Xây dựng những ngôi chợ xanh
Các chợ trên địa bàn thành phố triển khai đa dạng mô hình hướng đến xây dựng “ngôi chợ xanh” từ giảm thiểu rác thải nhựa, không sử dụng túi ny lon đến tái chế rác thải hữu cơ làm thức ăn chăn nuôi…, từng bước giúp người dân, tiểu thương nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Nguồn tài nguyên giá trị
Từ đầu tháng 5, chợ Quán Hộ (phường Thanh Khê) áp dụng mô hình “Xử lý rác thải hữu cơ” do UBND phường phối hợp Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân triển khai. Mô hình hướng đến giải pháp xử lý lượng rác thải hữu cơ phát sinh tại chợ từ 60-80% với phương châm giảm mùi hôi, nước rỉ rác và giảm áp lực chi phí thu gom, vận chuyển. Đồng thời tạo ra sản phẩm tái sử dụng để làm thức ăn chăn nuôi (sâu canxi) và phân bón nông nghiệp.
Anh Trương Tử Long, Giám đốc Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân chia sẻ, hằng ngày công ty thu gom và phân loại khoảng 100kg rác thải hữu cơ rau ăn lá, củ, quả…. (không sử dụng các loại chất thải từ động vật). Tiếp đến, nghiền nhỏ rác hữu cơ và phối trộn cùng 10% than hoạt tính biochar và men vi sinh. Việc bổ sung men vi sinh giúp tăng tốc phân hủy và giảm mùi hôi. Sau đó, ủ từ 24-48 giờ trên nền nhiệt độ 30-50 độ C và sử dụng thành phẩm thu được để nuôi sâu canxi. Sau 15 ngày, thu hoạch khoảng 120kg sâu tươi và 50kg phân sâu canxi.
Theo anh Long, trên thị trường, nguồn đầu ra của sâu canxi và phân sâu canxi rất lớn. Vì vậy, mô hình không chỉ nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân, tiểu thương mà còn là bước khởi đầu để phát triển kinh tế từ rác, biến rác trở thành nguồn tài nguyên có giá trị bền vững.
Bà Nguyễn Thị Tuyết, chủ ki-ốt bán rau củ quả tại chợ Quán Hộ nói, bà và các tiểu thương trong chợ đều thực hiện việc phân loại rác thải tại nguồn. Cách làm này không chỉ giúp xử lý rác để phát triển kinh tế mà còn tạo không gian thoáng đãng, sạch sẽ cho khu chợ.
Phó trưởng phòng Kinh tế UBND phường Thanh Khê Lê Thị Thành Huyên cho hay, chợ Quán Hộ có lượng rác thải phát sinh khoảng 2,7m3/ngày, chủ yếu là rác thải hữu cơ từ rau củ quả, thực phẩm tươi sống… Thông qua mô hình, UBND phường mong muốn giảm lượng rác phải vận chuyển đến khu xử lý tập trung, tiết kiệm chi phí, cải thiện vệ sinh môi trường, xây dựng hình ảnh chợ xanh, sạch. Qua đó, đánh giá hiệu quả và nghiên cứu nhân rộng mô hình đến các chợ khác trên địa bàn trong thời gian đến.
Đa dạng mô hình
Không chỉ chợ Quán Hộ, các chợ khác trên địa bàn thành phố như chợ Hàn, chợ Cồn, chợ Đống Đa, chợ đầu mối Hòa Cường… cũng triển khai nhiều mô hình nhằm giảm thiểu lượng rác thải nhựa.
Ông Nguyễn Trung Thành, Trưởng ban Quản lý chợ Hàn cho biết, mỗi ngày, lượng chất thải rắn phát thải từ chợ là 800 - 1.000kg, rác nhựa chiếm 15,1%, trong đó 66,4% là ny lon. Việc thay đổi thói quen và hạn chế tối đa sử dụng túi ny lon là hết sức cần thiết. Vì vậy, 4 năm qua, mô hình “Chợ giảm thiểu rác thải nhựa” do Sở Công Thương thành phố phối hợp Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) triển khai tại chợ giúp làm giảm số lượng lớn rác thải nhựa và dần thay đổi hành vi, trách nhiệm của 100% tiểu thương, người dân khi giao dịch tại chợ.
Ông Diệp Hoàng Thông Anh, Phó Giám đốc Công ty Quản lý và phát triển các chợ Đà Nẵng cho hay, thời gian qua, công ty tích cực phổ biến giáo dục pháp luật bảo vệ và giữ gìn vệ sinh môi trường tại các chợ trực thuộc về thực hiện phân loại rác thải tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa, túi ny lon thải ra môi trường.
Song song, khuyến khích người dân, tiểu thương hạn chế sử dụng các sản phẩm nhựa khó phân hủy, dùng một lần thông qua hình thức, thông tin trên hệ thống loa, in băng rôn, áp phích treo, tờ rơi, tài liệu và qua các buổi nói chuyện, hội nghị, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm đối với các hoạt động tại chợ.
Đồng thời tăng cường biện pháp tuyên truyền, hình thành nếp sống, thói quen tự giác tập kết rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Những việc làm trên giúp tiểu thương nói riêng và người dân, du khách nói chung đến chợ tham quan, mua sắm biết và có trách nhiệm cùng tham gia bảo vệ, giữ gìn vệ sinh, xây dựng ngôi chợ xanh, quầy hàng sạch, cử chỉ đẹp.