Xây dựng Đảng

Bộ máy chính quyền hai cấp ở miền núi: Cán bộ bám địa bàn, sát dân hơn

HOÀNG ĐẠO - DIỄM LỆ - PARAI • 16/07/2026 12:31

ĐNO - Sau một năm triển khai vận hành mô hình chính quyền hai cấp, đội ngũ cán bộ các xã miền núi Đà Nẵng đã chủ động bám bản, trực tiếp đối thoại với người dân để tháo gỡ vướng mắc ngay tại cơ sở. Sự đồng thuận này chính là điểm tựa vững chắc giúp kiện toàn hệ thống chính trị từ gốc.

Thấu hiểu lòng dân từ những ngày thứ Bảy bám bản

Tại các xã miền núi, hành trình xây dựng chính quyền địa phương hai cấp không khởi đầu bằng việc hoàn thiện bộ máy hay phân định nhiệm vụ, mà bắt đầu từ việc tạo dựng niềm tin vững chắc trong nhân dân.

Tại xã Trà Đốc - nơi có hơn 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, địa bàn rộng hơn 23.361ha với dân cư thưa thớt, đời sống chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp và còn 783 hộ nghèo. Đảng bộ, chính quyền xã xác định phải sâu sát cơ sở trước khi triển khai các nhiệm vụ lớn. Chỉ khi thấu hiểu đời sống, tâm tư cùng những thuận lợi, khó khăn đặc thù của từng địa bàn, địa phương mới có thể ban hành các chủ trương sát thực tiễn.

Ông Nguyễn Thanh Trung, Bí thư Đảng ủy xã Trà Đốc cho biết, ngay khi mô hình chính quyền mới đi vào vận hành, địa phương đã tập trung tuyên truyền, định hướng dư luận về việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời thực hiện tốt công tác tư tưởng đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc thù miền núi, từ hội nghị trực tiếp, trực tuyến đến lồng ghép trong sinh hoạt chi bộ, họp thôn và các tổ chức đoàn thể. Song song đó, trang thông tin điện tử cùng các nền tảng mạng xã hội của địa phương đã trở thành kênh tiếp nhận tâm tư, dư luận, giúp kịp thời giải đáp những băn khoăn của người dân.

Nhờ đó, nhiều chủ trương của địa phương nhận được sự đồng thuận cao. Điển hình là ông Huỳnh Quốc Vinh (75 tuổi, dân tộc Ca Dong) đã tự nguyện hiến hơn 6ha đất để xây dựng trường học. “Chính quyền địa phương hai cấp đã cho thấy sự gần gũi; mọi chủ trương, chính sách đều vì lợi ích của nhân dân. Vì vậy, tôi hiến đất để con cháu được học cái chữ, sau này có nghề nghiệp ổn định để góp sức thay đổi bản làng”, ông Vinh chia sẻ.

Tương tự, tại xã Trà My, Ban Thường vụ Đảng ủy phân công các Đảng ủy viên định kỳ hằng tháng tham dự các buổi tiếp dân và sinh hoạt tại thôn. Các buổi làm việc này luôn có sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể để trực tiếp lắng nghe, ghi nhận ý kiến từ cơ sở.

Từ thực tế cơ sở, các chủ trương về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và đầu tư công trình dân sinh được ban hành sát hợp hơn với nhu cầu của người dân.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Phùng Văn Huy, Trà My là địa bàn còn nhiều khó khăn, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu, dữ liệu số chưa đồng bộ, việc kết nối hệ thống còn hạn chế; tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến chưa cao. Vì vậy, cách nhanh nhất để nắm bắt nhu cầu của người dân vẫn là xuống tận từng thôn, từng nóc nhà để đối thoại, lắng nghe.

[VIDEO] - Bí thư Đảng ủy xã Trà My Phùng Văn Huy chia sẻ về việc sâu sát địa bàn để lắng nghe tâm tư nhân dân:

Tại xã Hùng Sơn, hội nghị đối thoại “Tháng nghe dân nói” có sự tham dự của lãnh đạo Đảng ủy, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các ban, ngành. Bên cạnh việc thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và công tác xây dựng Đảng, hội nghị còn là diễn đàn để các bí thư chi bộ, người có uy tín và người dân phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tế đời sống.

Mọi ý kiến về giao thông, môi trường, chính sách hay khó khăn trong sinh hoạt đều được lãnh đạo xã và bộ phận chuyên môn giải đáp trực tiếp tại hội nghị. Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp để kiến nghị cấp trên xem xét, giải quyết.

