Y tế

Chủ động phòng ngừa bệnh do não mô cầu dịp hè

TRÍ DŨNG - LÊ THƯƠNG 06/07/2026 08:20

Mùa hè với thời tiết nắng nóng và mưa bất chợt là thời điểm nhiều bệnh truyền nhiễm có nguy cơ gia tăng, trong đó có bệnh do não mô cầu. Ngành y tế khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý theo dõi sức khỏe, chủ động rà soát lịch tiêm chủng, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ gia đình và cộng đồng.

cdc3.jpg
Nhân viên Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng tiêm vắc xin phòng bệnh cho trẻ. Ảnh: L.H

Theo các chuyên gia, bệnh do não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm và có tỷ lệ tử vong cao. Bệnh do vi khuẩn mô cầu Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng của người bệnh hoặc người lành mang trùng.

Trẻ em dưới 5 tuổi là đối tượng dễ bị tổn thương nhất do hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, khiến nguy cơ nhiễm vi khuẩn não mô cầu cao hơn. Triệu chứng khởi phát thường gặp là sốt, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn và cứng cổ. Điều này khiến người dân nhầm lẫn với cảm cúm, chủ quan và bỏ qua “thời gian vàng” điều trị.

BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố cho biết, bệnh do não mô cầu tấn công cơ thể dưới hình diện của một cơn cảm cúm thông thường, nhưng lại mang trong mình sức phá hoại ghê gớm và tốc độ biến đổi nhanh chóng.

Ở giai đoạn sớm, bệnh nhân thường chỉ có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, đau họng hoặc buồn nôn. Khác với cảm cúm, sốt do não mô cầu thường không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường; diễn tiến nhanh chỉ sau 12 - 24 giờ, bệnh nhân có thể rơi vào trạng thái nguy kịch với các dấu hiệu đặc trưng như cứng gáy, lơ mơ hoặc xuất hiện các nốt tử ban (phát ban màu tím thẫm) lan nhanh khắp cơ thể.

Phòng bệnh chủ động bằng vắc xin là giải pháp hiệu quả nhất. Ảnh L.H
Phòng bệnh chủ động bằng vắc xin là giải pháp hiệu quả nhất. Ảnh L.Hùng

Dù từ đầu năm 2026 đến nay, Đà Nẵng chưa ghi nhận trường hợp dương tính với vi khuẩn não mô cầu nhưng vì tính chất nguy hiểm của bệnh, hệ thống y tế dự phòng thành phố vẫn luôn đặt ở mức độ cảnh giác cao nhất. Mọi trường hợp sốt cao kèm tử ban hoặc dấu hiệu màng não đều được lấy mẫu xét nghiệm ngay lập tức.

Bên cạnh đó, CDC thành phố luôn đảm bảo dự trữ đủ hóa chất, thành lập các đội đáp ứng nhanh và liên tục đào tạo cho cán bộ y tế về kỹ năng chẩn đoán sớm, tránh nhầm lẫn với cúm mùa hay sốt xuất huyết và quy trình an toàn tiêm chủng. Cùng với đó, người dân chủ động tìm hiểu và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, trong đó tiêm vắc xin được ưu tiên lựa chọn.

“CDC Đà Nẵng và trung tâm tiêm chủng luôn ưu tiên dự trữ các loại vắc xin não mô cầu thế hệ mới nhất để phục vụ nhu cầu người dân. Chúng tôi xây dựng phác đồ phù hợp theo từng nhóm đối tượng, giúp người dân tiếp cận giải pháp phòng bệnh một cách chủ động, đầy đủ và kịp thời. Tại CDC Đà Nẵng hiện nay có các loại vắc xin bao phủ toàn bộ các nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến, gồm: vắc xin phòng nhóm B và C: VA-Mengoc-BC (Cu Ba) và vắc xin phòng nhóm A, C, Y, W-135: Menactra (Hoa Kỳ)”, BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh, cho hay.

TRÍ DŨNG - LÊ THƯƠNG