Apple chặn đường về iOS cũ trên iPhone 5 và iPad đời đầu
Apple vừa chính thức ngừng xác thực (sign) các phiên bản iOS từ 6.1.3 đến 10.3.4 cho nhiều dòng thiết bị cũ như iPhone 5, 5c và iPad mini. Người dùng hiện không còn khả năng hạ cấp hoặc khôi phục hệ điều hành qua phương thức truyền thống.
Apple vừa âm thầm thực hiện thay đổi quan trọng trong việc quản lý hệ điều hành, chính thức ngừng xác thực (sign) hàng loạt phiên bản iOS cũ. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng các thiết bị đời cũ như iPhone 5, iPhone 5c hay iPad 2 sẽ không còn khả năng khôi phục hoặc hạ cấp phần mềm thông qua tệp IPSW hoặc giao thức OTA (Over-the-Air).
Danh sách thiết bị và phiên bản iOS bị chặn xác thực
Theo dữ liệu được phát hiện bởi chuyên gia Aaron Perris, đợt ngừng hỗ trợ này tập trung vào các phiên bản hệ điều hành đã ra mắt từ gần một thập kỷ trước. Đáng chú ý, các thiết bị iPad đời cũ vẫn chạy trên nền tảng iOS truyền thống do Apple chỉ mới tách riêng iPadOS từ phiên bản 13 trở đi.
Cụ thể, đối với dòng máy tính bảng, các thiết bị như iPad mini Wi-Fi + Cellular và iPad 2 Wi-Fi + 3G (CDMA) đã bị ngừng hỗ trợ xác thực nhiều phiên bản bao gồm iOS 6.1.3, iOS 8.4.1, iOS 9.3.5 và iOS 9.3.6.
Cơ chế xác thực và tác động đến iPhone 5
Cơ chế xác thực (signing) là quy trình bảo mật của Apple nhằm kiểm soát phiên bản phần mềm trên thiết bị. Khi người dùng khôi phục máy, iTunes hoặc Finder sẽ gửi yêu cầu đến máy chủ Apple để nhận "chữ ký số". Nếu Apple ngừng cấp chữ ký này, quá trình cài đặt sẽ không thể hoàn tất.
Trong đợt này, iPhone 5 là thiết bị chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Apple đã dừng cấp phép cài đặt iOS 8.4.1 qua OTA, đồng thời ngừng xác thực các bản iOS 10.3.3 và iOS 10.3.4 bằng file IPSW. Trong khi đó, mẫu iPhone 5c cũng không còn khả năng cài đặt lại iOS 10.3.3 thông qua tệp IPSW.
Lý do Apple khép lại vòng đời phần mềm cũ
Việc Apple ngừng xác thực các phiên bản iOS cũ không phải là điều bất thường, nhưng việc áp dụng với các bản dựng đã tồn tại gần 10 năm cho thấy hãng đang dọn dẹp hệ thống máy chủ và đóng lại hoàn toàn vòng đời của các thiết bị lỗi thời. Mục tiêu chính là bảo vệ người dùng khỏi các lỗ hổng bảo mật cũ đã được khắc phục ở các bản cập nhật sau này.
Ví dụ, iOS 10.3.4 từng được phát hành riêng cho iPhone 5 để khắc phục lỗi nghiêm trọng liên quan đến định vị GPS. Việc duy trì các bản dựng cũ hơn có thể gây ra rủi ro về bảo mật và tính ổn định cho những người vẫn còn sử dụng các dòng máy này làm thiết bị lưu trữ hoặc máy phụ.
Dù động thái này chỉ ảnh hưởng đến một nhóm nhỏ người dùng thích trải nghiệm hệ điều hành cũ hoặc các nhà phát triển cần thử nghiệm ứng dụng, nhưng nó đánh dấu sự kết thúc chính thức cho khả năng tùy biến phần mềm trên những huyền thoại một thời như iPhone 5 hay iPad 2.