Tháo gỡ "điểm nghẽn" từ cơ sở

Sự đồng thuận của nhân dân là nền tảng để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu quả. Nhiều xã miền núi đã chủ động rà soát bất cập, mạnh dạn phân cấp, phân quyền và áp dụng các cách làm linh hoạt, phù hợp với đặc thù địa phương.

Tại xã Đức Phú, song song với việc kiện toàn bộ máy, Ban Thường vụ Đảng ủy đã thực hiện phân cấp cho UBND xã trong một số khâu của công tác cán bộ, nhằm tăng tính chủ động trong việc bố trí, quản lý và sử dụng đội ngũ. Đồng thời, địa phương chú trọng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong việc giám sát, phản biện đối với công tác cán bộ và hoạt động điều hành của chính quyền.

Đảng ủy xã chỉ đạo UBND rà soát chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan chuyên môn, bảo đảm đúng quy định pháp luật và định hướng phân định thẩm quyền. Từ đó, từng đơn vị được điều chỉnh, bổ sung nhiệm vụ cụ thể; trách nhiệm của mỗi cá nhân cũng được phân định rõ ràng, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu lực quản lý.

Bí thư Đảng ủy xã Đức Phú Nguyễn Quốc Vũ nhìn nhận: “Việc phân cấp, phân quyền và ủy quyền luôn đi đôi với nguyên tắc bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở”.

Trên cơ sở quy định pháp luật, UBND xã đã rà soát, phân định rõ thẩm quyền giữa cấp thành phố và cấp xã để thực hiện thống nhất. Trong đó, một số nội dung được mạnh dạn ủy quyền nhằm rút ngắn quy trình thủ tục, như: hiệu trưởng các trường được ký hợp đồng lao động; Văn phòng HĐND và UBND thực hiện chứng thực; Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội giải quyết thủ tục chuyển trường... Những nội dung còn chồng chéo tiếp tục được rà soát để kiến nghị hoàn thiện.

Nhờ vậy, công tác cải cách hành chính được duy trì ổn định, không gây gián đoạn trong phục vụ người dân và doanh nghiệp. Chất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ từng bước nâng cao, giúp tiết giảm thời gian, chi phí thủ tục hành chính và củng cố niềm tin của nhân dân vào chính quyền cơ sở.

Trong khi Đức Phú tập trung tháo gỡ nút thắt quản lý, thì tại Trà Tân, thách thức lớn nhất nằm ở điều kiện tự nhiên và trình độ tiếp cận công nghệ của người dân. Với địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, nhiều khu vực còn "trắng" điện, đường và sóng viễn thông, việc triển khai thủ tục hành chính, đặc biệt là dịch vụ công trực tuyến, gặp nhiều trở ngại.

Thay vì chờ người dân tìm đến, Đảng bộ và chính quyền xã Trà Tân chủ động đưa chính sách về bản. Tháng 4/2026, địa phương quyết tâm hỗ trợ người dân thôn Sông Y - địa bàn đặc biệt khó khăn – hoàn thành cấp căn cước công dân và định danh điện tử VNeID mức độ 2. Lực lượng Công an xã phối hợp với Tổng Công ty Viễn thông MobiFone băng rừng đến tận khu dân cư để triển khai nhiệm vụ.

Tại khu vực hoàn toàn không có sóng viễn thông này, gần 80% người dân chưa từng tiếp cận điện thoại thông minh hay dịch vụ số. Tổ công tác trực tiếp hướng dẫn người dân từ việc thu nhận hồ sơ đến kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Với những trường hợp già yếu, đau ốm, cán bộ không quản ngại đến tận nhà để hỗ trợ làm thủ tục.

Tại xã Tiên Phước, áp lực sau khi vận hành mô hình mới tập trung ở công tác giải phóng mặt bằng. Nhiều dự án chậm tiến độ vì những vướng mắc kéo dài, trong đó có Dự án liên kết vùng miền Trung đi qua địa bàn xã.

Xác định đối thoại là "chìa khóa" giải quyết thành công vụ việc, lãnh đạo Đảng ủy và UBND xã trực tiếp gặp gỡ từng hộ dân bị ảnh hưởng bởi các dự án trọng điểm.

Ông Nguyễn Hồng Minh, Bí thư Đảng ủy xã Tiên Phước cho biết: “Nhiều kiến nghị của người dân về mức bồi thường là xác đáng. Từ đó, địa phương đã kịp thời báo cáo, kiến nghị thành phố tháo gỡ vướng mắc, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân, vừa tạo điều kiện cho dự án triển khai đúng tiến độ”.

