Từ đam mê đến ngôi vô địch Robocon quốc gia
Vượt qua nhiều đội thi đến từ các địa phương có phong trào robotics phát triển trên cả nước, đội Q-Sparks gồm bốn học sinh Trường THCS Nguyễn Đức An và Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (phường Điện Bàn Đông) xuất sắc giành giải Nhất Cuộc thi Robocon ORC (Open Robotics Challenge) năm 2026 cấp quốc gia bảng Explorer dành cho học sinh THCS và THPT. Thành tích này là kết quả của hành trình bền bỉ từ niềm đam mê, sự kiên trì và tinh thần không ngại thử thách.
Đội Q-Sparks gồm Nguyễn Hữu Thiên Phúc, lớp 7/2, Hứa Huy Hùng, lớp 8/1, Nguyễn Quốc Khang Nguyên, lớp 7/5, học sinh Trường THCS Nguyễn Đức An và Nguyễn Tấn Phước, lớp 8/4, Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi. Đây là lần đầu tiên các em tham gia sân chơi Robocon ORC và xuất sắc bước lên ngôi vô địch toàn quốc.
Chiến thắng ở 20 giây cuối cùng
Cuộc thi Robocon ORC do Viện Nghiên cứu thiết kế trường học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp tổ chức. Trước vòng chung kết toàn quốc, Q-Sparks đã giành giải Nhất khu vực miền Trung với chủ đề “Mùa vàng công nghệ - Kỷ nguyên vươn mình”, qua đó trở thành đại diện khu vực tham dự vòng chung kết tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tham gia cuộc thi, Q-Sparks mang đến sản phẩm “Chế tạo robot thực hiện các thử thách gieo hạt, thu hoạch và lưu trữ nông sản”. Robot được thiết kế và lập trình để mô phỏng các công đoạn của mô hình nông nghiệp thông minh như gieo hạt, thu hoạch và lưu trữ nông sản theo yêu cầu của ban tổ chức.
Các thành viên Q-Sparks lần đầu tiên tiếp cận với robot. Từ việc tìm hiểu luật thi, học cách sử dụng các dụng cụ cơ khí, làm quen với động cơ, cảm biến, đến viết những dòng lệnh lập trình đầu tiên, mọi thứ đều rất mới mẻ. Nhưng với sự say mê, sau mỗi lần thử nghiệm, sản phẩm của nhóm tiếp tục được cải tiến để hoàn thành các yêu cầu của bài thi.
Nguyễn Hữu Thiên Phúc, đội trưởng đội Q-Sparks cho biết, trước khi tham gia cuộc thi, Phúc chỉ biết một chút về lập trình cơ bản, thường tự tìm hiểu qua các video hướng dẫn và lắp ráp những mô hình đơn giản. Chưa từng tiếp cận robot hay lập trình điều khiển robot nhưng Phúc thường xuyên theo dõi các cuộc thi về robot nên niềm đam mê khoa học kỹ thuật, công nghệ đã thôi thúc Phúc đăng ký tham gia cuộc thi cùng các bạn để thử sức.
Theo Phúc, khoảnh khắc đáng nhớ nhất là trận đấu loại trực tiếp tại vòng chung kết quốc gia. Khi robot đang thực hiện nhiệm vụ ghi điểm thì bất ngờ mất kết nối hoàn toàn. Trong khi đội bạn đang dẫn trước và thời gian chỉ còn hơn 20 giây, cả đội quyết định xin quyền thi đấu lại để xử lý sự cố. Sau khi cài đặt lại kết nối, các thành viên trong đội cố gắng điều khiển robot hoàn thành nhiệm vụ trong thời gian còn lại và giành chiến thắng chỉ hơn đối thủ vài điểm.
Robot và những bài học trưởng thành
Các thành viên trong nhóm cũng chia sẻ rằng, không chỉ mang về giải thưởng cao nhất, cuộc thi còn giúp các thành viên đội trưởng thành hơn. Quá trình cùng nhau làm robot và luyện tập, các thành viên học được cách làm việc nhóm, biết bình tĩnh, cẩn thận, phân công công việc và chịu trách nhiệm với nhiệm vụ của mình.
Đồng hành với các học sinh từ những ngày đầu, cô Huỳnh Thị Ngân, giáo viên phụ trách môn Vật lý và Công nghệ, Trường THCS Nguyễn Đức An cho biết, đội được lựa chọn từ những học sinh có chung niềm đam mê, đồng thời có khả năng bổ trợ lẫn nhau về lắp ráp và lập trình. Thời điểm các em tham gia vòng loại miền Trung trùng với thi học kỳ 2. Vì vậy việc vừa phải ôn tập để bảo đảm kết quả học văn hóa trên lớp, vừa dồn sức chế tạo và tập luyện cho Robocon là một nỗ lực rất lớn của các thành viên trong đội.
Bên cạnh đó là áp lực về kinh phí khi đội giành quyền tham dự vòng chung kết toàn quốc cũng khiến gia đình một số thành viên e ngại. Phần lớn chi phí đi lại, ăn ở đều do phụ huynh tự lo liệu cùng với sự hỗ trợ nhỏ của các giáo viên trong trường.
Theo cô Ngân, giải Nhất chung cuộc quốc gia của toàn đội là niềm tự hào của nhà trường, phụ huynh và học sinh, nhưng điều quý giá hơn là sự trưởng thành của các em sau hành trình tham gia cuộc thi. Từ những học sinh còn rụt rè, các em đã biết làm việc nhóm, phân công nhiệm vụ, bình tĩnh xử lý sự cố và kiên trì theo đuổi mục tiêu, bản lĩnh hơn qua từng vòng thi.
Robocon ORC không chỉ mang đến kiến thức về robot và lập trình mà còn rèn luyện tinh thần trách nhiệm, tư duy giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác và khả năng thích ứng trước áp lực, trở thành hành trang quý giá cho các em trong học tập và cuộc sống.
“Giải Nhất này cũng là cú hích đối với phong trào STEM và Khoa học Kỹ thuật tại Trường THCS Nguyễn Đức An. Tôi kỳ vọng thành công này sẽ truyền cảm hứng mạnh mẽ, thắp lên ngọn lửa đam mê sáng tạo cho đông đảo học sinh toàn trường cũng như các em học sinh ở địa phương”, cô Ngân bày tỏ.