyên truyền, vận động người dân tái định cư, xây dựng dự thảo quy hoạch chi tiết 1/500, quy hoạch tổng mặt bằng khu tái định cư lấy ý kiến đóng góp của bà con. Qua đó, hầu hết các hộ dân thống nhất với định hướng di dời, đề nghị xã sớm triển khai để đảm bảo an toàn trước mùa mưa lũ.

Tại buổi kiểm tra thực tế các điểm sạt lở tại xã Thượng Đức do đoàn kiểm tra liên ngành của thành phố tổ chức (ngày 16/6), địa phương đã kiến nghị xem xét, công bố các tình huống khẩn cấp về thiên tai và bổ sung kinh phí tại các dự án tái định cư.

Đồng thời, sớm ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách hỗ trợ tái định cư vùng thiên tai để có cơ sở pháp lý cho địa phương triển khai nội dung tiếp theo. Người dân ở vùng có nguy cơ cao tại thôn Hội Khách Đông thuộc diện di dời cũng kiến nghị cấp thẩm quyền quan tâm nâng mức hỗ trợ xây dựng nhà mới tại khu tái định cư.

CÔNG TÚ