Bảo lưu giá trị văn hóa ở Cù Lao Chàm

Vô số tri thức đa dạng và thú vị về đời sống của thiên nhiên, biển và rừng núi mà Cù Lao Chàm sở hữu. Cách trở về giao thông đã tạo nên một “vỏ bọc” nhất định của đời sống cư dân đảo về nhiều mặt so với sự phát triển mạnh mẽ ở những địa phương khác.

Một trong những đặc trưng về nếp sống của cư dân Cù Lao Chàm là ẩm thực đậm dấu ấn biển đảo. Thói quen ẩm thực, tri thức nhận biết, khai thác, sử dụng các nguồn lợi từ thiên nhiên, những câu chuyện thú vị truyền đời trong quá trình khắc chế khó khăn, sinh tồn và phát triển... đều trở thành bản sắc của ẩm thực xứ đảo.

Thói quen dùng nước lá rừng, ăn rau rừng, chữa bệnh bằng phương pháp dân gian của người dân trên đảo hình thành từ xưa do biết khai thác tốt nguồn thực vật dược liệu phong phú. Các tri thức này cần được bảo vệ, phát huy để ngày càng giàu có thêm, nếu không muốn bị mai một dần.

Bản thân vùng nguyên dược liệu cũng rất cần có biện pháp bảo vệ, nhân rộng để đáp ứng với yêu cầu phát triển mới. Bên cạnh những quy định về khai thác có giới hạn, nhà nước cần bảo vệ nguồn lợi dược liệu rừng bằng cách khuyến khích, tạo điều kiện cho các đề án nghiên cứu, giới thiệu giá trị; di thực và khoanh nuôi với mục đích tái sinh, bảo đảm tính đa dạng sinh học, bảo tồn nguồn gen một số loại rau rừng, cây thuốc quý trên đảo; áp dụng các phương pháp khoa học nhằm tăng năng suất, đảm bảo chất lượng.

Về lâu dài, có thể thấy các hoạt động này vừa bảo đảm nguồn gen, nguồn nguyên dược liệu quý, đồng thời nâng cao chất lượng thành phẩm so với việc khai thác và chế biến thô như hiện nay, nhằm tăng mức thu nhập của cư dân trên đảo.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, để tạo điều kiện khai thác du lịch ở Bãi Hương, thành phố Đà Nẵng và địa phương cần nghiên cứu hình thức vận chuyển công cộng phù hợp bằng phương tiện thân thiện với môi trường, thiết kế các điểm dừng chân ngắm cảnh cho du khách trên các cung đường đẹp bao quanh núi.

Thậm chí, cơ quan chức năng cũng cần tính đến việc loại bỏ yếu tố gây ô nhiễm môi trường của các loại phương tiện giao thông đưa đón khách ra vào đảo, nhằm hạn chế mức độ ảnh hưởng đến hệ động thực vật vô cùng nhạy cảm của khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Một vùng đất yên bình với nếp sống thuần hậu, nơi trẻ con nô đùa bên chúng bạn trong những trò chơi dân gian vui nhộn; người lớn sau một ngày mưu sinh trên bãi biển, bên mái hiên nhà, cùng nhau đan vá lưới, gỡ cá sau một chuyến đi biển trở về, cùng nhặt rau, phơi lá, đan võng, làm bánh ít lá gai và ngâm nga những điệu hát dân gian của xứ sở… vẫn đang cuốn hút du khách khắp nơi.

THÁI THỊ LIỄU CHI