Củng cố những "cánh tay nối dài" tại cơ sở

Nếu sự đồng thuận của nhân dân là nền tảng, thì đội ngũ cán bộ thôn chính là "cánh tay nối dài" đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô dân số và địa bàn quản lý tăng lên, đòi hỏi yêu cầu về năng lực đối với cán bộ cơ sở cũng khắt khe hơn.

Không chỉ làm công tác quản lý, bí thư chi bộ và trưởng thôn là những người sâu sát nhất, kịp thời nắm bắt các vấn đề phát sinh để tham mưu chính xác cho cấp trên. Họ đóng vai trò là cầu nối then chốt giúp củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị.

Tại thôn Thăng Phương (xã Trà Tân), sau khi sáp nhập, Bí thư Chi bộ thôn Nguyễn Đình Thạch cùng Ban nhân dân thôn đã dành nhiều thời gian bám địa bàn để nắm bắt đời sống từng hộ dân. Khối lượng công việc tăng lên đòi hỏi cán bộ thôn phải chủ động tiếp cận thực tế, sâu sát cơ sở thay vì thụ động chờ phản ánh.

Ông Thạch chia sẻ, ưu tiên hàng đầu là nắm vững các chính sách liên quan trực tiếp đến người dân và xác định rõ nhiệm vụ của thôn trong giai đoạn mới. Chỉ khi am hiểu địa bàn và nghiệp vụ, cán bộ cơ sở mới có thể tham mưu hiệu quả cho Đảng ủy, UBND xã, góp phần chăm lo tốt hơn cho đời sống nhân dân.

[VIDEO] - Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân Nguyễn Hồng Lai chia sẻ về công tác nhân sự khi sắp xếp quy mô thôn:

Tại thôn Ch'ơm - đơn vị được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba thôn Dhung, Cha'lăng và Hjúh - khó khăn càng chồng chất do địa bàn biên giới rộng lớn và giao thông hiểm trở.

Bí thư Chi bộ thôn Ch'ơm Tangon Nhiu cho biết, ngoài việc triển khai chính sách, cán bộ thôn phải thường xuyên bám bản để nắm chắc tình hình, giữ vững an ninh biên giới và xây dựng khối đại đoàn kết cộng đồng.

“

“Tôi luôn nhắc mình phải không ngừng “đổi mới” để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Ngoài việc cùng các đồng chí trong chi bộ xuống tận bản làng gặp gỡ già làng, người có uy tín và người dân, bản thân cũng phải học thêm về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nghiên cứu nghiệp vụ công tác Đảng để hoàn thành tốt nhiệm vụ”

Ông Tangon Nhiu, Bí thư Chi bộ thôn Ch'ơm

Từ thực tế sau sáp nhập, các địa phương miền núi xác định kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở là nhiệm vụ chiến lược. Bí thư Đảng ủy xã Trà Liên Lê Thị Thu Vân nhấn mạnh, tiêu chí hàng đầu là lựa chọn người có uy tín, trách nhiệm và được dân tin. Trên nền tảng đó, địa phương sẽ tiếp tục đào tạo, chuẩn hóa để đội ngũ này đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giai đoạn mới.

Bên cạnh việc lựa chọn nhân sự, công tác trang bị kỹ năng nghiệp vụ cũng được chú trọng để cán bộ thôn nhanh chóng thích nghi. Tại xã Đức Phú, sau khi sắp xếp thôn, Đảng ủy đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ xây dựng Đảng, kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật cho chi ủy của 6 chi bộ vừa kiện toàn.

Những nội dung trọng tâm như công tác đảng viên, quy trình sinh hoạt chi bộ, quản lý hồ sơ và kiểm tra, giám sát được truyền đạt cụ thể, giúp đội ngũ bí thư, phó bí thư nắm vững và triển khai thống nhất ngay từ cơ sở.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đức Phú Trần Công Hiệu khẳng định, kiện toàn các chi bộ sau sáp nhập là nhiệm vụ chính trị trọng yếu. Để phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, đội ngũ cấp ủy phải nhanh chóng ổn định tổ chức, tinh thông nghiệp vụ và nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng.

“Đội ngũ bí thư chi bộ hiện nay đều là những người có uy tín, đủ năng lực làm cầu nối giữa Đảng và nhân dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao, công tác bồi dưỡng nghiệp vụ phải được duy trì thường xuyên để cán bộ cơ sở hoàn thiện kỹ năng, đáp ứng tốt mọi yêu cầu thực tiễn”, ông Hiệu nhấn mạnh.

HOÀNG ĐẠO - DIỄM LỆ - PARAI