Trụ cột an sinh từ nhà ở xã hội cho thuê:Huy động nguồn lực đầu tư
Để phát triển các loại hình, phân khúc nhà ở cho thuê nói chung và nhà ở xã hội cho thuê nói riêng, cần có cơ chế huy động nguồn lực từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn của tư nhân để đầu tư phù hợp.
Khuyến khích tư nhân đầu tư
Quan sát từ ứng dụng Smartos Booking, một nền tảng số giao dịch các loại hình, phân khúc bất động sản cho thuê lớn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng (https://smartosbooking.com/), nhu cầu nhà ở cho thuê khá đa dạng.
Các mô hình căn hộ cho thuê quy mô nhỏ, căn hộ dịch vụ và nhà ở nhiều tầng được đầu tư nhiều tại các khu vực như Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Hòa Xuân… Không chỉ về số lượng, người thuê nhà còn có các nhu cầu về tiện nghi, tiện ích, chất lượng dịch vụ…
Với nhu cầu khá đa dạng của người thuê nhà, đòi hỏi Nhà nước cần có những cơ chế khuyến khích người dân, doanh nghiệp đã có sẵn đất, nhà cần đầu tư phát triển hoặc cải tạo thành các phân khúc nhà ở cho thuê để có giá cho thuê thấp và phù hợp với các nhu cầu.
Bà Nguyễn Khoa Diệu Nhi (trú đường Đặng Vũ Hỷ, phường An Hải) cho hay: “Vợ chồng tôi làm nhân viên nhà hàng nên thường xuyên đi làm trưa mà về nhà lúc 1-2 giờ sáng hoặc thất thường. Chúng tôi phải thay đổi nhà thuê nhiều lần mới tìm được căn hộ cho thuê vừa thuận tiện cho bản thân, vừa không làm phiền người khác và tránh xảy ra các rắc rối vì giờ giấc đi làm như vậy cũng như có chỗ để xe an toàn. Tuy nhiên, giá cho thuê phòng hiện tại còn cao so với thu nhập nên chúng tôi mong có được nhà ở cho thuê với giá thấp hơn và phù hợp với nhu cầu của mình”.
Theo ông Nguyễn Phú Quý, Tổng Giám đốc Công ty CP Địa ốc xanh Sài Gòn Thuận Phước, trước đây, ở dự án Khu chung cư nhà ở xã hội Khu công nghiệp Hòa Khánh (phường Liên Chiểu) do công ty làm chủ đầu tư, có nhiều căn hộ được cho thuê dành cho đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội với giá cho thuê rẻ hơn rất nhiều so với thị trường. Tuy vậy, phải sau nhiều lần thông báo, tiếp nhận hồ sơ mới có thể cho thuê hết căn hộ.
“Chủ đầu tư phải vay ngân hàng thương mại với lãi suất cao để xây dựng, hoàn thiện, bàn giao nhà ở xã hội, nhưng biên lợi nhuận thấp, mà nhà ở thì được cho thuê rất chậm. Nhiều công nhân, sinh viên, người lao động lại thích thuê các phòng trọ, căn hộ nhỏ để ở hơn là thuê căn hộ chung cư vì chủ động, linh hoạt hơn về giờ giấc, tài chính cũng như nhu cầu. Thành phố cần có cơ chế khuyến khích các hộ gia đình, hộ kinh doanh nhỏ lẻ đã có sẵn đất, nhà để phát triển loại hình căn hộ, phòng trọ cho thuê vừa có giá thấp, vừa đáp ứng nhu cầu của các đối tượng này”, ông Quý đề nghị.
Bổ sung vốn cho quỹ nhà ở
Để phát triển loại hình nhà ở xã hội cho thuê, UBND thành phố có chủ trương bổ sung mục tiêu, chức năng hoạt động của Quỹ Nhà ở thành phố Đà Nẵng cho Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng (DDIF). Đồng thời, giao Sở Tài chính tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố quyết định bổ sung nguồn vốn cho quỹ nhà ở này.
Bên cạnh đó, giao DDIF khẩn trương phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện các thủ tục cần thiết, bảo đảm điều kiện để Quỹ Nhà ở thành phố Đà Nẵng đi vào hoạt động trong quý III/2026; phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, đề xuất triển khai các dự án nhà ở xã hội cho thuê từ nguồn vốn của Quỹ Nhà ở thành phố Đà Nẵng…
Theo ông Lê Thanh Trung, Phòng Kế hoạch - Đầu tư thuộc DDIF, hiện DDIF tổ chức quản lý Quỹ Nhà ở thành phố Đà Nẵng theo quy chế tổ chức và hoạt động do UBND thành phố ban hành và thực hiện mục tiêu, chức năng của quỹ nhà ở này.
Cụ thể, quỹ đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để cho thuê; tạo lập nhà ở xã hội thông qua hình thức tiếp nhận, chuyển đổi công năng nhà ở thuộc tài sản công, mua của chủ đầu tư… để cho thuê; mua nhà ở thương mại để cho thuê đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động... Ngoài ra, tổ chức quản lý vận hành nhà ở do quỹ này đầu tư xây dựng, tạo lập để cho thuê theo quy định...
Từ thực tiễn triển khai phát triển nhà ở xã hội thành phố Đà Nẵng, Sở Xây dựng kiến nghị các bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về nhà ở xã hội theo hướng đơn giản hóa thủ tục đầu tư; nghiên cứu cơ chế đặc thù về giao đất, lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án nhà ở xã hội; duy trì ổn định các chương trình tín dụng ưu đãi dài hạn cho chủ đầu tư và người mua nhà; sớm hoàn thiện cơ chế vận hành Quỹ Nhà ở quốc gia và các quỹ nhà ở địa phương. Các tổ chức, đối tác phát triển cần hỗ trợ kỹ thuật về phát triển nhà ở, nhà ở xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; hỗ trợ nguồn vốn ưu đãi cho các chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhà ở dành cho các nhóm người yếu thế.