Từ kiến thức đến năng lực làm việc
Năng lực chuyển hóa tri thức thành kết quả thực tế hiện là thước đo quyết định cơ hội nghề nghiệp của nhân sự trẻ. Trong kỷ nguyên AI phát triển thần tốc, việc tích lũy kỹ năng thực chiến chính là chìa khóa để người trẻ thích nghi với thị trường luôn biến động.
Đào tạo gắn với thực tiễn
ThS. Đỗ Nguyễn Minh Khôi, giảng viên bộ môn Kinh tế, chuyên ngành Digital Marketing, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic (Đà Nẵng), nhận định rằng dù chương trình đào tạo liên tục được cập nhật, vẫn tồn tại độ trễ nhất định trước tốc độ phát triển thần tốc của AI và công nghệ số.
Mặt khác, nếu trên lớp sinh viên chủ yếu xử lý các tình huống dựa trên dữ liệu sẵn có, thì tại doanh nghiệp, mọi quyết định thường phải đưa ra trong bối cảnh thông tin chưa hoàn thiện, đi kèm áp lực trực tiếp về doanh thu và hiệu quả kinh doanh.
“Nếu chỉ bám sát giáo trình, sinh viên rất dễ lạc nhịp với thực tế doanh nghiệp. Ở trường, nộp bài trễ có thể chỉ bị trừ điểm, nhưng tại doanh nghiệp, một deadline bị lỡ có thể khiến khách hàng hủy hợp đồng hoặc gây hệ lụy cho cả dự án”, TS. Khôi chia sẻ.
Song song với công tác giảng dạy, anh Khôi còn điều hành MarArting Agency - đơn vị chuyên về marketing, sáng tạo nội dung và tư vấn chiến lược. Những dự án thực tế của công ty trở thành học liệu sống động để anh đưa vào giảng đường, giúp sinh viên cùng phân tích và giải quyết vấn đề.
Sinh viên được trải nghiệm môi trường doanh nghiệp thực thụ: từ lập kế hoạch, thử nghiệm đến việc chấp nhận sai sót để tự tìm nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Thay vì chú trọng hình thức, sẽ đánh giá năng lực qua tính khả thi và khả năng hiện thực hóa mục tiêu của kế hoạch.
Thời sinh viên, Lê Hoài Đức hiện phụ trách mảng marketing và sales tại Công ty Thiết bị khách sạn TamTam (Đà Nẵng) thường xuyên tham gia các dự án mô phỏng thực tế, từ khâu tiếp nhận yêu cầu khách hàng, xây dựng kế hoạch đến triển khai và hoàn thành sản phẩm đúng hạn. Từng nhiều lần đảm nhận vai trò trưởng nhóm, Đức tích lũy được kỹ năng lập kế hoạch, điều phối nhân sự và xử lý tình huống phát sinh. Nhờ đó, khi gia nhập môi trường doanh nghiệp, anh nhanh chóng bắt nhịp với quy trình vận hành.
“Khác biệt lớn nhất nằm ở quy mô công việc, áp lực tiến độ và việc phải quản lý cùng lúc nhiều khách hàng. Mỗi doanh nghiệp đều có quy trình riêng, đòi hỏi người trẻ phải chủ động học hỏi để thích nghi. Yếu tố giúp mình hòa nhập nhanh nhất không phải là vốn kiến thức vượt trội, mà là tinh thần sẵn sàng dấn thân và học hỏi”, anh Đức chia sẻ.
Năng lực quyết định cơ hội
Anh Lê Xuân Thịnh, nhà sáng lập REF Academy - Creative & AI Learning Hub (Đà Nẵng), nhận định khoảng cách lớn nhất giữa sinh viên mới tốt nghiệp và yêu cầu thực tế hiện nay không nằm ở lý thuyết chuyên môn mà ở năng lực chuyển hóa kiến thức vào công việc.
“Nhiều ứng viên có nền tảng tốt nhưng thiếu kinh nghiệm làm việc theo quy trình chuyên nghiệp. Do đó, doanh nghiệp ngày càng đề cao tinh thần cầu tiến, thái độ trách nhiệm và khả năng phối hợp đội nhóm”, anh Thịnh chia sẻ.
Cũng theo anh Thịnh, thị trường lao động biến động không ngừng buộc nhân sự phải liên tục tự nâng cấp. Dù các công cụ mới giúp tối ưu năng suất, nhưng tư duy phản biện, óc sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và tinh thần học tập suốt đời mới là những giá trị cốt lõi khẳng định vị thế của người lao động.
Để sớm hình thành các năng lực này, anh Thịnh cho rằng doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái đào tạo thông qua các dự án thực tiễn, chương trình thực tập và đóng góp xây dựng chương trình học. Điều này giúp sinh viên sớm vận dụng kiến thức vào thực tế và hình thành kỹ năng nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Trong một thị trường lao động vận động không ngừng, giá trị của người trẻ không còn được định danh bởi khối lượng kiến thức tích lũy, mà bằng khả năng chuyển hóa tri thức thành năng lực thực thi, sự linh hoạt thích ứng và giá trị thực tế tạo ra cho tổ chức.